Address https://gelex.eu/eli/EU/act/2007/402@2006-12-06/el

Contents

1. Preamble

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 88 παράγραφος 2 πρώτο εδάφιο,

τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 62 παράγραφος 1 στοιχείο α),

Αφού κάλεσε τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους σύμφωνα με τα προαναφερθέντα άρθρα και λαμβάνοντας υπόψη τις παρατηρήσεις αυτές,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα: ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

(1) Η Γερμανία, με επιστολή της 22ας Αυγούστου 2005, που καταχωρίσθηκε στις 26 Αυγούστου 2005, κοινοποίησε στην Επιτροπή την πρόθεσή της να χορηγήσει επενδυτική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα στην επιχείρηση Volkswerft Stralsund. Η Επιτροπή, με επιστολή της 13ης Σεπτεμβρίου 2005, ζήτησε πληροφοριακά στοιχεία για την υπόθεση, τα οποία η Γερμανία διέθεσε με επιστολή της 14ης Οκτωβρίου 2005, που καταχωρίσθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2005. Η Επιτροπή, με επιστολή της 18ης Νοεμβρίου 2005, ζήτησε συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία, τα οποία η Γερμανία διέθεσε με επιστολή της 19ης Δεκεμβρίου 2005, που καταχωρίσθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2005.

(2) Στις 22 Φεβρουαρίου 2006 η Επιτροπή κίνησε επίσημη διαδικασία εξέτασης με αντικείμενο την εικαζόμενη κρατική ενίσχυση. Η απόφαση της Επιτροπής για την κίνηση της επίσημης διαδικασίας εξέτασης δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Επιτροπή κάλεσε όλους τους ενδιαφερομένους να υποβάλουν τυχόν παρατηρήσεις τους σχετικά με την υπόψη ενίσχυση. Με επιστολή της 10ης Μαΐου 2006, που καταχωρίσθηκε στις 11 Μαΐου 2006, η δικαιούχος επιχείρηση, Volkswerft Stralsund, υπέβαλε απαντητικό υπόμνημα. Με επιστολή της 11ης Μαΐου 2006, που καταχωρίσθηκε αυθημερόν, υπεβλήθησαν παρατηρήσεις από μέρους του Verband für Schiffbau und Meerestechnik, καθώς επίσης από μέρους της Danske Maritime (πρόκειται για την ένωση ναυτιλιακών επιχειρήσεων της Δανίας).

(3) Οι ανωτέρω παρατηρήσεις διαβιβάστηκαν στις γερμανικές αρχές με επιστολές της 12ης Μαΐου 2006 και της 19ης Μαΐου 2006. Η απάντηση των γερμανικών αρχών επί των υπόψη παρατηρήσεων διαβιβάστηκε με επιστολή της 2ας Ιουνίου 2006, η οποία καταχωρίσθηκε αυθημερόν.

(4) Η απάντηση των γερμανικών αρχών επί της κίνησης επίσημης διαδικασίας εξέτασης υπεβλήθη με επιστολή της 7ης Απριλίου 2006, η οποία καταχωρίσθηκε αυθημερόν. Η Επιτροπή ζήτησε συμπληρωματικά πληροφοριακά στοιχεία για την υπόθεση με επιστολή της 26ης Ιουλίου 2006, και η Γερμανία τα διέθεσε με επιστολή της 22ας Αυγούστου 2006, που καταχωρίσθηκε στις 23 Αυγούστου 2006.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

(5) Αποδέκτης της ενίσχυσης είναι η εταιρεία Volkswerft Stralsund GmbH (στο εξής: VWS), η οποία εδρεύει στο γερμανικό ομόσπονδο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Πρόσω Πομερανίας, που είναι ενισχυόμενη περιοχή κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) της συνθήκης ΕΚ. Η VWS ανήκει στον δανικό επιχειρηματικό όμιλο A.P. Møller Gruppen και, συγκεκριμένα, αποτελεί τμήμα του ναυπηγικού κλάδου του εν λόγω ομίλου, υπό την ηγεσία της Odense Steel Shipyard Ltd. Η VWS είναι μεγάλη επιχείρηση και δεν μπορεί να θεωρηθεί μικρομεσαία επιχείρηση κατά την έννοια της σύστασης 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων.

