Απόφαση της Επιτροπής της 3ης Μαΐου 2005 για το καθεστώς ενισχύσεων ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων που σκοπεύει να χορηγήσει το Ηνωμένο Βασίλειο [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό E(2005) 1144] (Το κείμενο στην αγγλική γλώσσα είναι το μόνο αυθεντικό) (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (2006/250/ΕΚ)
Grade B
mapped from publisher markup. A grade says how a document's structure was obtained, not how reliable the law is.
Address https://gelex.eu/eli/EU/act/2006/250@2005-05-03/el
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,Έχοντας υπόψη:
τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,
τη συνθήκη για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),
αφού κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τις εν λόγω διατάξεις και έχοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,
Εκτιμώντας τα ακόλουθα: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
1. Με επιστολή της 25ης Νοεμβρίου 2003, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 26 Νοεμβρίου 2003, οι βρετανικές αρχές γνωστοποίησαν, σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, το προαναφερθέν μέτρο στην Επιτροπή.
2. Με την επιστολή D/58191 της 19ης Δεκεμβρίου 2003, η Επιτροπή ζήτησε περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με το γνωστοποιηθέν μέτρο.
3. Με επιστολή της 30ής Ιανουαρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 3 Φεβρουάριου 2004, και με επιστολή της 19ης Μαρτίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 25 Μαρτίου 2004, οι βρετανικές αρχές υπέβαλαν τις ζητηθείσες πληροφορίες.
4. Με επιστολή της 7ης Μαΐου 2004 η Επιτροπή πληροφόρησε το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ σχετικά με το μέτρο.
5. Η απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή κάλεσε τα ενδιαφερόμενα μέρη να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους.
6. Μ ε επιστολή της 11ης Ιουνίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 16 Ιουνίου 2004, το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε τις παρατηρήσεις του σχετικά με την απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία.
7. Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από 20 ενδιαφερόμενα μέρη:
7.
(α) με επιστολή της 20ης Σεπτεμβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 23 Σεπτεμβρίου 2004·
(β) με επιστολή της 9ης Σεπτεμβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 28 Σεπτεμβρίου 2004·
(γ) με επιστολή της 22ης Σεπτεμβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 29 Σεπτεμβρίου 2004·
(δ) με επιστολή της 1ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 4 Οκτωβρίου 2004·
(ε) με επιστολή της 6ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(στ) με επιστολή της 6ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(ζ) με επιστολή της 7ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(η) με επιστολή της 6ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 7 Οκτωβρίου 2004·
(θ) με επιστολή της 7ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(ι) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(κ) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(λ) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(μ) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(ν) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή την ίδια ημέρα·
(ξ) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 11 Οκτωβρίου 2004·
(ο) με επιστολή της 6ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 11 Οκτωβρίου 2004·
(π) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 11 Οκτωβρίου 2004·
(ρ) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 11 Οκτωβρίου 2004·
(σ) με επιστολή της 7ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 11 Οκτωβρίου 2004·
(τ) με επιστολή της 8ης Οκτωβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 12 Οκτωβρίου 2004.
8. Με την επιστολή D/57629 της 25ης Οκτωβρίου 2004, η Επιτροπή διαβίβασε αυτές τις παρατηρήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, δίδοντάς του έτσι τη δυνατότητα να τοποθετηθεί.
9. Το Ηνωμένο Βασίλειο έστειλε την απάντησή του όσον αφορά τις παρατηρήσεις των τρίτων ενδιαφερομένων μερών με επιστολή της 23ης Νοεμβρίου 2004, που πρωτοκολλήθηκε από την Επιτροπή στις 24 Νοεμβρίου 2004.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΗΣ ΠΕΡΙΤΡΑΦΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ Στόχος του μέτρου
10. Το μέτρο έχει ως σκοπό να αυξήσει το ύψος της χρηματοδότησης των ιδίων κεφαλαίων για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) στο Ηνωμένο Βασίλειο οι οποίες επιδιώκουν να αντλήσουν εταιρικά κεφάλαια στο τμήμα μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ).
11. Το μέτρο θα επιτρέψει στα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων (ΤΕΚ) την επίτευξη χρηματοδότησης. Η χρηματοδότηση, οι σχετικοί τόκοι και το μερίδιο επί των κερδών θα επιστραφούν από κάθε ένα από τα ΤΕΚ.
12. Τα ΤΕΚ υποχρεούνται να επενδύσουν κεφάλαια σε ΜΜΕ μέσω ιδίων αποθεματικών ή σχεδόν ιδίων αποθεματικών.
Περιγραφή του μέτρου
13. Νομική βάση του καθεστώτος είναι το Μέρος 8 του Industrial Development Assistance Act 1982.
14. Λόγω του ό,τι η χορηγηθείσα χρηματοδότηση στα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων θα πρέπει να επιστραφεί, το μέτρο έχει σχεδιασθεί έτσι ώστε να είναι μεσοπρόθεσμα αυτοχρηματοδοτούμενο.
15. Σε ό,τι αφορά την αρχική φάση του καθεστώτος, το Ηνωμένο Βασίλειο χορήγησε 44 εκατ. GBP (63,8 εκατ. ευρώ) για να καλύψει το κόστος της χρηματικής ροής της αρχικής χρηματοδότησης.
16. Το Ηνωμένο Βασίλειο ζητά έγκριση για περίοδο 10 ετών.
17. Το Department of Trade and Industry (DTI) (Διεύθυνση Εμπορίου και Βιομηχανίας) θα έχει την ευθύνη μέσω της εκτελεστικής της υπηρεσίας Small Business Service (Υπηρεσία για Μικρές Επιχειρήσεις).
18. Η Small Business Service (SBS) θα εποπτεύει την εφαρμογή του καταστατικού των ΤΕΚ.
19. Η SBS θα παρακολουθεί την εξέλιξη των επενδύσεων που έχουν αναλάβει τα ΤΕΚ χωρίς να έχει κανένα άμεσο έλεγχο επί των ατομικών επενδυτικών αποφάσεων των ΤΕΚ.
20. Η SBS θα εξασφαλίζει ότι κάθε ΤΕΚ εκπληρώνει το επιχειρηματικό του σχέδιο και συμμορφώνεται με τους όρους της επιτυχούς προσφοράς του.
21. Το καθεστώς στοχεύει αποκλειστικά σε μη εισηγμένες μικρομεσαίες επιχειρήσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο.
22. Προβληματικές επιχειρήσεις, όπως αυτές ορίζονται από τις κοινοτικές κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις για τη διάσωση και την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων, αποκλείονται από τις επενδύσεις.
23. Τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων (ΤΕΚ) δεν θα επενδύουν σε ευαίσθητους τομείς που υπόκεινται σε περιορισμούς όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις ή σε τομείς στους οποίους δεν εφαρμόζεται η ανακοίνωση της Επιτροπής για κρατικές ενισχύσεις για επιχειρηματικά κεφάλαια. Τομείς χαμηλού κινδύνου στους οποίους περιλαμβάνονται επιχειρήσεις ακινήτων, οικοπέδων, χρηματοοικονομικών και επενδύσεων ή επιχειρήσεις leasing δεν θα είναι επιλέξιμες για επένδυση στα πλαίσια του παρόντος καθεστώτος.
24. Επίσης, θα απαγορεύεται στα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων να επενδύουν σε άλλα ΤΕΚ
25. Τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων θα πραγματοποιήσουν επενδύσεις σε δικαιούχες ΜΜΕ στην κλίμακα από 250000 GBP (357000 ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) για κάθε επενδυτικό κύκλο.
26. Δεν θα επιτραπούν συμπληρωματικές επενδύσεις σε δικαιούχες ΜΜΕ πλέον των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) σε περιπτώσεις στις οποίες το ΤΕΚ επενδύει με όρους λιγότερο πλεονεκτικούς απ’ ό,τι άλλοι εμπορικοί επενδυτές.
27. Η συνέχιση των επενδύσεων θα επιτραπεί στο βαθμό που το σύνολο των κεφαλαίων που άντλησε η δικαιούχος ΜΜΕ από τα ΤΕΚ και άλλους επενδυτές κεφαλαίου δεν υπερβαίνει τα 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ).
28. Σε έκτακτες περιπτώσεις, μετά από περίοδο τουλάχιστον έξι μηνών από την αρχική επένδυση του ΤΕΚ σε μια δικαιούχο ΜΜΕ, θα επιτρέπεται η συνέχιση των επενδύσεων πέραν των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) επίσης, εκεί όπου είναι αναγκαίο, για την πρόληψη διάχυσης. Θα προβλέπεται ένα ανώτατο όριο 10% για τα δεσμευμένα κεφάλαια από κάθε ΤΕΚ που μπορούν να επενδυθούν σε μία και μόνη ΜΜΕ.
Μηχανισμοί του μέτρου
29. Τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων που συστήνονται δυνάμει του μέτρου θα συνδυάσουν ιδιωτικό και δημόσιο χρήμα για επενδύσεις σε ΜΜΕ.
30. Στα πλαίσια της διαδικασίας αδειοδότησης με την οποία χορηγείται το καθεστώς ΤΕΚ, τα ΤΕΚ θα δικαιούνται να λάβουν δημόσια χρηματοδότηση με επιτόκιο ίσο ή πλησίον με εκείνο των δεκαετών κρατικών ομολόγων.
31. Το ανώτατο όριο της δημόσιας χρηματοδότησης που χορηγείται στα εγκεκριμένα ΤΕΚ θα περιορίζεται στο διπλάσιο των ιδιωτικών κεφαλαίων που άντλησαν τα Ταμεία.
32. Η χρηματοδότηση, οι σχετικοί τόκοι και το μερίδιο κέρδους για τη δημόσια εισφορά πρέπει να επιστραφούν από τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων, γεγονός που θα εξασφαλίσει ότι το πρόγραμμα θα είναι μεσοπρόθεσμα αυτοχρηματοδοτούμενο.
33. Τα ακριβή κονδύλια της δημόσιας χρηματοδότησης, του μεριδίου επί των κερδών και των προτεραιοτήτων επιστροφής θα καθορίζονται από μια ανταγωνιστική διαδικασία δημόσιας προσφοράς ώστε να εξασφαλιστεί η ελάχιστη δημόσια στήριξη.
34. Ανοιχτές προσκλήσεις για αίτηση μέσω δημοσίευσης του καθεστώτος στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον σχετικό οικονομικό τύπο θα εξασφαλίσουν ότι η δημόσια στήριξη είναι η ελάχιστη αναγκαία για την επίτευξη του ζητούμενου στόχου.
35. Για να τύχουν έγκρισης καθεστώτος ΤΕΚ, τα εν δυνάμει Ταμεία θα πρέπει να διευκρινίσουν το ύψος της αιτούμενης δημόσιας χρηματοδότησης (μέχρι το ανώτατο όριο του διπλάσιου του ιδιωτικού κεφαλαίου), το μερίδιο επί των κερδών μεταξύ των δημοσίων και ιδιωτικών επενδυτών, καθώς και την ιεράρχηση των επιστροφών:
35.
(α) των τόκων επί της χρηματοδότησης
(β) της χρηματοδότησης
(γ) του ιδιωτικού κεφαλαίου
(δ) της διανομής των κερδών.
36. Οι εν δυνάμει φορείς ΤΕΚ θα υποβάλουν ένα λογικό επιχειρηματικό σχέδιο που θα περιλαμβάνει:
36.
(α) την προτεινόμενη διευθυντική ομάδα, τη σχετική της εμπειρία και τεκμήρια πως διαθέτει τις απαραίτητες ικανότητες για να διοικήσει αποτελεσματικά ένα ΤΕΚ
(β) το ύψος του ιδιωτικού κεφαλαίου προς άντληση και τις συγκεκριμένες πηγές κεφαλαίου·
(γ) τεκμηρίωση του ενδιαφέροντος του επενδυτή για το προτεινόμενο επιχειρηματικό σχέδιο ΤΕΚ·
(δ) την προτεινόμενη επενδυτική στρατηγική του ΤΕΚ, συμπεριλαμβανομένης της αναλογίας του κεφαλαίου που πρόκειται να επενδυθεί σε εταιρείες πρώιμης φάσης και σε εταιρείες έναρξης·
(ε) διακανονισμοί εξόφλησης, συμπεριλαμβανομένου του ρυθμού των επιστροφών της χρηματοδότησης, των επιστροφών των σχετικών τόκων, της διανομής κερδών, καθώς και το μερίδιο επί των κερδών του δημοσίου.
37. Τα ΤΕΚ θα υποχρεούνται να ακολουθούν τις κατευθυντήριες γραμμές του British Venture Capital Association (BVCA) όσον αφορά τα λογιστικά πρότυπα.
38. Οι προσφορές στις οποίες η δημόσια χρηματοδότηση θα είναι εκτεθειμένη σε μεγαλύτερο κίνδυνο απ’ ό,τι τα ιδιωτικά κεφάλαια δεν θα γίνουν αποδεκτές.