(6) Η VWS ασχολείται με τη σχεδίαση και την κατασκευή ποντοπόρων πλοίων, καθώς και με τις επισκευές και μετατροπές πλοίων. Κατασκευάζει ως επί το πλείστον μεσαίου μεγέθους πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, καθώς επίσης επιβατηγά πλοία, οχηματαγωγά και πλοία ειδικών χρήσεων, π.χ. βυθοκόρους, πλοία πόντισης καλωδίων, πλοία έλκυσης αγκυρών και πλοία απορρύπανσης. Η VWS είναι σε θέση να κατασκευάζει πλοία μέγιστου μήκους 260 μέτρων.

(7) Η προκατασκευή των μεμονωμένων κατασκευαστικών μερών έως το μέγεθος τμήματος πραγματοποιείται σε εξειδικευμένες γραμμές παραγωγής. Η τελική συναρμολόγηση πραγματοποιείται, έπειτα από συντήρηση και βαφή, στο κυρίως νεώριο του ναυπηγείου, στο οποίον είναι δυνατή η ναυπήγηση πλοίων μέγιστου μήκους 300 μέτρων. Η καθέλκυση των πλοίων πραγματοποιείται με τη χρήση ανυψωτήρα πλοίων μήκους 230 μέτρων. Λόγω του εν λόγω ανυψωτήρα, η VWS δεν μπορεί να κατασκευάζει πλοία των οποίων το μήκος υπερβαίνει τα 260 μέτρα.

(8) Η VWS σχεδιάζει να προβεί σε εκσυγχρονισμό και εξορθολογισμό της παραγωγής της, καθώς επίσης να προσαρμοσθεί στις αλλαγές της διεθνούς ζήτησης, ούτως ώστε να μπορέσει να παραμείνει ανταγωνιστική στην παγκόσμια αγορά. Η VWS θεωρεί ότι οι τρέχουσες ευνοϊκές συνθήκες για τα φορτηγά πλοία θα διατηρηθούν ακόμα για αρκετά έτη, καθώς επίσης ότι η ζήτηση θα μετατοπισθεί ολοένα και περισσότερο στα πλοία του τύπου Panamax, τα οποία η ίδια προς το παρόν δεν είναι ικανή να κατασκευάζει με ανταγωνιστικό κόστος. Ως πλοία τύπου Panamax νοούνται τα μεγαλύτερα πλοία που μπορούν να διασχίσουν τη διώρυγα του Παναμά, δηλαδή πλοία μέγιστου μήκους 300 μέτρων και μέγιστου φάρδους 32,2 μέτρων.

(9) Με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας του ναυπηγείου και την απόκτηση της δυνατότητας κατασκευής μεγαλύτερων πλοίων τύπου Panamax έναντι ανταγωνιστικού κόστους, η VWS υλοποιεί ήδη επενδυτικό σχέδιο. Το εν λόγω σχέδιο θα επιτρέψει στη VWS να είναι ανταγωνιστική στο τμήμα της αγοράς που αφορά τα πλοία τύπου Panamax, πράγμα που θα επαυξήσει τις δυνατότητες πραγματοποίησης πωλήσεων του ναυπηγείου. Η VWS εκτιμά ότι η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει σε πιο ισορροπημένη χρήση των υφιστάμενων παραγωγικών εγκαταστάσεων και, κατ’ επέκταση, σε συρρίκνωση του κόστους παραγωγής, με αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγικότητας του ναυπηγείου.

(10) Οι επενδύσεις αφορούν, αφενός, την επεξεργασία χάλυβα (κατασκευή πετασμάτων και κατασκευαστικών τμημάτων και εργασίες συντήρησης), ούτως ώστε να είναι δυνατή η κατασκευή και επεξεργασία μεγαλύτερων χαλύβδινων κατασκευαστικών μερών (τμημάτων), και, αφετέρου, την αύξηση του μήκους του ανυψωτήρα πλοίων κατά 40 μέτρα, ούτως ώστε να είναι δυνατή η ανύψωση πλοίων μεγαλύτερων διαστάσεων.

(11) Στον τομέα της κατασκευής πετασμάτων και τμημάτων, θα συγκροτηθεί σε υφιστάμενο νεώριο νέα γραμμή παραγωγής για την κατασκευή πετασμάτων και κατασκευαστικών τμημάτων μεγαλύτερων τύπων πλοίων. Επιπλέον, στη ράμπα καθέλκυσης θα εγκατασταθούν τέσσερα πρόσθετα εργοτάξια για την κατασκευή μεγαλύτερων τμημάτων. Σε ό,τι αφορά τις εργασίες συντήρησης, οι επενδύσεις αποσκοπούν σε επέκταση δύο εκ των υφιστάμενων τεσσάρων θαλάμων των εγκαταστάσεων συντήρησης, έτσι ώστε να είναι δυνατή η εκτέλεση εργασιών επί μεγαλύτερων τμημάτων. Η ικανότητα κατασκευής και επεξεργασίας μεγαλύτερων χαλύβδινων κατασκευαστικών μερών είναι από οικονομική και τεχνική άποψη αναγκαία για τη ναυπήγηση μεγαλύτερων πλοίων, και τούτο επειδή δεν θα ήταν συμφέρουσα η τελική συναρμολόγηση μεγαλύτερων πλοίων με τη χρήση μικρότερων τμημάτων. Με την επέκταση του ανυψωτήρα πλοίων, το δυναμικό του θα αντιστοιχεί πλέον στο δυναμικό του νεωρίου.

(12) Μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου και σύμφωνα με τα στοιχεία που υπέβαλαν οι γερμανικές αρχές, η παραγωγικότητα της VWS θα αυξηθεί από περίπου […] t χάλυβα ανά 1000 ώρες εργασίας το έτος 2005 σε […] τόνους ανά 1000 ώρες εργασίας. Η υλοποίηση του συγκεκριμένου επενδυτικού σχεδίου δεν συνεπάγεται αύξηση της ικανότητας του ναυπηγείου εκπεφρασμένης σε CGT (compensated gross tonnage, δηλ. αντισταθμισμένη ολική χωρητικότητα), αλλά απλώς επέρχεται μεταβολή του φάσματος παραγωγής εις βάρος των μεσαίου μεγέθους πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προς όφελος των μεγάλου μεγέθους πλοίων αυτής της κατηγορίας. Μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου, η ικανότητα επεξεργασίας χάλυβα του ναυπηγείου θα αυξηθεί από 56000 τόνους το έτος 2005 σε 64000 τόνους σε ετήσια βάση.

(13) Το σχέδιο άρχισε να υλοποιείται στις αρχές του 2005 και ολοκληρώθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2006. Θα οδηγήσει στη δημιουργία 207 νέων άμεσων θέσεων εργασίας.

(14) Το υπό εξέταση επενδυτικό σχέδιο συνεπάγεται μείωση του βαθμού κάθετης ολοκλήρωσης του ναυπηγείου. Η αναλογία που αντιπροσωπεύει η εξωτερική ανάθεση προβλέπεται να αυξηθεί από 17 % των ωρών παραγωγής το έτος 2005 σε 28 % έως το τέλος του 2007. Εκτιμάται δε ότι η αύξηση της εξωτερικής ανάθεσης θα επιτρέψει τη δημιουργία 400 νέων θέσεων εργασίας στην περιοχή του Στράλσουντ.

(15) Το συνολικό κόστος του σχεδίου ανέρχεται σε 18669000 ευρώ και ισούται με το κόστος που είναι επιλέξιμο για κρατική ενίσχυση. Το κόστος αυτό επιμερίζεται ως εξής: (σε EUR) Ανυψωτήρας πλοίων 10512000 Κατασκευή πετασμάτων/τμημάτων 3910000 Συντήρηση 4247000 Σύνολο 18669000

(16) Η Γερμανία σκοπεύει να χορηγήσει ενίσχυση ύψους 4200500 ευρώ, η οποία αντιστοιχεί στο 22,5 % του επιλέξιμου επενδυτικού κόστους, το οποίο ανέρχεται σε 18669000 ευρώ. Η ενίσχυση χορηγείται επί τη βάσει δύο εγκεκριμένων καθεστώτων περιφερειακών ενισχύσεων. Η αίτηση για τη χορήγηση ενίσχυσης υποβλήθηκε πριν από την έναρξη υλοποίησης του επενδυτικού σχεδίου.