39. Οι ιδιώτες που επενδύουν σε Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων πιθανόν να είναι εκτεθειμένοι σε μεγαλύτερο κίνδυνο απ’ ό,τι το δημόσιο, γεγονός που θα επιτρέψει να αποφευχθεί ο κίνδυνος επηρεασμού ηθικού χαρακτήρα των αποφάσεων των φορέων ΤΕΚ και να εξασφαλιστεί η ορθή εμπορική πρακτική κατά την λειτουργία και τη λήψη αποφάσεων των ΤΕΚ.
40. Όταν ένα ΤΕΚ έχει εξασφαλίσει πιστώσεις για το συμφωνηθέν επίπεδο ιδιωτικού κεφαλαίου θα δικαιούται να πραγματοποιήσει ανάληψη δημόσιας χρηματοδότησης.
41. Το κάθε ΤΕΚ θα δύναται να πραγματοποιήσει αναλήψεις χρηματικών ποσών στο βαθμό που επιθυμεί, υποκείμενο στη συνολική υποχρέωση που επιβάλλεται από τον ανώτατο δείκτη δανειακής επιβάρυνσης που συμφωνήθηκε όταν χορηγήθηκε έγκριση ΤΕΚ.
42. Το δικαίωμα της ανώτατης δανειοδότησης θα καθορίζεται ανά πάσα στιγμή εφαρμόζοντας αυτόν τον δείκτη στο ποσό του ιδιωτικού κεφαλαίου στο οποίο έχει ήδη προσφύγει.
43. Ένας ανώτατος δείκτης δανειακής επιβάρυνσης της τάξης του 2:1 (το ανώτατο ύψος της δημόσιας χρηματοδότησης θα καθοριστεί στο διπλάσιο του ιδιωτικού κεφαλαίου) θα εφαρμοστεί για κάθε ΤΕΚ.
ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
44. Η ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις και τα επιχειρηματικά κεφάλαια (στο εξής η ανακοίνωση ) αναγνωρίζει ότι ο ρόλος της δημόσιας χρηματοδότησης των μέτρων για τα επιχειρηματικά κεφάλαια περιορίζεται στην κάλυψη καταγεγραμμένων αδυναμιών της αγοράς.
45. Η ανακοίνωση ορίζει ότι ειδικοί παράγοντες που δυσχεραίνουν την πρόσβαση των ΜΜΕ σε κεφάλαια, όπως η ελλιπής ή ασυμμετρική πληροφόρηση ή το υψηλό κόστος της πράξης, μπορούν να προκαλέσουν αδυναμία της αγοράς η οποία θα δικαιολογούσε την κρατική ενίσχυση.
46. Η ανακοίνωση διευκρινίζει επίσης ότι δεν υφίσταται γενική αδυναμία της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων στην Κοινότητα, αλλά μάλλον υπάρχουν ορισμένα κενά της αγοράς όσον αφορά ορισμένα είδη επενδύσεων σε διάφορα στάδια του κύκλου ζωής των επιχειρήσεων, καθώς και ιδιαίτερες δυσχέρειες σε περιοχές επιλέξιμες για ενίσχυση σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) και στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ ( ενισχυόμενες περιοχές ).
47. Η ανακοίνωση διευκρινίζει περαιτέρω ότι, σε γενικές γραμμές, η Επιτροπή θα απαιτήσει τεκμήρια για την αδυναμία της αγοράς πριν εγκρίνει μέτρα για παροχή επιχειρηματικών κεφαλαίων.
48. Ωστόσο, η Επιτροπή μπορεί να είναι έτοιμη να αποδεχθεί την ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς χωρίς περαιτέρω χορήγηση τεκμηρίων σε περιπτώσεις στις οποίες κάθε δόση χρηματοδότησης για μια επιχείρηση από μέτρα επιχειρηματικών κεφαλαίων τα οποία είναι εξ ολοκλήρου ή μερικώς χρηματοδοτούμενα από κρατικές ενισχύσεις θα περιλαμβάνει κατ’ ανώτατο όριο 500000 ευρώ σε μη ενισχυόμενες περιοχές, 750000 σε περιοχές του άρθρου 87(3) στοιχείο γ) και 1 εκατ. ευρώ σε περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α).
49. Έπεται ότι για τις περιπτώσεις στις οποίες παρατηρείται υπέρβαση των προαναφερθέντων ποσών, η Επιτροπή, πριν αξιολογήσει το συμβιβάσιμο του μέτρου βάσει των θετικών και αρνητικών κριτηρίων που απαριθμούνται στο σημείο VIII.3 της ανακοίνωσης, θα απαιτεί την προσκόμιση στοιχείων που θα αποδεικνύουν την ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς η οποία θα δικαιολογεί το προτεινόμενο μέτρο.
50. Το καθεστώς Ταμείων Επιχειρηματικών Κεφαλαίων που πρότεινε το Ηνωμένο Βασίλειο προβλέπει επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων της τάξης των 250000 GBP (357000 ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) ανά δόση επενδύσεων για ΜΜΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
51. Σύμφωνα με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων 2000 – 2006 για το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελείται από περιφέρειες που χαρακτηρίζονται ως ενισχυόμενες περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, ως ενισχυόμενες περιφέρειες σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της ιδίας, καθώς και από μη ενισχυόμενες περιοχές.
52. Σύμφωνα με το σημείο VI.5 της ανακοίνωσης, η Επιτροπή θα μπορούσε ωστόσο να αποδεχθεί την ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς χωρίς περαιτέρω χορήγηση τεκμηρίων εάν η χρηματοδότηση επιχειρηματικών κεφαλαίων για ΜΜΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο που χρηματοδοτούνται εν όλω ή εν μέρει μέσω κρατικών ενισχύσεων θα έπρεπε να περιορίζονται σε ένα ανώτατο ποσό 1 εκατ. ευρώ για ενισχυόμενες περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) ΕΚ, 750000 ευρώ για ενισχυόμενες περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) ΕΚ, και 500000 για μη ενισχυόμενες περιοχές αντιστοίχως.
53. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι προτεινόμενες επενδύσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων, στα πλαίσια του καθεστώτος Ταμείων Επιχειρηματικών Κεφαλαίων, που υπερβαίνουν τα προαναφερθέντα όρια θα έχρηζαν χορήγησης τεκμηρίων όσον αφορά την αδυναμία της αγοράς στο Ηνωμένο Βασίλειο.
54. Για να αποδείξει την ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε δύο μελέτες, συμπεραίνοντας ότι υπάρχει διαφορά στη χορήγηση επιχειρηματικών κεφαλαίων για ΜΜΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα ποσά μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) για τους ακόλουθους λόγους:
54.
(α) Αδυναμία στη χορήγηση χρηματοδότησης κεφαλαίων ανάπτυξης στο Ηνωμένο Βασίλειο που διάρκεσε τουλάχιστον από το 1999 όπως αποδεικνύεται από την πιο πρόσφατη έρευνα του 2003 στο Ηνωμένο Βασίλειο:
(α)
i.
Παρόλο που η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ιδίως χρηματοδότηση μέσω δανειοληψίας, βελτιώθηκε για την πλειονότητα των επιχειρήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι μικρές επιχειρήσεις με δυναμικό για ισχυρή ανάπτυξη έχουν ακόμη πρόβλημα στην προσέλκυση ιδίων κεφαλαίων. Αυτές ενδέχεται να εμπίπτουν μεταξύ του πεδίου των ατομικών επιχειρηματικών αγγέλων για χορήγηση επαρκούς χρηματοοικονομικής στήριξης και της επιθυμίας των επισήμων επενδυτών επιχειρηματικών κεφαλαίων να αντιμετωπίσουν το σχετικά υψηλότερο κόστος των επενδύσεων σε ΜΜΕ.
ii.
Ένα υψηλότερο επίπεδο ζήτησης για χρηματοδότηση ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με εκείνο που αντιμετωπίζουν σήμερα αποκλειστικά οι επαγγελματίες επενδυτές. Εάν η χορήγηση χρηματοδότησης επιχειρηματικών κεφαλαίων αυξανόταν, ιδίως σε μία περιοχή ανεπάρκειας επιχειρηματικών κεφαλαίων, η ευαισθητοποίηση σχετικά με τα εταιρικά κεφάλαια θα μπορούσε να αυξηθεί συνολικά και οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να επιθυμούν περισσότερο να χρησιμοποιήσουν εξωτερικές πηγές ως μηχανισμό αύξησης της χρηματοδότησης.
(β) Ποιοτική τεκμηρίωση ότι υπάρχουν ελλείψεις στη χρηματοδότηση μικρών επιχειρήσεων επιχειρηματικού πνεύματος και υψηλής ανάπτυξης. Αυτό το κενό ιδίων κεφαλαίων έχει την μεγαλύτερη επίπτωση σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να προσελκύσουν αρχικές επενδύσεις μεταξύ περίπου 250000 GBP και 2 εκατ. GBP (357000 ευρώ και 2,9 εκατ. ευρώ):
(β)
(i) Υφίσταται περιορισμένη διάθεση κεφαλαίων στην οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου η οποία επηρεάζει ιδίως τις ΜΜΕ που αναζητούν μικρά ποσά εξωτερικής χρηματοδότησης για την πρώιμη φάση και την ανάπτυξη της επιχείρησης. Η διαθεσιμότητα εξωτερικής χρηματοδότησης και ιδίως πηγές ιδίων κεφαλαίων από επαγγελματίες επενδυτές είναι ιδιαίτερα προβληματική κάτω από ένα μέγεθος επένδυσης της τάξης του 1,5 εκατ. GBP έως 2 εκατ. GBP (2,17 εκατ. ευρώ έως 2,9 εκατ. ευρώ)
(ii) Η πλειονότητα των βρετανών επαγγελματιών δανειοδοτών ιδίων κεφαλαίων δεν ενδιαφέρεται για επενδύσεις χαμηλότερες των 3 εκατ. GBP (4,35 εκατ. ευρώ). Ενώ μικρότερες χρηματικές δόσεις από ανθεσμικούς επενδυτές/επιχειρηματικούς αγγέλους και κυβερνητικά/ιδιωτικά καθεστώτα, όπως τα περιφερειακά ταμεία εταιρικών κεφαλαίων, βοηθούν στην εξεύρεση πηγών χρηματοδότησης κάτω των 500000 GBP (725000 ευρώ), το ΗΒ δεν έχει ακόμη σε λειτουργία ένα σύστημα που θα επέτρεπε τη χορήγηση ‘κλιμακωτής’ ή κινητής κλίμακας χρηματοδότησης σε επιχειρήσεις ελκυστικές αλλά περιορισμένες λόγω ανεπάρκειας κεφαλαίων.
(iii) Αυτή η απόδειξη οδηγεί επίσης σε ένα κενό που αυξάνεται διαχρονικά, το οποίο οφείλεται εν μέρει στην επιτυχία της μετακίνησης των ιδιωτικών επενδυτών προς επενδύσεις μεγαλύτερου μεγέθους. Η πρόγνωση είναι ότι αυτό το κενό είναι πιθανόν να αυξηθεί σε κλίμακα, αφού ζητήματα σταθερού κόστους θα ενθαρρύνουν τις επιχειρήσεις που ασχολούνται επαγγελματικά με τα επιχειρηματικά κεφάλαια να αυξήσουν το μέγεθος τόσο των αποθεματικών τους όσο και των ελάχιστων αποδεκτών μεγεθών πράξης.
55. Με επιστολή της 7ης Μαΐου 2004, η Επιτροπή πληροφόρησε το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με την απόφασή της να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά το καθεστώς των Ταμείων Επιχειρηματικών Κεφαλαίων.
56. Στην επιστολή της η Επιτροπή δήλωσε ότι έτρεφε αμφιβολίες για το κατά πόσο τα επιχειρήματα που παρουσίασε το Ηνωμένο Βασίλειο για να δικαιολογήσει την ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς θα ήταν ικανά να δικαιολογήσουν τη χορήγηση δόσεων επενδύσεων κεφαλαίων κινδύνου που υπερβαίνουν σημαντικά τα ανώτατα όρια που προβλέπονται στην ανακοίνωση.
57. Στη συνέχεια η Επιτροπή εξήγησε ότι θεωρούσε πως μια περισσότερο ενδελεχής ανάλυση του ζητήματος ήταν αναγκαία. Μια τέτοια ανάλυση θα χρειαζόταν να περιλαμβάνει όλες τις παρατηρήσεις που έκαναν τα ενδιαφερόμενα μέρη. Μόνον μετά τη θεώρηση των παρατηρήσεων των τρίτων μερών η Επιτροπή θα μπορούσε να αποφασίσει κατά πόσο το μέτρο που πρότεινε το Ηνωμένο Βασίλειο επηρεάζει τις εμπορικές συνθήκες σε βαθμό αντίθετο προς το κοινό συμφέρον.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΑ ΜΕΡΗ
58. Σε απάντηση της δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης της απόφασής της να κινήσει την επίσημη διαδικασία, η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από τα ακόλουθα ενδιαφερόμενα μέρη:
Nelfunding
England’s Regional Development Agencies
Confederation of British Industry
Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen
VNO-NCW
Cavendish Asset Management
The University of Warwick
Stonesfield Capital Ltd.
YFM Group
Close Venture Management Ltd.
Bundesministerium der Finanzen Deutschland
Enterprise Corporate Finance Ltd.
The Institute of Chartered Accountants in England & Wales
Pénzügyminisztérium
Interregnum
Permanente Vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden
3i Group plc
Northwest Development Agency
One NorthEast
Lietuvos Respublikos Ukio Ministerija
59. Όλα τα σχόλια που παρελήφθησαν ήταν θετικά και υπογράμμισαν τη σημασία του μέτρου, καθώς και την καταλληλότητα των προτεινόμενων ανώτατων ποσών επενδύσεων.
60. Τα επιχειρήματα που υπέβαλαν τα προαναφερθέντα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να ταξινομηθούν και να συνοψισθούν ως εξής:
61. Στις παρατηρήσεις της επί της κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας η Γερμανία επισήμανε τα ακόλουθα:
61. α.
Σύμφωνα με την ειδική έρευνα που διεξάχθηκε στη Γερμανία, υπάρχει ένα κενό στη χορήγηση επιχειρηματικών κεφαλαίων και χρηματοδότησης ιδιωτικών ιδίων κεφαλαίων για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στο τμήμα μέχρι 5 εκατ. ευρώ.
β.
Είναι γενικά δύσκολο να αποδειχθεί η αδυναμία της αγοράς όπως ορίζεται στην ανακοίνωση και η Επιτροπή πρέπει να επεξεργασθεί σαφή κριτήρια για να στηρίξει τα κράτη μέλη στην αξιολόγησή τους των αδυναμιών της αγοράς σε συγκεκριμένους τομείς.
62. Οι Κάτω Χώρες έδωσαν έμφαση στα ακόλουθα τεκμήρια στα σχόλιά τους επί της κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας:
62. α.
Το πρόβλημα στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων εμφανίζεται ιδίως στο κάτω τμήμα της αγοράς κεφαλαίων. Για τις νέες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας μία διαφορά μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στο τμήμα μεταξύ 100000 ευρώ και 2,5 εκατ. ευρώ για χρηματοδότηση γενικά επισημάνθηκε στις Κάτω Χώρες.
β.
Τα όρια που καθορίζονται στην ανακοίνωση βασίζονταν στη γνώση για την αγορά πριν το 2001, όταν στα μέσα της οικονομικής έκρηξης στον τομέα ΤΠΕ τα ιδιωτικά ίδια κεφάλαια εμφανίζονταν άφθονα ακόμη και για επενδύσεις σε επιχειρήσεις έναρξης και πρώιμης φάσης. Έκτοτε, η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων εξελίχθηκε γοργά και το κενό ιδίων κεφαλαίων επεκτάθηκε σημαντικά πέραν των ορίων που όρισε η ανακοίνωση. Τα επιχειρηματικά κεφάλαια στρέφονται όλο και περισσότερο προς πράξεις ευρύτερες κλίμακας και προς καθιερωμένες επιχειρήσεις.
63. Στις παρατηρήσεις της επί της κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας η Ουγγαρία επισήμανε τα ακόλουθα:
63. α.
Το υπόδειγμα ΤΕΚ που πρότεινε το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ένα υπόδειγμα που αξίζει προσοχής για εφαρμογή και στην Ουγγαρία.
β.
Το 2003, μία τάση προς υψηλότερα μεγέθη πράξεων παρατηρήθηκε στην Ουγγαρία. Παρόλο που πράξεις κάτω των 2,5 εκατ. ευρώ αντιπροσώπευαν το 14% των συνολικών ιδιωτικών επενδύσεων στην Ουγγαρία, οι πράξεις άνω των 5 εκατ. ευρώ κάλυψαν το υπόλοιπο 86% των ιδιωτικών επενδύσεων. Στην ουσία καμία πράξη για το τμήμα μεταξύ 2,5 εκατ. ευρώ και 5 εκατ. ευρώ δεν έλαβε χώρα.
γ.
Η στενή ερμηνεία των ήδη στενών ορίων που περιέχονται στην ανακοίνωση θα μπορούσε να εμποδίσει τη δημόσια δράση για στήριξη κάλυψης του προαναφερθέντος σημαντικού κενού ιδίων κεφαλαίων και θα μπορούσε κατά συνέπεια να ανακόψει το αναπτυξιακό δυναμικό των ΜΜΕ.
δ.
Αντί για τον καθορισμό ανωτάτων ορίων, η Επιτροπή θα έπρεπε να εκπονήσει ένα σύστημα ελέγχου που θα της επέτρεπε να αξιολογήσει την εξέλιξη των αγορών σε συνάρτηση με το σχετικό επίπεδο ανάπτυξης των κρατών μελών και των κεφαλαιαγορών τους.
64. Η Λιθουανία τόνισε τις ακόλουθες εμπειρίες στις παρατηρήσεις της επί της κίνησης της επίσημης διαδικασίας έρευνας:
64. α.
Οι ιδιωτικές επενδύσεις ιδίων κεφαλαίων είναι περισσότερο συγκεντρωμένες σε μεγάλα ταμεία και επενδύσεις σε σχετικά καθιερωμένες μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ τα επίπεδα επένδυσης σε μικρότερες, νέες επιχειρήσεις είναι αναλογικά χαμηλότερα.
β.
Το καθεστώς ΤΕΚ θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό μέρος της στρατηγικής για την κατάργηση των φραγμών προς επιτυχείς επιχειρήσεις που διέπονται από επιχειρηματικό πνεύμα και κατά συνέπεια ακολουθεί τους κοινοτικούς στόχους για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία.
65. Η Confederation of British Industry (CBI) (Σύνδεσμος Βρετανικής Βιομηχανίας) στηρίζει πλήρως τη βρετανική πρόταση για την ίδρυση των ΤΕΚ. Ο CBI εντόπισε το κενό αγοράς στο τμήμα μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ) έως 3 εκατ. GBP εκατ. (4,3 εκατ. ευρώ) και κατά συνέπεια θεωρεί ότι τα ΤΕΚ πληρούν το σαφώς ορισμένο κενό της αγοράς όσον αφορά τη χρηματοδότηση εταιρειών με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης.
66. Το Nederlandse Vereniging van Participatiemaatschappijen (NVP) δηλώνει ότι υφίσταται ένα εμφανές κενό ιδίων κεφαλαίων στο χαμηλό τμήμα της αγοράς με ανώτατο όριο 2,5 εκατ. ευρώ. Παρόλο που αυτό το κενό μπορεί να ποικίλλει μεταξύ των κρατών μελών, η διαφορά δεν θα είναι σημαντική.
67. Η Confederation of Netherlands Industry and Employers VNO-NCW (Σύνδεσμος Βιομηχανίας και Εργοδοτών των Κάτω Χωρών) στηρίζει τις παρατηρήσεις που πραγματοποίησαν ο CBI και ο NVP, ιδίως όσον αφορά το μέγεθος του κενού ιδίων κεφαλαίων.
68. Το Institute of Chartered Accountants in England and Wales θεωρεί ότι υπάρχει ένα κενό ιδίων κεφαλαίων που θα μπορούσε να φθάσει τα 5 εκατ. GBP (7 εκατ. ευρώ) για τους ακόλουθους λόγους: Το Ινστιτούτο πιστεύει ότι το προταθέν καθεστώς ΤΕΚ θα αποτελέσει μια ανεκτίμητη πηγή χρηματοδότησης για επιχειρήσεις που αναζητούν ένα σχετικά μικρό ποσό ιδίων κεφαλαίων και θα παροτρύνει άλλους επενδυτές να συμμετάσχουν σε μικρότερα επενδυτικά ποσά όπου μπορούν να ακολουθήσουν ένα εξειδικευμένο σ’ αυτό τον τομέα Ταμείο, σε αντίθεση με την κερδοσκοπική επένδυση κάθε τόσο.
68.
(α) Η πλειονότητα των επαγγελματιών ιδιωτών χορηγών ιδίων κεφαλαίων δεν ενδιαφέρεται για πράξεις μικρότερες των 3 εκατ. GBP (4,3 εκατ. ευρώ).
(β) Η εμπειρία τείνει να καταδείξει ότι λίγοι οίκοι χορήγησης επιχειρηματικών κεφαλαίων στο Ηνωμένο Βασίλειο επενδύουν δραστήρια σε επιχειρήσεις για ή κάτω από τα 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ). Κατά συνέπεια, ο αριθμός των μικρών επιχειρήσεων που λαμβάνουν επενδύσεις 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ), ή πλησίον, από αυτές τις πηγές είναι πολύ περιορισμένος για κάθε δωδεκάμηνη περίοδο. Άλλοι μπορεί να ενδιαφέρονται γι’ αυτό το τμήμα μεγέθους, είτε ως μέρους ενός πιο ευρέος τμήματος άνω των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) ή εκεί όπου αυτοί συμμετέχουν στη χρηματοδότηση μιας εξαγοράς από τη διεύθυνση (MBO) ή την αλλαγή ιδιοκτησίας μίας επιχείρησης, παρά από την οργανική της ανάπτυξη.
(γ) Οι επαγγελματίες χορηγοί επιχειρηματικών κεφαλαίων στο Ηνωμένο Βασίλειο αποτελούν ένα δυναμικό κλάδο μέσης και μεγάλης κλίμακας ιδίων κεφαλαίων, με κύριο στόχο την απόκτηση είτε μεγάλων εταιρικών πακέτων είτε τον έλεγχο επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας και σημαντικά κερδοφόρων. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 5-6 ετών ο αριθμός των οίκων επιχειρηματικών κεφαλαίων που χορήγησαν κονδύλια για επένδυση σε ένα λογικό αριθμό μικρών εταιρειών στο τμήμα έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) φαίνεται να έχει μειωθεί.
69. Τα England’s Regional Development Agencies δηλώνουν ότι μία πρόσφατη μελέτη από το Advantage West Midlands RDA καταδεικνύει ότι οι φραγμοί στην πρόσβαση χρηματοδότησης για ανάπτυξη είναι περισσότερο υψηλοί για τις επιχειρήσεις που αναζητούν στο τμήμα μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) όπως αποδεικνύεται από τα ακόλουθα στοιχεία:
69.
(α) Η μελέτη καταδεικνύει ότι το κενό ιδίων κεφαλαίων αυξήθηκε από το 1999/2000 επειδή επίσημα επιχειρηματικά κεφάλαια μετανάστευσαν προς πράξεις υψηλότερου μεγέθους, της τάξης 2-3 εκατ. GBP (2,9 - 4,2 εκατ. ευρώ).
(β) Στο χαμηλό τμήμα της αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων το ΗΒ διαθέτει έναν αριθμό υφισταμένων παρεμβάσεων που χορήγησαν επιτυχώς μικρά ποσά αναπτυξιακού κεφαλαίου σε ΜΜΕ. Ωστόσο, πρόσφατες εκθέσεις δείχνουν ότι υφίσταται ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων που αναζητούν ποσά που υπερβαίνουν αρκετά το όριο των 250000 GBP (357000 ευρώ).
70. Το Northwest Regional Development Agency παρατηρεί τα εξής:
70.
(α) Οι ανάγκες χρηματοδότησης των εταιρειών που λαμβάνουν επενδύσεις προσπαθώντας να αντλήσουν χρηματοδότηση στο τμήμα μεταξύ 750000 ευρώ και 2,9 εκατ. ευρώ ήταν κάτω του επιπέδου ενδιαφέροντος του μεγαλύτερου μέρους των χορηγών επιχειρηματικών κεφαλαίων.
(β) Οι βρετανοί χορηγοί επιχειρηματικών κεφαλαίων μετακινούν τα ελάχιστα όριά τους για επένδυση πλησίον των 5 εκατ. GBP (7 εκατ. ευρώ).
(γ) Το πραγματικό κενό επιχειρηματικών κεφαλαίων στο ΗΒ τοποθετείται πιθανώς στο τμήμα μεταξύ 3 εκατ. GBP (5,2 εκατ. ευρώ) έως 5 εκατ. GBP (7 εκατ. ευρώ).
(δ) Η αναγνώριση από μέρους της Επιτροπής της αδυναμίας της αγοράςκάτω των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) θα αποτελέσει ένα σημαντικό και καθοριστικό κίνητρο για τις επιχειρήσεις υψηλού δυναμικού ανάπτυξης στο ΗΒ.
71. Το Πανεπιστήμιο του Warwick, αφού διεξήγαγε κατ’ ιδίαν συζητήσεις με επαγγελματίες τεχνολογικής μεταφοράς από 50 βρετανικά πανεπιστήμια, υποβάλλει παρατηρήσεις σχετικά με την αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων πρώιμης φάσης και ιδίως για ζητήματα που αντιμετωπίζουν εταιρείες spin-off από τον πανεπιστημιακό τομέα, υπογραμμίζοντας τα ακόλουθα:
71.