ΛΟΓΟΙ ΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ

(17) Η επίσημη διαδικασία εξέτασης κινήθηκε επειδή η Επιτροπή είχε αμφιβολίες για το συμβιβάσιμο της ενίσχυσης με την κοινή αγορά. Η Επιτροπή είχε την υποψία ότι οι επενδύσεις στον τομέα κατασκευής πετασμάτων και κατασκευαστικών τμημάτων υπερβαίνουν την κλίμακα απλών επενδύσεων με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Εκτός αυτού, η Επιτροπή αμφέβαλλε για το κατά πόσον οι επενδύσεις στις εγκαταστάσεις συντήρησης και η επέκταση του ανυψωτήρα πλοίων μπορούν να θεωρηθούν επιλέξιμες για τη χορήγηση κρατικής ενίσχυσης, καθώς σκοπός τους δεν έμοιαζε να είναι η αύξηση της παραγωγικότητας των υπόψη εγκαταστάσεων.

(18) Επιπλέον, η Επιτροπή φοβόταν ότι οι επενδύσεις της VWS θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε επέκταση της ναυπηγικής ικανότητας η οποία ενδεχομένως να μην είναι συμβιβάσιμη με το πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία και με την κοινή αγορά.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ

(19) Η Επιτροπή έλαβε παρατηρήσεις από μέρους της αποδέκτριας επιχείρησης και από μέρους της γερμανικής Ένωσης Ναυπηγικής και Ωκεανολογίας και της Ένωσης Ναυτιλιακών Κλάδων της Δανίας.

Παρατηρήσεις της αποδέκτριας επιχείρησης (VWS)

(20) Στις παρατηρήσεις που υπέβαλε, η VWS υπογραμμίζει ότι σκοπός του επενδυτικού σχεδίου είναι η αύξηση της παραγωγικότητας και η πιο ισορροπημένη χρήση των υφιστάμενων παραγωγικών εγκαταστάσεων. Εξάλλου, το επενδυτικό σχέδιο δεν αποσκοπεί σε αύξηση της παραγωγικής ικανότητας του ναυπηγείου, ούτε η υλοποίησή του πρόκειται να έχει μια τέτοια συνέπεια. Το επενδυτικό σχέδιο αποτελεί στην πραγματικότητα προαπαιτούμενο για την καινοτομία σε ό,τι αφορά τα προϊόντα την οποία έχει θέσει ως στόχο η VWS, καθώς και για την είσοδο της εταιρείας στο τμήμα της αγοράς που αφορά τα πλοία τύπου Panamax. Η VWS επισημαίνει ότι η αγορά για πλοία χωρητικότητας από 2000 έως 4999 TEU αποτελεί το βέλτιστο τμήμα αγοράς για το συγκεκριμένο ναυπηγείο, λόγω του ότι το συγκεκριμένο τμήμα χαρακτηρίζεται από τη μεγαλύτερη δυνατότητα πραγματοποίησης πωλήσεων παγκοσμίως, ενώ η ανταγωνιστική πίεση στην Ευρώπη σε αυτό το τμήμα είναι περιορισμένη.

(21) Εξάλλου, η VWS σημειώνει ότι, στο πλαίσιο της ανακατασκευής που πραγματοποιήθηκε μεταξύ του 1993 και του 1998, το συγκεκριμένο ναυπηγείο είχε ήδη σχεδιασθεί ως ναυπηγείο κατασκευής πλοίων τύπου Panamax, πράγμα που αποδεικνύεται από το μέγεθος του νεωρίου, το οποίο ανταποκρίνεται σε πλοία αυτής της κατηγορίας. Ωστόσο, την εποχή που έγινε η ανακατασκευή δεν ήταν δυνατό να προβλεφθεί η μεταστροφή της ζήτησης στη διεθνή αγορά σε πλοία τύπου Panamax. Καθώς δε η Bremer Vulkan, η οποία ήταν τότε ιδιοκτήτρια της VWS, διέθετε ήδη ναυπηγεία ικανά να κατασκευάζουν πλοία τύπου Panamax, η VWS προοριζόταν με βάση το σχεδιασμό της Bremer Vulkan να παράγει πλοία μικρότερων διαστάσεων, με αποτέλεσμα να θεωρηθεί ότι ήταν αρκετός ένας ανυψωτήρας πλοίων μήκους 230 μέτρων.