(α) Παρόλο που φαίνεται σχετικά εύκολο για επιχειρήσεις spin-off από τον πανεπιστημιακό τομέα να αντλήσουν μικρά ποσά επιχορηγήσεων και ιδίων κεφαλαίων με χρηματοδότηση έως 500000 GBP (700000 ευρώ), υπάρχει μία μείωση των πηγών κεφαλαίου στο τμήμα άνω των 500000 GBP (700000 ευρώ). Η κύρια, και συχνά η μοναδική, πηγή ιδίων κεφαλαίων κινδύνου σ’ αυτή τη φάση είναι τα εξειδικευμένα κεφάλαια κινδύνου για τεχνολογία.
(β) Υπάρχουν λίγες σχετικά εταιρείες κεφαλαίων κινδύνου που εξειδικεύονται σ’ αυτόν τον τομέα, και όλες τους έχουν περιορισμένους πόρους. Η αδυναμία ιδίων κεφαλαίων σ’ αυτό το επίπεδο έχει περιορίσει και καθυστερήσει την ανάπτυξη ατομικών εταιρειών spin-off.
(γ) Από την ομάδα αναφοράς, λιγότερο από 1 spin-off εταιρεία στις 15 άντλησε ίδια κεφάλαια στο τμήμα από 500000 GBP (700000 ευρώ) έως 1 εκατ. GBP (1,4 εκατ. ευρώ).
(δ) Τα προβλήματα που αντιμετώπισαν πανεπιστημιακές εταιρείες spin-off που ζητούν να αντλήσουν εταιρικά κεφάλαια στο τμήμα από 1 εκατ. GBP (1,4 εκατ. ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) είναι στην ουσία όμοια. Επειδή αυτές βρίσκονται στο ίδιο στάδιο ανάπτυξης, οι εταιρείες που αναζητούν κάτω των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) θα αντιμετωπίσουν τις ίδιες προκλήσεις που οφείλονται στην έλλειψη πηγών.
(ε) Από τα πανεπιστήμια που αναφέρθηκαν κανένα δεν έλαβε επένδυση για κεφάλαια εταιρειών spin-off στο τμήμα 1 εκατ. GBP (1,4 εκατ. ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ). Για πανεπιστημιακές εταιρείες spin-off υπάρχουν περισσότερες πηγές ιδίων κεφαλαίων διαθέσιμες για το τμήμα άνω των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ).
72. Η Northern Enterprise Limited (Nelfunding) θεωρεί ότι υπάρχει αδυναμία της αγοράς για τις επενδύσεις σε κεφάλαια κινδύνου κάτω των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) στο ΗΒ και ότι ως αποτέλεσμα υπάρχει μία αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη των ΜΜΕ.
73. Η Stonesfield Capital Limited που επενδύει δραστήρια στο τμήμα ιδίων κεφαλαίων μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) στα οποία στοχεύουν τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων και υπέβαλε τις ακόλουθες παρατηρήσεις:
73.
(α) Η παροχή κεφαλαίων διαθέσιμων σε όλο το ΗΒ για επενδύσεις στο τμήμα μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) είναι άκρως περιορισμένη. Υπάρχει ένα μεγάλο κενό ιδίων κεφαλαίων για μικρές επιχειρήσεις που αναζητούν να αντλήσουν αυτά τα χρήματα και αυτό το κενό διευρύνεται αντί να περιοριστεί.
(β) Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη Report on Investment Activity 2003 (Έκθεση για τις Επενδυτικές Δραστηριότητες 2003) που δημοσίευσε η British Venture Capital Association, υπάρχει πτώση του επενδεδυμένου ποσού σε εταιρείες πρώιμης φάσης κατά 32% μεταξύ του 2001 και του 2003.
(γ) Η επίδοση των ταμείων πρώιμης φάσης μειώθηκε έντονα κατά την ίδια περίοδο. Η συνολική ετήσια απόδοση για μακροπρόθεσμα δάνεια των επενδυτών για κεφάλαια πρώιμης φάσης ήταν 14,1% το 2001 και έπεσε στο 4,7% το 2003.
(δ) Τόσο η μείωση των επενδύσεων όσο και οι επιδόσεις γι’ αυτή την περίοδο οδήγησαν σε έξοδο από την αγορά ορισμένων επενδυτών κεφαλαίων σε επιχειρήσεις πρώιμης φάσης.
(ε) Αυτή η δυναμική της αγοράς αντικατοπτρίστηκε επίσης στο μέσο μέγεθος των επενδύσεων σε εμπορικές ευκαιρίες πρώιμης φάσης. Το 2001 το μέσο μέγεθος πράξης ήταν περίπου 1 εκατ. GBP (1,4 εκατ. ευρώ) και αυξήθηκε το 2003 σε 1,6 εκατ. GBP (2,3 εκατ. ευρώ).
(στ) Αυτό αποδεικνύει ότι οι επενδυτές στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων επενδύουν συνήθως υψηλότερα χρηματικά ποσά σε μία προσπάθεια να μειώσουν τον κίνδυνο και εξ αυτού συνεισφέρουν στη διεύρυνση του τμήματος για ίδια κεφάλαια σε 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ).
(ζ) Οι εταιρείες που αναζητούν κεφάλαια μεταξύ του 1 εκατ. GBP (1,4 εκατ. ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες στην άντληση των απαιτούμενων κεφαλαίων και αυτό διότι τα 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) είναι κάτω από το ύψος στο οποίο είναι διατεθειμένοι να επενδύσουν οι εταιρείες παροχής επιχειρηματικών κεφαλαίων.
(η) Το ύψος των κεφαλαίων που αντλήθηκαν για να επενδυθούν σε επιχειρηματικές ευκαιρίες πρώιμης φάσης έπεσε κατά 73% από το 2001 ως το 2003. Το 2001, 1,4 δισεκατ. GBP (2 δισεκατ. ευρώ) αντλήθηκαν για να επενδυθούν σε κεφάλαια κινδύνου πρώιμης φάσης έναντι 369 εκατ. GBP (517 εκατ. ευρώ) το 2003. Μόνο 1% των 369 εκατ. GBP (517 εκατ. ευρώ) που αντλήθηκαν το 2003 αφορούσαν το τμήμα κάτω των 10 εκατ. GBP (14 εκατ. ευρώ).
(θ) Οι ΜΜΕ δεν μπορούν να δικαιολογήσουν μία αύξηση σε απαιτήσεις κεφαλαίων πέραν των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) επειδή το μέγεθός τους και η φάση ανάπτυξής τους σημαίνει ότι δεν είναι αρκετά ώριμες και η απώλεια ελέγχου για τον επιχειρηματία θα ήταν πολύ μεγάλη. Αυτό αφήνει ένα σημαντικό χρηματοδοτικό κενό που χρειάζεται να καλυφθεί εάν αυτές οι ΜΜΕ θέλουν να εξελιχθούν σε επιτυχημένες και μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Η παροχή χρηματοδότησης στο τμήμα μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) είναι απαραίτητη για την επιβίωση και την οικονομική άνθηση πολλών μικρών επιχειρήσεων.
74. Ο όμιλος YFM υπέβαλε τις ακόλουθες παρατηρήσεις:
74.
(α) Οι τελευταίες στατιστικές British Venture Capital Association (BVCA) δείχνουν ότι το 2003 τα μέλη της BVCA επένδυσαν 724 εκατ. GBP (1 δισεκατ. ευρώ) σε ποσά κάτω των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) με αποδέκτες 1015 επιχειρήσεις με έδρα το ΗΒ.
(β) Εάν αποκλεισθούν οι πράξεις κάτω των 500000 GBP (700000 ευρώ) η εικόνα αλλάζει ριζικά. Το 2000, 482 εκατ. GBP (675 εκατ. ευρώ) επενδύθηκαν σε ποσά μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) με αποδέκτες 348 επιχειρήσεις. Από το 2003 το ποσό που επενδύθηκε έπεσε στα 286 εκατ. GBP (400 εκατ. ευρώ), ήτοι πτώση κατά 41% των στοιχείων του 2000, με αποδέκτες 277 επιχειρήσεις.
(γ) Αυτά τα στοιχεία περιλαμβάνουν εξαγορές από τη διεύθυνση (MBO), εσωτερικές εξαγορές (MBI), μεταγενέστερες επεκτάσεις, δευτερεύουσες αγορές και συμφωνίες όπου το τραπεζικό χρέος επαναχρηματοδοτήθηκε. Εάν αυτές οι πράξεις αφαιρεθούν για να γίνει επικέντρωση στις αρχικές και στις πράξεις πρώιμης φάσης, τα στοιχεία για τα επενδυθέντα ποσά και τις δικαιούχες εταιρείες θα είναι ακόμη πιο χαμηλά.
(δ) Η χρηματοδότηση για προτάσεις επιχειρήσεων στο αρχικό στάδιο και πρώιμης φάσης, ανεξάρτητα από το μέγεθος των πράξεων που ολοκληρώθηκαν, έπεσε από ένα σύνολο 703 εκατ. GBP (984 εκατ. ευρώ) το 2000 σε 263 εκατ. GBP (368 εκατ. ευρώ) το 2003, ήτοι πτώση κατά 63%.
(ε) Με την παρακίνηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της βρετανικής κυβέρνησης ο αριθμός και η αξία των πράξεων κάτω από 500000 GBP (700000 ευρώ) αγοράς επεκτείνεται.
(στ) Ωστόσο, στο επόμενο προς τα πάνω επίπεδο, η μετακίνηση των βρετανικών χρηματοδοτικών οίκων σε υψηλότερες πράξεις αφήνει ένα χρηματοδοτικό κενό. Οι υποχρεώσεις από την πλευρά της παροχής καθίστανται ένα μεγάλο πρόβλημα. Οι επιχειρήσεις που έλαβαν επενδύσεις κάτω από το ύψος των 500000 GBP (700000 ευρώ) και που πιθανόν να χρειάζονται σημαντικά ποσά για τη συνέχιση της χρηματοδότησης δεν είναι σε θέση να αντλήσουν κεφάλαια που χρειάζονται, λόγω του χρηματοδοτικού κενού στο τμήμα μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ).
75. Η Close Venture Management Limited υπογράμμισε τα ακόλουθα:
75.
(α) Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι το κενό ιδίων κεφαλαίων, το οποίο εξελίχθηκε διαχρονικά, καλύπτει τώρα το τμήμα μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ). Με την παρέλευση του χρόνου και τα αυξανόμενα ποσά κεφαλαίων υπό διαχείριση, οι επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων εγκατέλειψαν το τμήμα κάτω από τα 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ).
(β) Αυτό αποτελεί σύμπτωμα μιας κοινής και αναπόφευκτης τάσης. Εάν οι διαχειριστές επενδύσεων παρουσιάζουν θετικά αποτελέσματα αντλούν περισσότερα κεφάλαια τα οποία με τη σειρά τους τους επιτρέπουν να πραγματοποιήσουν μεγαλύτερες πράξεις. Επειδή υπάρχουν εγγενείς οικονομίες κλίμακας στον κλάδο επιχειρηματικών κεφαλαίων και ιδίων κεφαλαίων, οι διαχειριστές επενδύσεων θα εγκαταλείψουν κατά κανόνα τις μικρότερες συναλλαγές όσο πιο σύντομα μπορούν.
(γ) Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν πολλοί λίγοι επαγγελματίες ή θεσμικοί επενδυτές στο Ηνωμένο Βασίλειο για το τμήμα κάτω των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ). Επί του παρόντος, περίπου 60% όλων των συναλλαγών στο τμήμα μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) αντιπροσωπεύει ακάλυπτη ζήτηση χωρίς έτοιμους χορηγούς κεφαλαίων κινδύνου στους οποίους να απευθυνθούν.
76. Η Enterprise Corporate Finance Limited έχει καταστεί σε αυξανόμενο βαθμό ανίσχυρη στις προσπάθειές της να αντλήσει κεφάλαια στο τμήμα μεταξύ 500000 GBP (700000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) για τις επιχειρήσεις που αποτελούν τους πελάτες της:
76.
(α) Ο κύριος λόγος δεν είναι η έλλειψη ποιότητας στις επενδυτικές ευκαιρίες αυτές καθαυτές, αλλά η αυξανόμενη απροθυμία αυτών των εταιρειών για χρηματοδότηση κεφαλαίων προς μικρές επενδύσεις.
(β) Η κατάσταση της αγοράς έχει επιδεινωθεί σημαντικά κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών σε βαθμό που πράξεις για κάτω των 5 εκατ. GBP (7 εκατ. ευρώ) έχουν μια πολύ αμυδρή πιθανότητα να τύχουν χρηματοδότησης, παρ’ όλη την αξία της επιχείρησης που αναζητά επενδύσεις.
(γ) Το πρόβλημα είναι σημαντικά χειρότερο για εκείνες τις επιχειρήσεις που αναζητούν κεφάλαια στο τμήμα μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ) έως 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) λόγω κυρίως του απαγορευτικού υψηλού κόστους και ανεπάρκειας κατάλληλης εμπορικής ικανότητας. Η μερίδα του λέοντος της χρηματοδότησης επιχειρηματικών κεφαλαίων απευθύνεται σε περισσότερο ουσιαστικές και ώριμες επιχειρήσεις με περιουσιακά στοιχεία και με ιστορικό δημιουργίας κερδών.