(22) Η VWS εξηγεί ότι τα τελευταία χρόνια τα δεδομένα αγοράς που ισχύουν για την VWS μεταβλήθηκαν εξαιτίας μιας πλειάδας παραγόντων. Η Bremer Vulkan δεν υπάρχει πια. Λόγω της ανεπαρκούς ζήτησης για το αρχικό φάσμα προϊόντων της VWS, το ναυπηγείο επικεντρώθηκε σε πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μέγιστης χωρητικότητας 3000 TEU, καθώς και σε μεγάλα, εξειδικευμένα πλοία υπεράκτιας υποστήριξης. Δεν υπάρχει πλέον ζήτηση για πλοία μεταφοράς χύδην φορτίου, αλιευτικά πλοία, πορθμεία, επιβατηγά πλοία και δεξαμενόπλοια, τα οποία εντάσσονταν στο αρχικό φάσμα προϊόντων της VWS, και για τον λόγο αυτό έχει διακοπεί η παραγωγή τους. Η VWS εξηγεί ακόμη ότι η αγορά των μικρότερων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χαρακτηρίζεται από έντονη ανταγωνιστική πίεση στη Γερμανία και, εν μέρει, στην Πολωνία, ενώ ελάχιστα ευρωπαϊκά ναυπηγεία κατασκευάζουν μεγαλύτερα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων του τύπου Panamax. Η VWS εξηγεί ότι ο τεχνικός εξοπλισμός της VWS, ιδίως δε το νεώριο που διαθέτει, καθιστά ήδη δυνατή την κατασκευή πλοίων τύπου Panamax.

(23) Πλην όμως, για να είναι αποδοτική από οικονομική άποψη η κατασκευή πλοίων τύπου Panamax, επιβάλλεται να επέλθουν ορισμένες τεχνικές μετατροπές στο ναυπηγείο. Μέχρι τώρα, η VWS ναυπηγούσε πλοία μεγέθους από 2000 έως 3000 TEU και μήκους από 197 έως 237 m. Τα πλοία αυτά απαρτίζονταν από 95 έως 111 χαλύβδινα τμήματα, με μέγιστο μήκος τα 16 m. Το μέγεθος των τμημάτων αυτών υπόκειται σε περιορισμό λόγω του χώρου που είναι διαθέσιμος στα συνεργεία και στις εγκαταστάσεις συντήρησης. Τα πλοία τύπου Panamax είναι μήκους 295 m. Αν δεν επέλθουν τεχνικές μετατροπές, τα πλοία αυτού του τύπου θα πρέπει αναγκαστικά να απαρτίζονται από 170 τμήματα ανά πλοίο, πράγμα που συνεπάγεται αύξηση σε ποσοστό από 60 έως 70 % της αναγκαίας επεξεργασίας, αν υποτεθεί ότι θα παραμείνουν αμετάβλητες οι διαστάσεις των τμημάτων. Επειδή, όμως, η αγοραία τιμή για τα πλοία αυτού του τύπου είναι υψηλότερη μόνο σε ποσοστό από 20 έως 23 %, η VWS πρέπει να αυξήσει την παραγωγικότητά της για να μπορεί να παράγει τέτοια πλοία κατά τρόπο οικονομικά αποδοτικό. Κατά συνέπεια, είναι απαραίτητη η πραγματοποίηση επενδύσεων με σκοπό την επέκταση δύο εκ των υπαρχόντων θαλάμων των εγκαταστάσεων συντήρησης και την αύξηση της παραγωγής πετασμάτων και κατασκευαστικών τμημάτων, κατά τρόπον ώστε να είναι δυνατή η παραγωγή και επεξεργασία τμημάτων με μήκος έως 32 m.