77. Η 3i στις παρατηρήσεις της τονίζει τα ακόλουθα: Η 3i επί του παρόντος εκτιμά ότι το κενό ιδίων κεφαλαίων αυξήθηκε από 500000 GBP (700000 ευρώ) σε 1 εκατ. GBP (1,4 εκατ. ευρώ) έναντι 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) προηγουμένως. Η 3i μείωσε σημαντικά τις επενδύσεις της σ’ αυτό το τμήμα της αγοράς. Ενώ το 2001 χορήγησε σε ολόκληρη την Ευρώπη περίπου 1,1 δισεκατ. ευρώ για επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου για εταιρείες σε πρώιμη φάση, η επένδυση σε παρόμοιες εταιρείες ελαττώθηκε σημαντικά με την 3i να επενδύει περίπου 150 εκατ. ευρώ σ’ αυτό το τμήμα της αγοράς το 2004.
77.
(α) Κατά τα προηγούμενα δύο-τρία έτη η αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων υπέστη σημαντική μεταβολή, αφού ελαττώθηκαν τα επενδυτικά κέρδη που προέρχονται από εταιρείες πρώιμης φάσης και μικρότερης ανάπτυξης.
(β) Αυτό, σε συνδυασμό με την ευρύτερη τάση του κλάδου για μεγαλύτερες επενδύσεις και πιο σώφρονες επενδυτικές στρατηγικές, κατέληξε σε μείωση της παροχής επενδύσεων προς το χαμηλότερο τμήμα της αγοράς.
78. Η Cavendish Asset Management Limited στηρίζει τις παρατηρήσεις που έκανε το Institute of Chartered Accountants in England and Wales όπως περιγράφτηκαν στο σημείο 68 ανωτέρω.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΗΝΩΜΕΝΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
79. Οι παρατηρήσεις του Ηνωμένου Βασίλείου σχετικά με την απόφαση της Επιτροπή να κινήσει την επίσημη διαδικασία σύμφωνα με το άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, καθώς και οι παρατηρήσεις των τρίτων μερών συνοψίζονται στα σημεία από το (80) έως το (96).
80. Παρόλο που η πρόσβαση στη χορήγηση δανείων βελτιώθηκε για την πλειονότητα των επιχειρήσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, μία σημαντική μειονότητα των ΜΜΕ με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης έχει ακόμη προβλήματα στην προσέλκυση ιδίων κεφαλαίων.
81. Τα ίδια κεφάλαια είναι κατάλληλα για τις επιχειρήσεις σε πρώιμη φάση ανάπτυξης κατά την οποία δεν δημιουργούνται ακόμη σημαντικά εισοδήματα προς εξυπηρέτηση των καταβολών τοκοχρεωλυσίων. Επίσης, είναι κατάλληλα για υπηρεσίες που αναπτύσσουν νέες τεχνολογίες, προϊόντα ή αγορές που προσφέρουν το δυναμικό επιτυχίας σημαντικών αριθμοδεικτών ανάπτυξης, αλλά επίσης παρουσιάζουν και σημαντικό κίνδυνο αποτυχίας.
82. Από τη δημόσια έρευνα σχετικά με την πρόσβαση μικρών επιχειρήσεων σε κεφάλαιο ανάπτυξης, με τα συναθροισμένα στοιχεία BVCA και της ακαδημαϊκής έρευνας, προκύπτει ότι υπάρχει αδυναμία ιδίων κεφαλαίων στο Ηνωμένο Βασίλειο, γεγονός που επηρεάζει τις επιχειρήσεις που αναζητούν να αντλήσουν χρηματοδότηση για ίδια κεφάλαια στο τμήμα 250000 GBP (357000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ).
83. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, ιδίως από το 1999, η αδυναμία ιδίων κεφαλαίων αυξήθηκε προς τα επάνω εν μέρει λόγω της επιτυχίας της μετακίνησης των ιδιωτών παροχέων ιδίων κεφαλαίων προς επενδύσεις μεγαλύτερου μεγέθους. Το μέσο μέγεθος των πράξεων αυξήθηκε ουσιαστικά, αφού οι επιχειρήσεις παροχής επιχειρηματικών κεφαλαίων επιδιώκουν να επωφεληθούν από τις αυξημένες οικονομίες κλίμακας.
84. Το κενό ιδίων κεφαλαίων διευρύνθηκε για τις ΜΜΕ πρώιμης φάσης κατά τα πρόσφατα έτη λόγω της αλλαγής στην αγορά των μορφών επενδύσεων που πραγματοποίησαν οι χορηγοί επιχειρηματικών κεφαλαίων. Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι επενδύσεις σε επιχειρηματικά κεφάλαια στάθηκαν σε επενδύσεις όψιμης φάσης, εξαγορές από τη διεύθυνση (MBO) και εσωτερικές εξαγορές (MBI).
85. Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία BVCA για το 2003 αποδεικνύουν ότι υπάρχει μία συνεχής έμφαση στις πράξεις όψιμης φάσης και ιδίως σε μεγάλες εξαγορές. Οι επενδύσεις για πρώιμη φάση αντιπροσωπεύουν ακριβώς το 6,5% των βρετανικών επενδύσεων σε επιχειρηματικά κεφάλαια το 2003, ήτοι λιγότερο του 0,02 του ΑΕΠ. Τούτο αντιφάσκει με τον μέσο όρο του 0,05% του ΑΕΠ που επενδύθηκε σε επιχειρήσεις πρώιμης φάσης κατά τα έτη 1998-2001.
86. Η αναμενόμενη χρήση των νεοαντληθέντων κονδυλίων για επιχειρηματικά κεφάλαια επικεντρώνεται όλο και περισσότερο σε μεγαλύτερες πράξεις σε καλώς καθιερωμένες εταιρείες. Τα πιο πρόσφατα στοιχεία από τη BVCA δείχνουν ότι μόνο 4% των κονδυλίων που αντλήθηκαν αναμένονται να χορηγηθούν σε επενδύσεις πρώιμης φάσης, 3% σε πράξεις επέκτασης και 1% σε MBO κάτω των 10 εκατ. GBP. Αναμενόταν ότι μόνο το 3% των κονδυλίων που αντλήθηκαν θα είχαν χορηγηθεί σε επενδύσεις σε εταιρείες πρώιμης φάσης και τεχνολογικής επέκτασης σε σύγκριση με το 5% το 2002.
87. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι από αυτές τις επενδύσεις που λαμβάνουν χώρα στα πλαίσια του κενού ιδίων κεφαλαίων στο τμήμα από 250000 GBP (357000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ), μόνο 1 στις 4 είναι ανεξάρτητη αρχική επένδυση. Από περίπου 1000 επενδύσεις στο τμήμα κάτω από τα 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) το 2000-2002, περισσότερες από το 70% ήταν επενδύσεις συνέχισης.
88. Λόγω του ό,τι οι χορηγοί κεφαλαίων μετακινούνται προς μεγαλύτερα μεγέθη κεφαλαίων, υπάρχουν λίγες ενδείξεις σχετικά με μεταστροφή νέων επενδυτικών οίκων επιχειρηματικών κεφαλαίων προς το χαμηλότερο τμήμα της αγοράς. Η σημασία της καλής φήμης στον τομέα επιχειρηματικών κεφαλαίων δημιουργεί ένα σημαντικό εμπόδιο εισόδου στους μελλοντικούς νέους οίκους διαχείρισης κεφαλαίων που επιδιώκουν να ανταγωνιστούν στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων. Αυτή η τάση θα έχει ως αποτέλεσμα μία επιδείνωση της ανεπάρκειας ταλέντων και εμπειρίας στο κενό τμήμα της αγοράς ιδίων κεφαλαίων η οποία θα καταστεί όλο και περισσότερο δύσκολη να αντικατασταθεί με τη ροή του χρόνου, με ποιοτικούς διαχειριστές κεφαλαίων που αντλούν μεγαλύτερα κεφάλαια, και κατά συνέπεια πραγματοποιούν μεγαλύτερες πράξεις. Δεδομένων των απαιτούμενων προσόντων για επιτυχείς επενδύσεις μικρής κλίμακας και πρώιμης φάσης, η εξασφάλιση μιας καλής ροής νεοεισερχομένων καλής ποιότητας αποτελεί προϋπόθεση για μια δυναμική πρώιμης φάσης.
89. Το ΗΒ συμπεραίνει ότι φαίνεται να υπάρχει πλήρης συμφωνία μεταξύ όλων των ενεχομένων ότι υφίσταται ένα κενό στην αγορά κεφαλαίων κινδύνου το οποίο καθιστά δύσκολο στις ΜΜΕ με υψηλό δυναμικό ανάπτυξης να αντλήσουν κεφάλαια. Όλα τα σχόλια των τρίτων ενδιαφερόμενων μέτρων υποστήριξαν την άποψη του ΗΒ ότι υπάρχει τώρα ένα κενό ιδίων κεφαλαίων πέραν του επιπέδου που ορίζεται στην ανακοίνωση.
90. Το Ηνωμένο Βασίλειο προσπάθησε να αποδείξει ότι το κενό χρηματοδότησης υφίσταται στα επενδυτικά μεγέθη μέχρι 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ). Ένα μέρος των ενδιαφερόμενων μερών που απάντησαν αντιτείνεται ότι αυτή είναι μία μέτρια εκτίμηση και ότι το κενό μπορεί τώρα να φτάσει στο ύψος των 5 εκατ. GBP (7 εκατ. ευρώ). Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί ότι οι ενδείξεις δείχνουν ότι το ποσό των 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) είναι το κατάλληλο.
91. Το Ηνωμένο Βασίλειο υπογραμμίζει ότι οι απαντήσεις από εκείνες τις εταιρείες που δρουν στον βρετανικό τομέα επιχειρηματικών κεφαλαίων είναι ευθυγραμμισμένες με εκείνες της δικής του λεπτομερούς έρευνας. Όλοι οι ερωτώμενοι αναγνώρισαν την ύπαρξη ενός κενού στη χρηματοδότηση επενδυτικών κεφαλαίων στο ύψος 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) ή και άνω. Αυτοί οι ερωτώμενοι έχουν πρακτική εμπειρία αυτής της αγοράς και διεξήγαγαν την έρευνά τους από εμπορική άποψη. Η εμπειρία τους υποστηρίζει την έρευνα του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία δηλώνει ότι Ταμεία που δραστηριοποιούνται σ’ αυτόν τον τομέα δεν είναι σε θέση να προσελκύσουν ιδιωτικούς επενδυτές για τους οποίους οι μικρότερες επενδύσεις συνεπάγονται κινδύνους και αυξημένο κόστος. Κατά συνέπεια, το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ικανοποιημένο από το γεγονός ότι το καθεστώς Ταμείων Επιχειρηματικών Κεφαλαίων δεν θα μετακινήσει υπάρχουσες ιδιωτικές χορηγήσεις σ’ αυτή την αγορά.
92. Το Ηνωμένο Βασίλειο χαιρετίζει επίσης το επίπεδο στήριξης της πρακτικής μορφής του υποδείγματος ΤΕΚ. Το Ηνωμένο Βασίλειο χαιρετίζει την κατανόηση όσων απάντησαν ότι η προτεινόμενη δομή ταμείου σημαίνει ότι δεν θα εμφανιστεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και ότι το κίνητρο θα προορίζεται για ορθές αποφάσεις εμπορικών επενδύσεων. Το βασικό στοιχείο γι’ αυτό είναι ότι τα προτεινόμενα ΤΕΚ δεν παρέχουν καμία ειδική προστασία στους ιδιώτες επενδυτές, γεγονός που θα τους παρακινούσε να επιλέξουν καλούς διαχειριστές ταμείων οι οποίοι θα προσπαθήσουν για το καλύτερο αποτέλεσμα. Εάν ένα ΤΕΚ δεν πραγματοποιεί θετική απόδοση ο ιδιώτης επενδυτής θα χάσει τα χρήματά του. Το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί ότι πρόκειται για ένα μάλλον ισχυρό κίνητρο παρά για ένα εναλλακτικό υπόδειγμα όπου υπάρχει ένα χαμηλότερο μερίδιο δημόσιας επένδυσης, αλλά όπου το δημόσιο χρήμα είναι εκτεθειμένο σε κίνδυνο έναντι της ιδιωτικής επένδυσης και οι ιδιωτικοί επενδυτές μπορούν να ανακτήσουν τα χρήματά τους από ζημιογόνα ταμεία.