(24) Η VWS επισημαίνει ότι η καθέλκυση πλοίων τύπου Panamax είναι ήδη δυνατή με τη χρήση του υπάρχοντος ανυψωτήρα πλοίων μήκους 230 m. Στην περίπτωση αυτή, το τμήμα της ατράκτου του πλοίου που υπερβαίνει το μήκος του ανυψωτήρα θα έπρεπε να υποστηρίζεται π.χ. από πλωτό γερανό. Μία τέτοια μέθοδος εμπεριέχει, ωστόσο, διάφορους κινδύνους και συνεπάγεται μεγαλύτερο κόστος.

(25) Σε ό,τι αφορά την ικανότητα του ναυπηγείου, η VWS υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται να επέλθει αύξηση της συνολικής ικανότητας εκπεφρασμένης σε CGT. Το έτος 2005 η VWS κατασκεύασε έξι πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μεγέθους 2500 TEU το καθένα, το οποίο αντιστοιχεί σε ικανότητα 110000 CGT. Για το σκοπό αυτό απαιτήθηκαν 1,725 εκατ. ώρες εργασίας και υποβλήθηκαν σε επεξεργασία 56000 τόνοι χάλυβα. Μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου, το ναυπηγείο μπορεί κατά τα έτη 2006 και 2007 να κατασκευάζει σε ετήσια βάση επτά πλοία τύπου Panamax, με τη χρήση 64000 τόνων χάλυβα και 1,9 εκατ. ωρών εργασίας. Η παραγωγή αυτή αντιστοιχεί σε ικανότητα 108000 CGT για καθένα από τα έτη 2006 και 2007. Χωρίς να επέρχεται μεταβολή του μεγέθους CGT, οι ώρες εργασίας και η ποσότητα χάλυβα που υποβάλλεται σε επεξεργασία αυξάνονται κατά 14 %, αντιστοίχως.

(26) Η VWS υπογραμμίζει ότι οι συμβάσεις για τη ναυπήγηση πλοίων τύπου Panamax συνήφθησαν το έτος 2003, όταν σημειώθηκε μεταστροφή της ζήτησης από τα μικρότερα πλοία στα μεγαλύτερα πλοία τύπου Panamax και ότι η μεταστροφή αυτή θα είχε θέσει σοβαρά εν αμφιβόλω τη βιωσιμότητα του ναυπηγείου αν αυτό είχε εξακολουθήσει να κατασκευάζει αποκλειστικά πλοία μικρότερου μεγέθους. Από ανάλυση της ροής παραγωγής στο ναυπηγείο προέκυψε το συμπέρασμα ότι χάρη στις υπό εξέταση επενδύσεις είναι δυνατή η κατασκευή μεγαλύτερων πλοίων με ένα ανταγωνιστικό επίπεδο παραγωγικότητας.

(27) Στο τμήμα αγοράς για πλοία μεγέθους από 2500 έως 4000 TEU (22000 έως 50000 CGT), δηλαδή στο τμήμα στο οποίο θα απευθύνεται μελλοντικώς η VWS, δραστηριοποιούνται μονάχα οι εξής ναυπηγικές επιχειρήσεις: η γερμανική Aker TW (HDW και Schichau Seebeck) και τα πολωνικά ναυπηγεία των πόλεων Γκντίνια και Στέτιν.

(28) Με πρώτη την Κορέα (39,1 %) και τρίτη την Κίνα (24,8 %), τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία κατέχουν στο τμήμα αυτό τη δεύτερη θέση από την άποψη του μεριδίου αγοράς, με ποσοστό 26,3 %. Επομένως, η Κορέα και η Κίνα αποτελούν τους σοβαρότερους ανταγωνιστές στο συγκεκριμένο τμήμα της αγοράς και πρόκειται μελλοντικώς να επηρεάζουν αποφασιστικά τους όρους του ανταγωνισμού. Σε περίπτωση που η VWS δεν εισερχόταν στην αγορά για τα πλοία τύπου Panamax, θα παρέμενε στην αγορά των πλοίων υπεράκτιων χρήσεων, η οποία χαρακτηρίζεται από οξύ ενδοευρωπαϊκό ανταγωνισμό, και θα απέκλειε η ίδια τον εαυτό της από την ταχέως επεκτεινόμενη αγορά των πλοίων τύπου Panamax. Η VWS υπέβαλε στοιχεία τα οποία πιστοποιούν τη μεταστροφή της αγοράς προς μεγαλύτερα πλοία και τη μεγαλύτερη από τον μέσο όρο μεγέθυνση της αγοράς για πλοία μεγέθους μεταξύ 2500 και 5000 TEU.