93. Περιλαμβάνοντας βασικά στοιχεία της δομής κάθε ταμείου στη διαδικασία πρόσκλησης ενδιαφέροντος το Ηνωμένο Βασίλειο θα πληρώσει το ελάχιστο αναγκαίο σε ό,τι αφορά διοικητικές επιβαρύνσεις του ταμείου. Η διαδικασία πρόσκλησης υποβολής ενδιαφέροντος θα καθορίσει ορισμένες ελάχιστες προϋποθέσεις, όπως τη ρήτρα pari passu σε περίπτωση ζημιών και μία απόδοση προτεραιότητας για τον δημόσιο επενδυτή, αν και οι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό θα μπορούν να διευκρινίσουν εναλλακτικούς όρους περισσότερο γενναιόδωρους προς τον δημόσιο επενδυτή. Είναι λοιπόν δυνατόν οι ιδιώτες επενδυτές να είναι εκτεθειμένοι σε μεγαλύτερο κίνδυνο απ’ ό,τι ο δημόσιος επενδυτής ή ότι η απαιτούμενη συνεισφορά να είναι μικρότερη απ’ αυτή που είχε προβλεφθεί, εάν ο μειοδότης είναι σε θέση να αποδείξει ότι αυτό θα ήταν ελκυστικό για τους επενδύοντες στο Ταμείο του.
94. Το Ηνωμένο Βασίλειο σημειώνει επιπλέον ότι οι απαντήσεις από άλλα κράτη μέλη υπογραμμίζουν την επιθυμία ανανέωσης της ισχύουσας ανακοίνωσης. Η αγορά κεφαλαίων κινδύνου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αλλάξει σημαντικά από τη δημοσίευση της ανακοίνωσης το 2001. Ενόψει αυτού, το Ηνωμένο Βασίλειο συμφωνεί ότι θα χρειαστούν ορισμένες θεμελιώδεις αναθεωρήσεις στην ανακοίνωση όταν θα επανεξετασθεί το 2006. Αυτές οι αναθεωρήσεις θα χρειαστεί ασφαλώς να ασχοληθούν, όχι μόνο με την απλή θεώρηση των μεγεθών των δόσεων, αλλά και με άλλα θέματα όπως η ισορροπία του κινδύνου του ιδιωτικού τομέα ως αντιστάθμιση για μεγαλύτερη δημόσια χρηματοδότηση και επίσης μεγαλύτερη χρήση των μέσων όπως η απαλλαγή κατά κατηγορίες.
95. Το Ηνωμένο Βασίλειο θεωρεί ότι το καθεστώς ΤΕΚ θα πραγματοποιήσει μία σημαντική συνεισφορά στην αντιμετώπιση εκείνου που παραμένει ένας σημαντικός φραγμός στην καινοτομία και στο επιχειρηματικό πνεύμα και στην εκπλήρωση των στόχων που καθορίστήκαν στη Λισσαβόνα και στο σχέδιο δράσης για το επιχειρηματικό πνεύμα. Επίσης, το καθεστώς ΤΕΚ θα βοηθήσει στην τήρηση των συστάσεων της έκθεσης Kok η οποία σημείωσε ότι η χρηματοδότηση των ΜΜΕ στην Ευρώπη είναι επί του παρόντος υπερβολικά βασισμένη στον δανεισμό και παρότρυνε μεγαλύτερη χρήση κεφαλαίων κινδύνου.
96. Το Ηνωμένο Βασίλειο συμπεραίνει ότι η στήριξη που επέδειξαν τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας και άλλα κράτη μέλη, καθώς και εκείνοι που δραστηριοποιούνται στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων αντικατοπτρίζει θετικά την ανάγκη ενός μηχανισμού επενδύσεων όπως το ΤΕΚ.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟΥ
97. Η Επιτροπή εξέτασε το καθεστώς υπό το πρίσμα του άρθρου 87 της συνθήκης ΕΚ και ιδίως βάσει της ανακοίνωσης της Επιτροπής για Κρατικές ενισχύσεις και επιχειρηματικά κεφάλαια. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής είναι τα εξής:
Νομιμότητα
98. Με τη γνωστοποίηση του καθεστώτος, οι βρετανικές αρχές τήρησαν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο 88 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ.
Ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης
99. Σύμφωνα με τις διατάξεις της ανακοίνωσης, η εκτίμηση της παρούσας κρατικής ενίσχυσης πρέπει να λάβει υπόψη της τη δυνατότητα ότι ένα μέτρο μπορεί να χορηγήσει ενίσχυση σε τουλάχιστον τρία διαφορετικά επίπεδα:
99.
(α) ενίσχυση στους επενδυτές,
(β) ενίσχυση σε οποιοδήποτε ταμείο ή άλλο μηχανισμό μέσω του οποίου ενεργοποιείται το μέτρο
(γ) ενίσχυση στις επιχειρήσεις στις οποίες πραγματοποιούνται οι επενδύσεις.
100. Στο επίπεδο των επενδυτών, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Η συμμετοχή κρατικών πόρων αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι βρετανικές αρχές θα χορηγήσουν δημόσια κεφάλαια στα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων. Οι ιδιωτικοί επενδυτές στα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων, οι οποίοι μπορεί να είναι επιχειρήσεις σύμφωνα με την έννοια της συνθήκης ΕΚ, ενδέχεται να δικαιούνται μεγαλύτερα κέρδη από τον δημόσιο τομέα και κατά συνέπεια πιθανώς να τυγχάνουν πλεονεκτήματος. Αν και σε κανένα άτομο η οργάνωση δεν απαγορεύεται να επενδύσει στα Ταμεία, το περιορισμένο μέγεθος των Ταμείων δεν θα εγγυάται ότι όλες οι εν δυνάμει επενδύσεις θα γίνουν αποδεκτές και κατά συνέπεια η Επιτροπή θεωρεί ότι πραγματοποιείται επιλογή. Το καθεστώς επηρεάζει το εμπόριο μεταξύ των κρατών μελών, αφού η επένδυση κεφαλαίου είναι μια δραστηριότητα που αποτελεί αντικείμενο σημαντικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών μελών.
101. Στο επίπεδο του Ταμείου, η Επιτροπή τείνει σε γενικές γραμμές προς την άποψη ότι ένα Ταμείο είναι ένας μηχανισμός για τη μεταφορά ενίσχυσης στους επενδυτές ή/και στις επιχειρήσεις στις οποίες πραγματοποιούνται οι επενδύσεις, παρά ένας δικαιούχος ενίσχυσης. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, ιδίως μέτρα που συνεπάγονται μεταφορές υπέρ υφιστάμενων Ταμείων με πολυάριθμους και διαφοροποιημένους επενδυτές, το Ταμείο μπορεί να έχει τον χαρακτήρα μιας ανεξάρτητης επιχείρησης. Στα πλαίσια του παρόντος καθεστώτος, τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων θα είναι νεοσύστατα και θα τους απαγορεύεται να δραστηριοποιηθούν σε δραστηριότητες διαφορετικές από εκείνες για τις οποίες προορίζονται από το καθεστώς. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή δεν θεωρεί τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων ως ξεχωριστούς δικαιούχους ενίσχυσης. Αυτή η αρχή είναι ευθυγραμμισμένη με τις αποφάσεις της Επιτροπής για το Viridian Growth Fund, the Coalfields Enterprise Fund and the Community Development Venture Fund .
102. Στο επίπεδο των επιχειρήσεων στις οποίες πραγματοποιούνται οι επενδύσεις, η Επιτροπή θεωρεί ότι υπάρχει κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Κρατικές πηγές περιλαμβάνονται επειδή οι επενδύσεις του ταμείου σε δικαιούχες ΜΜΕ θα περιέχουν δημόσια χρηματοδότηση. Το μέτρο στρεβλώνει τον ανταγωνισμό χορηγώντας ένα πλεονέκτημα στη δικαιούχο ΜΜΕ που δεν θα ήταν διαφορετικά σε θέση να αντλήσει χρηματοδότηση κεφαλαίων κινδύνου υπό τους ίδιους όρους ή/και το ίδιο ύψος. Το μέτρο είναι επιλεκτικό αφού στοχεύει σε συγκεκριμένες ΜΜΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το μέτρο δύναται να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών, αφού υπάρχει η πιθανότητα οι ΜΜΕ που αποτελούν τον στόχο να εμπλακούν σε δραστηριότητες που συνεπάγονται ενδοκοινοτικό εμπόριο.
103. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το καθεστώς συνιστά κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ τόσο σε επίπεδο επενδυτών όσο και σε επίπεδο δικαιούχων ΜΜΕ.
Ένδειξη αδυναμίας της αγοράς
104. Ευθυγραμμιζόμενη με τις διατάξεις της ανακοίνωσης, η Επιτροπή μπορεί να είναι διατεθειμένη να αποδεχτεί την ύπαρξη αδυναμίας της αγοράς χωρίς περαιτέρω χορήγηση αποδείξεων σε περιπτώσεις όπου κάθε δόση χρηματοδότησης για μία επιχείρηση από μέτρα κεφαλαίων κινδύνου τα οποία είναι εξ ολοκλήρου ή εν μέρει χρηματοδοτούμενα μέσω κρατικής ενίσχυσης θα είναι ίσο κατ’ ανώτατο όριο με 500000 σε μη επιδοτούμενες περιοχές, 750000 ευρώ σε περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ), ή 1 εκατ. ευρώ σε περιοχές του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α).
105. Το προτεινόμενο από το Ηνωμένο Βασίλειο μέτρο προβλέπει επενδύσεις κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου υπέρ ΜΜΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες κυμαίνονται μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) ανά επενδυτική δόση.
106. Σύμφωνα με τον Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων 2000 – 2006 για το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελείται από περιοχές που επί του παρόντος είναι χαρακτηρισμένες ως ενισχυόμενες περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ, ως ενισχυόμενες περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ καθώς και ως μη ενισχυόμενες περιοχές.
107. Ευθυγραμμιζόμενη με τις διατάξεις της ανακοίνωσης, η Επιτροπή πληροφόρησε το Ηνωμένο Βασίλειο ότι ενόψει του γεγονότος ότι οι προτεινόμενες επενδύσεις σε κεφάλαια κινδύνου στα πλαίσια του παρόντος καθεστώτος υπερβαίνουν τα προαναφερθέντα όρια που καθόρισε η ανακοίνωση, το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να χορηγήσει αποδείξεις αδυναμίας της αγοράς.
108. Τα επιχειρήματα που πρόβαλε το Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και οι παρατηρήσεις που υπέβαλαν τα τρίτα ενδιαφερόμενα μέρη αποδεικνύοντας την ύπαρξη κενού της αγοράς στο τμήμα επενδύσεων από 250000 GBP (357000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP 2 εκατ. (2,9 εκατ. ευρώ) θα συνοψιστούν στη συνέχεια.
109. Η πιο σημαντική απλή πηγή εξωτερικής χρηματοδότησης για τις ΜΜΕ είναι το τραπεζικό χρέος, κυρίως υπό μορφή αναλήψεων και δανείων καθορισμένης διάρκειας, τα οποία και τα δύο μαζί ανέρχονται σε περίπου το ήμισυ της εξωτερικής χρηματοδότησης. Το τραπεζικό χρέος είναι πιο κατάλληλο εκεί όπου οι επιχειρήσεις παράγουν επαρκή χρηματική ροή για την εξυπηρέτηση των πληρωμών τοκοχρεωλυσίων. Η διαθεσιμότητα χρηματοδότησης επίσης βελτιώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας. Δεν υπάρχουν πραγματικές ενδείξεις για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στην τραπεζική πίστη. Ωστόσο, οι δανειοδότες μπορούν ακόμα να αντιμετωπίσουν σημαντική αβεβαιότητα κατά την εκτίμηση των προοπτικών των ατομικών επιχειρήσεων. Αυτοί συχνά λαμβάνουν εγγυήσεις για να στηρίξουν τον δανεισμό των ΜΜΕ, ιδίως εκεί όπου ο δανειολήπτης δεν έχει να παρουσιάσει προηγούμενα αποτελέσματα. Δεν είναι όλοι οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων σε θέση να προσφέρουν κατάλληλη εγγύηση.
110. Οι ατέλειες της αγοράς στην αγορά τραπεζικής πίστης προκύπτουν από ασυμμετρίες πληροφόρησης, δηλαδή ο δανειοδότης είναι εν μέρει πληροφορημένος σχετικά με τις προοπτικές μιας επιχείρησης. Ασυμμετρίες πληροφόρησης σημαίνουν ότι οι δανειοδότες δεν είναι σε θέση να υπολογίσουν το επίπεδο κινδύνου που συνεπάγεται μία συγκεκριμένη ΜΜΕ. Κατά συνέπεια, είναι δύσκολο να εκτιμηθεί η ποιότητα των προτεινομένων επενδύσεων και ακόμη δυσκολότερο να επιβληθεί ένα επιτόκιο το οποίο να αντικατοπτρίζει κατάλληλα το επίπεδο του ενεχόμενου κινδύνου. Συνήθως οι τράπεζες λαμβάνουν αποφάσεις δανειοδότησης επί τη βάσει κριτηρίων όπως το ιστορικό της πίστης, προηγούμενη διαχείριση τραπεζικού λογαριασμού, το ιστορικό του αιτούντος στις επιχειρήσεις και η βούλησή του να επενδύσει τα χρήματά του σε επιχειρήσεις, καθώς και τεκμηρίωση της ικανότητας εξόφλησης βασισμένης σε ένα επιχειρηματικό σχέδιο. Ωστόσο, ένα άτομο πιθανόν να μην έχει προηγούμενο επιχειρηματικό ιστορικό και να μη διαθέτει προσωπικό κεφάλαιο για επένδυση στην επιχείρηση. Ως αποτέλεσμα, οι δανειοδότες δίδουν επίσης σημαντική σημασία στη βούληση του επιχειρηματία να παρουσιάσει έναν εγγυητή που θα τριτεγγυηθεί το δάνειο. Εάν αυτές οι εγγυήσεις που χορηγούνται στους δανειοδότες επιτρέπουν σε πολλές επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε δανειοδότηση, αυτή η προσέγγιση στον δανεισμό των ΜΜΕ μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες σε επιχειρηματίες που δεν είναι σε θέση να προσφέρουν ως εγγύηση τα κατάλληλα περιουσιακά στοιχεία.
111. Παρόλο που ο δανεισμός και η βασισμένη σε περιουσιακά στοιχεία χρηματοδότηση είναι σε θέση να καλύψουν τις ανάγκες των περισσοτέρων επιχειρήσεων, μια σημαντική μειονότητα ζητά χρηματοδότηση ιδίων κεφαλαίων. Οι επενδυτές ιδίων κεφαλαίων χορηγούν κεφάλαια έναντι μετοχών στις επιχειρήσεις, οι οποίες τους δίδουν τη δυνατότητα να λάβουν μερίδιο από τα μελλοντικά κέρδη. Αυτή η μορφή χρηματοδότησης είναι πιο κατάλληλη όταν η επιχείρηση βρίσκεται σε πρώιμη φάση ανάπτυξης και δεν παράγει ακόμα ικανό εισόδημα προς εξυπηρέτηση των δόσεων πληρωμής των τοκοχρεωλυσίων ή/και η επιχείρηση αναπτύσσει νέες τεχνολογίες, προϊόντα ή αγορές με δυναμικό επίτευξης σημαντικών ποσοστών ανάπτυξης, αλλά επίσης και με σημαντικό κίνδυνο αποτυχίας.
112. Η χρηματοδότηση ιδίων κεφαλαίων ανέρχεται σε μόνο 8% όλης της εξωτερικής χρηματοδότησης των ΜΜΕ, αλλά αυτό το στατιστικό στοιχείο δεν αντικατοπτρίζει τη σημασία της σε μία μοντέρνα επιχειρηματική οικονομία. Οι επιχειρήσεις που συνήθως χρήζουν χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων είναι συχνά άκρως καινοτόμες και έχουν το δυναμικό να προσφέρουν σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη της παραγωγικότητας. Επιπλέον, η χρηματοδότηση που χορηγείται από κεφάλαια κινδύνου συνοδεύεται μερικές φορές από διαχειριστική στήριξη, παροχή συμβουλών και άλλη εμπειρογνωμοσύνη.
113. Ενώ η χρηματοδότηση ιδίων κεφαλαίων αποτελεί σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης ατομικών επιχειρήσεων και ευρύτερα για όλη την οικονομία, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι τα διαρθρωτικά στοιχεία της ιδιωτικής αγοράς ιδίων κεφαλαίων συμβάλλουν στην εμφάνιση ενός σημαντικού και αυξανόμενου κενού ιδίων κεφαλαίων που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις που αναζητούν μικρά ποσά για κεφάλαια ανάπτυξης. Αυτές οι διαρθρωτικές αιτίες συνδέονται τόσο με την προσφορά στην αγορά όσο και με τη ζήτηση.
114. Τα προβλήματα πληροφόρησης που επισημάνθηκαν για την αγορά πίστης ισχύουν επίσης και για την αγορά ιδίων κεφαλαίων. Από την πλευρά της ζήτησης διακρίνονται συνήθως τρία θέματα, ήτοι ασυμμετρίες πληροφόρησης, κόστος πράξης και αντίληψη του κινδύνου και της απόδοσης.
115. Ασυμμετρίες πληροφόρησης σημαίνει ότι οι επενδυτές ιδίων κεφαλαίων μπορούν να αντιμετωπίσουν σημαντικές δαπάνες κατά την εντόπιση κατάλληλων ευκαιριών επενδύσεων. Αυτά τα προβλήματα πληροφόρησης είναι συνήθως μεγαλύτερα για μικρότερες, νεότερες και ιδίως καινοτόμες επιχειρήσεις που επιδιώκουν να αναπτύξουν μη δοκιμασμένες τεχνολογίες, προϊόντα και αγορές. Οι δυσκολίες πληροφόρησης παρουσιάζουν ένα σημαντικό εμπόδιο για τις επενδύσεις ιδίων κεφαλαίων μικρότερης κλίμακας, επειδή το κόστος επένδυσης δεν ποικίλλει αναλογικά με το μέγεθος της επένδυσης. Σε σύγκριση με μεγάλες επιχειρήσεις οι οποίες είναι εισηγμένες σε οργανωμένες χρηματαγορές, η ροή πληροφόρησης σχετικά με τις μικρές, μη εισηγμένες επιχειρήσεις που αναζητούν επενδύσεις είναι πολύ πιο περιορισμένη. Κατά συνέπεια, οι επενδυτές μπορούν να αντιμετωπίσουν σημαντικές δαπάνες έρευνας κατά την αναζήτηση κατάλληλων ευκαιριών. Επιπλέον, είναι συχνά δύσκολο να εκτιμηθούν οι προοπτικές μιας επιχείρησης, ιδίως εκεί όπου δεν έχει δοκιμαστεί η διοίκησή, το προϊόν ή η τεχνολογία της. Κατά συνέπεια, πριν οι επενδυτές να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν τεκμηριωμένες επιλογές επενδύσεων, πρέπει να προσφύγουν σε μία διαδικασία δέουσας επιμέλειας. Αυτές οι δαπάνες συγκέντρωσης πληροφοριών δεν ποικίλλουν αναλογικά με το μέγεθος της επένδυσης και, για μικρότερες επενδύσεις, μπορούν να είναι απαγορευτικές σε σύγκριση με την πιθανή χρηματοοικονομική απόδοση για την πραγματοποίηση της επένδυσης. Τέλος, οι επενδυτές ιδίων κεφαλαίων, έχοντας επενδύσει σε μια επιχείρηση, χρειάζεται να παρακολουθήσουν τη διαχρονική απόδοση της επένδυσής τους. Αυτοί το πράττουν συχνά καταλαμβάνοντας μία θέση στο διοικητικό συμβούλιο και μπορούν να συνεισφέρουν σημαντικό χρόνο και προσπάθεια για την παροχή διαχειριστικής στήριξης, ιδίως εκεί όπου η διοίκηση της επιχείρησης είναι σχετικά άπειρη. Αυτό μπορεί να αποτελέσει σημαντική συμβολή στην απόδοση της επιχείρησης η οποία λαμβάνει τις επενδύσεις, αλλά, και πάλι, αυτές οι δαπάνες δεν ποικίλλουν αναλογικά με το μέγεθος της επένδυσης.
116. Στην πραγματοποίηση επενδύσεων ιδίων κεφαλαίων υπάρχουν σημαντικά σταθερά κόστη, για παράδειγμα η πράξη της επένδυσης και η θέση σε εφαρμογή των απαραίτητων νομικών συμφωνιών ( δαπάνες συναλλαγής ). Όπως και με τα άλλα σταθερά κόστη, αυτά τα κόστη συναλλαγής τείνουν να αντιπαραταχθούν κατά των επενδύσεων σε μικρότερα ποσά.
117. Οι αποφάσεις για επενδύσεις θα στηρίζονται στην αντίληψη του κινδύνου και στις πιθανές χρηματοοικονομικές αποδόσεις. Εάν οι επενδυτές έχουν λανθασμένες προσδοκίες, τούτο θα καταλήξει σε μία μη άριστη τοποθέτηση του κεφαλαίου.
118. Τα εμπόδια από την άποψη της ζήτησης είναι παρομοίως σημαντικά στον περιορισμό της ροής χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων από τους επενδυτές της ΜΜΕ. Η έρευνα επισήμανε έναν αριθμό θεμάτων τα οποία αποθαρρύνουν τις μικρές επιχειρήσεις από το να αναζητήσουν ίδια κεφάλαια. Οι πιο κοινές ανησυχίες που εκφράζουν οι ΜΜΕ είναι η απώλεια ελέγχου και η περιορισμένη ελευθερία διαχείρισης, αλλά και οι δαπάνες εγγύησης της χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων και η έλλειψη γνώσης των εξωτερικών πηγών χρηματοδότησης αποτελούν επίσης σημαντικά εμπόδια. Πολλές από τις επιχειρήσεις που αναζητούν ενεργητικά επενδύσεις ιδίων κεφαλαίων παρεμποδίζονται επίσης από μία αδυναμίαεπενδυτικής ετοιμότητας. Οι ΜΜΕ μπορεί να παρεμποδίζονται από μία περιορισμένη ευαισθητοποίηση και κατανόηση των διαφόρων μορφών υφιστάμενου χρηματοδότησης κεφαλαίων κινδύνου και του πώς να αποκτήσουν πρόσβαση σ’ αυτά και από ανεπαρκώς μελετημένα ή φτωχά υποβληθέντα επιχειρηματικά σχέδια. Ακατάλληλη επιχειρηματική προετοιμασία και προγραμματισμός θα λειτουργήσουν ως τροχοπέδη για τους ενδεχόμενους επενδυτές, ιδίως λόγω των συμπληρωματικών δαπανών που συνδέονται με τη συλλογή πληροφοριών και με τη δέουσα επιμέλεια.
119. Ένα κενό ιδίων κεφαλαίων προκύπτει εκεί όπου βιώσιμες επιχειρήσεις δεν είναι σε θέση να προσελκύσουν επενδύσεις από θεσμικούς επενδυτές ή από χορηγούς επιχειρηματικών κεφαλαίων, οι οποίοι αποτελούν τις κύριες πηγές χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων για τις ΜΜΕ. Οι μη θεσμικοί επενδυτές (επαγγελματικοί άγγελοι και άλλοι μη θεσμικοί επενδυτές) έχουν πρόσβαση σε περιορισμένους χρηματοοικονομικούς πόρους και κατά συνέπεια επενδύουν γενικώς σε σχετικά μικρά ποσά ιδίων κεφαλαίων. Αντιθέτως, οι θεσμικοί επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων αντιμετωπίζουν τυπικά πολύ υψηλότερες δαπάνες κατά την εκτίμηση των πιθανών επενδύσεων. Λόγω των προαναφερθέντων διαρθρωτικών λόγων, αυτές οι δαπάνες είναι συχνά απαγορευτικές εκεί όπου η επιχείρηση αναζητά μόνο ένα μικρό ποσό χρηματοδότησης ιδίων κεφαλαίων.
120. Κατά συνέπεια, ένα κενό ιδίων κεφαλαίων επηρεάζει τις εταιρείες που αναζητούν χρηματικά ποσά τα οποία υπερβαίνουν τα χρηματοοικονομικά μέσα των περισσότερων μη θεσμικών επενδυτών, αλλά είναι χαμηλότερα από το επίπεδο στο οποίο είναι βιώσιμη η επένδυση για τους θεσμικούς χορηγούς ιδίων κεφαλαίων
121. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία BVCA, τα μεγάλα ταμεία MBO παρουσίασαν καλές αποδόσεις το 2003 και κατά τη μακροπρόθεσμη περίοδο, ο μέσος όρος απόδοσης των κεφαλαίων πρώιμης φάσης και τεχνολογικής ανάπτυξης συνέχισε τη φθίνουσα πορεία του το 2003.
122. Όσον αφορά τη συνολική απόδοση ανά τμήμα επένδυσης, τα Ταμεία που εξειδικεύονται σε επενδύσεις πρώιμης φάσης πραγματοποίησαν μέση απόδοση της τάξης του -18,1% το 2003 σε σύγκριση με μέση τριετή απόδοση της τάξης του -25,1% και μέση πενταετή απόδοση της τάξης του -12,5%.
123. Τα Ταμεία που εξειδικεύονται σε επενδύσεις αναπτυξιακής φάσης παρουσίασαν μέση απόδοση -3.4% το 2003, έναντι μέσης τριετούς απόδοσης -8,2% και μέσης πενταετούς απόδοσης 2,7%.
124. Ταυτοχρόνως, τα Ταμεία που εξειδικεύονται σε MBO (εξαγορά εκ μέρους της διεύθυνσης) είχαν μία σημαντικά καλύτερη απόδοση. Για τις MBO, η μέση απόδοση το 2003 ήταν 12,2% έναντι μέσης τριετούς απόδοσης 2,9% και μέσης πενταετούς απόδοσης 6,7%. Η διαφορά καθίσταται ακόμη πιο αισθητή όταν πραγματοποιηθεί η σύγκριση με μεγάλες MBO με μέση απόδοση 15,3% το 2003, μέση τριετή απόδοση 9,1% και αντίστοιχη πενταετή απόδοση 13,6%.
125. Τα ανωτέρω παρουσιασθέντα στοιχεία επιβεβαιώνουν την τρέχουσα δομή της βρετανικής αγοράς επιχειρηματικών κεφαλαίων. Οι χορηγοί επιχειρηματικών κεφαλαίων μετακινούνται προς μεγαλύτερα μεγέθη πράξεων, αφού οι αντίστοιχες αποδόσεις είναι υψηλότερες, και έτσι διευρύνουν το κενό ιδίων κεφαλαίων μεταξύ των επενδύσεων μικρότερης κλίμακας σε επιχειρήσεις πρώιμης φάσης και ανάπτυξης και επενδύσεις μεγαλύτερης κλίμακας σε καθιερωμένες επιχειρήσεις.
126. Αυτή η τάση προς όλο και μεγαλύτερα επενδυτικά μεγέθη υπογραμμίζεται περαιτέρω από τα πρόσφατα στοιχεία όσον αφορά τις επενδυτικές δραστηριότητες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η μέση χρηματοδότηση σε όλες τις φάσεις επένδυσης αυξήθηκε από 3,8 εκατ. GBP (5,3 εκατ. ευρώ) το 2002 σε 4,3 εκατ. GBP (6 εκατ. ευρώ) το 2003. Τούτο εξηγείται από το γεγονός ότι οι μικρότερης κλίμακας επενδύσεις σε φάση επέκτασης μειώθηκαν κατά 57% από 1,2 δισεκατ. GBP (1,7 δισεκατ. ευρώ) το 2002 σε 477 εκατ. GBP (670 εκατ. ευρώ) το 2003. Το μέσο ποσό που έλαβε μία επεκτεινόμενη επιχείρηση έπεσε από 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) το 2002 σε 800000 GBP (1,1 εκατ. ευρώ) το 2003.
127. Από τα συνολικά ποσά που αντλήθηκαν το 2003, το 92% (8,2 δισεκατ. GBP ή 11,5 δισεκατ. ευρώ) επενδύθηκε σε MBO και MBI, έναντι 87% το 2002. Η έκθεση προβλέπει ότι μόνο το 3% (290 εκατ. GBP ή 406 εκατ. ευρώ) θα επενδυθούν σε εταιρείες σε φάση επέκτασης, σε σύγκριση με το 6% το 2002. Για επενδύσεις σε επιχειρήσεις πρώιμης φάσης 4% των συνολικών ποσών που αντλήθηκαν το 2003 (368 εκατ. GBP ή 515 εκατ. ευρώ) έναντι 3% το 2002.
128. Στην κατηγορία MBO/MBI 58% αναμένεται να χορηγηθεί στις μεγαλύτερες MBO/MBI (πάνω από 100 εκατ. GBP ή 140 εκατ. ευρώ ανά αξία πράξης), έναντι 45% το 2002. 20% θα χορηγηθούν σε MBO/MBI μεταξύ 50 εκατ. GBP (70 εκατ. ευρώ) και 100 εκατ. GBP (140 εκατ. ευρώ) έναντι 17% το 2002 και 13% θα χορηγηθούν σε MBO/MBI μεταξύ 10 εκατ. GBP (14 εκατ. ευρώ) και 50 εκατ. GBP (70 εκατ. ευρώ) έναντι 24% το 2002. Όπως και το 2002 μόνο 1% θα χορηγηθεί σε MBO/MBI μέχρι 10 εκατ. GBP (14 εκατ. ευρώ).
129. Τόσο η πτώση των επενδύσεων όσο και η πτώση των αποδόσεων που παρουσιάσθηκαν ανωτέρω οδήγησαν τους επενδυτές κεφαλαίων πρώιμης φάσης να αποσυρθούν από την αγορά. Αυτό υπογραμμίζεται περαιτέρω από το γεγονός ότι η μέση χρηματοδότηση σε (όλες τις φάσεις της επένδυσης) κινείται σταθερά προς τα πάνω και έφθασε τα 4,3 εκατ. GBP (6 εκατ. ευρώ) το 2003. Οι επενδυτές στη βρετανική αγορά κεφαλαίων κινδύνου επενδύουν μεγάλα χρηματικά ποσά συνήθως σε μια προσπάθεια μείωσης του κινδύνου, συμβάλλοντας συνεπώς στη διεύρυνση του κενού ιδίων κεφαλαίων.
130. Το ύψος των ποσών που αντλήθηκαν για να επενδυθούν σε ευκαιρίες κεφαλαίων κινδύνου σε εταιρείες πρώιμης φάσης έπεσε κατά 73% το 2001 στο 2003. Το 2001, 1,4 δισεκατ. GBP (2 δισεκατ. ευρώ) αντλήθηκαν για να επενδυθούν σε ευκαιρίες κεφαλαίων κινδύνου σε επιχειρήσεις πρώιμης φάσης έναντι 369 εκατ. GBP (517 εκατ. ευρώ) το 2003. Μόνο 1% αυτών των 369 εκατ. GBP (517 εκατ. ευρώ) που αντλήθηκαν το 2003 είχαν ως στόχο συναλλαγές για κάτω από 10 εκατ. GBP (14 εκατ. ευρώ).
131. Στην απόφασή της για την κίνηση της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ όσον αφορά το προτεινόμενο μέτρο ενίσχυσης, η Επιτροπή ανέφερε ότι λόγω των ανώτατων επενδυτικών ποσών που προτείνονται στα πλαίσια του καθεστώτος, ποσά που υπερβαίνουν αισθητά τα ποσά επενδύσεων που προβλέπει η ανακοίνωση, κρίθηκε αναγκαίο να ζητηθούν οι παρατηρήσεις των ενδιαφερόμενων μερών ώστε να αποφασισθεί κατά πόσο το μέτρο επηρεάζει τις συναλλαγές σε βαθμό που αντίκειται στο κοινό συμφέρον.
132. Όλες οι παρατηρήσεις που ελήφθησαν από ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη ήταν θετικές και υπογράμμισαν γενικά τη σημασία του μέτρου, καθώς και την ορθότητα των προτεινόμενων ανώτατων επενδυτικών ποσών.
133. Λαμβάνοντας υπόψη τις πληροφορίες που υποβλήθηκαν στην αρχική γνωστοποίηση, τις πληροφορίες που υπέβαλαν τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη, καθώς και τις συμπληρωματικές πληροφορίες που υπέβαλαν τα ενδιαφερόμενα τρίτα μέρη και τις συμπληρωματικές πληροφορίες που διαβίβασε το Ηνωμένο Βασίλειο μετά την απόφαση της Επιτροπής να κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 88 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει προσκομίσει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την ύπαρξη κενού ιδίων κεφαλαίων στο τμήμα μεταξύ 250000 GBP (357000 ευρώ) και 2 εκατ. GBP (2,9 εκατ. ευρώ) στην αγορά επιχειρηματικών κεφαλαίων του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το συμβιβάσιμο του μέτρου – Συμφωνία με τα θετικά στοιχεία της ανακοίνωσης
134. Τα ΤΕΚ θα περιορίζονται στις επενδύσεις σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις στα πλαίσια του ορισμού της Επιτροπής. Αυτό πρέπει να θεωρηθεί θετικό.
135. Από τα ΤΕΚ θα ζητηθεί να επενδύσουν κεφάλαια σε ΜΜΕ μέσω μηχανισμών μετοχικού ή σχεδόν κεφαλαίου. Επενδύσεις που συνίστανται εξ ολοκλήρου σε μηχανισμούς δανειοδότησης χωρίς στοιχεία μετοχών δεν θα επιτραπούν. Η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτό αποτελεί ένα θετικό στοιχείο.
136. Καθιερώνεται ένα συνδετικό στοιχείο μεταξύ της απόδοσης της επένδυσης και της αμοιβής των εμπορικών διευθυντών που είναι υπεύθυνοι για τις επενδυτικές αποφάσεις. Οι δημόσιες αρχές δεν θα έχουν καμία ανάμειξη στις επενδυτικές επιλογές και στις λήψεις αποφάσεων των ΤΕΚ εκτός από την επιβολή περιορισμών ώστε να διασφαλιστεί ότι οι επενδύσεις περιορίζονται στις ΜΜΕ. Οι επενδυτικές αποφάσεις θα λαμβάνονται από εμπορικούς διευθυντές των ταμείων ΤΕΚ, με απώτερο σκοπό την εξασφάλιση την ανώτατη απόδοση για το Ταμείο. Η διοικητική υπηρεσία SBS θα εγκρίνει μόνο τα ΤΕΚ στα οποία οι φορείς έχουν ένα σαφές κίνητρο μεγιστοποίησης των αποδόσεων. Οι όροι με βάση τους οποίους οι δημόσιες αρχές θα επενδύσουν στα ΤΕΚ θα δώσουν στους ιδιώτες επενδυτές πολύ ισχυρά κίνητρα για να εξασφαλίσουν ότι τα κεφάλαιά τους αποσκοπούν στο κέρδος και την απόδοση επιτυχώς. Αυτά τα κίνητρα προκύπτουν επειδή οι ιδιώτες επενδυτές θα πρέπει να πληρώσουν τόκους επί του δημοσίου κεφαλαίου και να επιστρέψουν εξ ολοκλήρου τα κεφάλαια τόσο στους δημόσιους όσο και στους ιδιωτικούς επενδυτές, πριν διανεμηθούν οποιαδήποτε κέρδη. Ως αποτέλεσμα, οι ιδιώτες επενδυτές θα επωμισθούν τουλάχιστον ένα αναλογικό μερίδιο ενδεχομένων ζημιών που θα πραγματοποιήσουν τα ΤΕΚ. Από τα ΤΕΚ ή τους φορείς τους θα ζητηθεί να ενεργήσουν σύμφωνα με τα βιομηχανικά πρότυπα (κατευθυντήριες γραμμές της British Venture Capital Association BVCA). Όλα αυτά τα στοιχεία πρέπει να θεωρηθούν θετικά.
137. Οι βρετανικές αρχές θα εξασφαλίσουν ότι δίδεται δημοσιότητα στο καθεστώς ΤΕΚ και ότι η πρόσκληση υποβολής αιτήσεων θα καλύπτει όλον τον ΕΟΧ με αγγελίες στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον σχετικό οικονομικό τύπο. Δεν θα υπάρχει κανένας περιορισμός για κανέναν επενδυτή ή φορέα σε ό,τι αφορά την έδρα τους. Εκ νέου αυτό θεωρείται ως ένα θετικό στοιχείο.
138. Τα Ταμεία Επιχειρηματικών Κεφαλαίων δεν θα επενδύσουν σε ευαίσθητους τομείς στα πλαίσια περιορισμών των κρατικών ενισχύσεων ή σε τομείς στους οποίους δεν εφαρμόζεται η ανακοίνωση. Οι τομείς χαμηλού κινδύνου περιλαμβάνουν ιδιοκτησία, οικόπεδα, εταιρείες χρηματοδότησης και επενδύσεων, χρηματοοικονομικές εταιρείες leasing και δεν θα είναι επιλέξιμοι για επενδύσεις στα πλαίσια του καθεστώτος. Αυτό πρέπει να εκληφθεί θετικά.
139. Όλες οι επενδύσεις που έχουν αναλάβει τα ΤΕΚ θα πραγματοποιηθούν με βάση στέρεα επιχειρηματικά σχέδια. Αυτό είναι ακόμα ένα θετικό στοιχείο.
140. Οι βρετανικές αρχές δεσμεύτηκαν ότι η επιλεξιμότητα των δικαιούχων ΜΜΕ για άλλες δημόσιες επιχορηγήσεις, δάνεια ή άλλες μορφές επενδυτικών ενισχύσεων πέραν της παρούσας θα περιορίζεται κατά 30% της έντασης της ενίσχυσης η οποία διαφορετικά θα είναι επιτρεπτέα. Η Επιτροπή θεωρεί τούτο ως ένα θετικό στοιχείο.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
141. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η ενίσχυση που χορηγείται στα πλαίσια του καθεστώτος Ταμείων Επιχειρηματικών Κεφαλαίων πληροί τους όρους της ανακοίνωσης της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις και τα κεφάλαια κινδύνου. Συνεπώς, θεωρεί ότι το μέτρο είναι συμβατό με την κοινή αγορά σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ.
ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:
Άρθρο 1 Η κρατική ενίσχυση που το Ηνωμένο Βασίλειο προτίθεται να εφαρμόσει είναι συμβατή με την κοινή αγορά σύμφωνα με το άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Ως εκ τούτου εγκρίνεται η χορήγηση της ενίσχυσης.
Άρθρο 2 Το Ηνωμένο Βασίλειο υποβάλει ετήσια έκθεση σχετικά με την υλοποίηση της ενίσχυσης.
Άρθρο 3 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Βρυξέλλες, 3 Μαΐου 2005. Για την Επιτροπή Neelie Kroes Μέλος της Επιτροπής