Παρατηρήσεις της γερμανικής Ένωσης Ναυπηγικής και Ωκεανολογίας

(29) Η γερμανική Ένωση Ναυπηγικής και Ωκεανολογίας (Verband für Schiffbau und Meerestechnik, στο εξής: η ένωση) επισημαίνει ότι οι επιφυλάξεις της Επιτροπής αναφορικά με το ενδεχόμενο επέκτασης της παραγωγικής ικανότητας δεν είναι δυνατό να απορρέουν από το πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία. Επιπλέον, ούτε οι επιφυλάξεις αυτές δικαιολογούνται με βάση τα τρέχοντα δεδομένα της αγοράς, ούτε η σχεδιαζόμενη ενίσχυση προκαλεί οποιανδήποτε στρέβλωση του ανταγωνισμού.

(30) Η ένωση εξηγεί ότι ο προσανατολισμός της πολιτικής της ΕΕ έναντι των κρατικών ενισχύσεων στη ναυπηγική βιομηχανία έχει μεταβληθεί με την πάροδο των ετών. Το πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία δεν περιέχει διατάξεις που να απαγορεύουν τη χορήγηση επενδυτικών ενισχύσεων με σκοπό την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας. Η ένωση συνάγει επίσης εξ αυτού ότι δεν θεωρήθηκαν σκόπιμες διατάξεις αυτής της μορφής. Ακόμη, η ένωση επισημαίνει ότι το πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία αποφεύγει στο μέτρο του δυνατού την καθιέρωση ειδικών κατά κλάδο διατάξεων. Το ζήτημα της παραγωγικής ικανότητας μνημονεύεται αποκλειστικά και μόνο σε σχέση με τις ενισχύσεις για το κλείσιμο επιχειρήσεων. Ορισμένα άλλα είδη ενίσχυσης, όπως είναι οι ενισχύσεις αναδιάρθρωσης, υπάγονται στις γενικές διατάξεις περί κρατικών ενισχύσεων.

(31) Η ένωση υποστηρίζει επίσης ότι τυχόν συσταλτική ερμηνεία των υπόψη διατάξεων θα αντέβαινε στην πρωτοβουλία LeaderSHIP 2015, η οποία εντάσσεται στην εφαρμογή της Στρατηγικής της Λισσαβόνας. Η ανταγωνιστικότητα και η παραγωγικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας είναι σκόπιμο να αυξηθούν με την πραγματοποίηση επενδύσεων στους τομείς της έρευνας και ανάπτυξης και της καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων των επενδύσεων σε σύγχρονο παραγωγικό εξοπλισμό. Αν δεν είναι δυνατό να προορίζονται επενδυτικές κρατικές ενισχύσεις για την επέκταση της παραγωγικής ικανότητας, τούτο αντιστρατεύεται τους σκοπούς της πρωτοβουλίας LeaderSHIP 2015, ιδίως δε το σκοπό που συνίσταται στην εδραίωση και την ενίσχυση της θέσης που κατέχεται σε επιλεγμένα τμήματα της αγοράς. Ένα από τα εν λόγω τμήματα αγοράς είναι η αγορά των μικρού και μεσαίου μεγέθους πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, στην οποία η Ευρώπη εξακολουθεί να κατέχει πολύ καλή θέση έναντι της Κορέας και της Κίνας.

(32) Η ένωση διατυπώνει την άποψη ότι οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις δεν στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό. Επί του παρόντος δεν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, δεδομένου ότι η παγκόσμια αγορά ναυπήγησης διανύει περίοδο έντονης αύξησης. Η ζήτηση είναι σταθερά ευνοϊκή, καίτοι αναμένεται ελαφρά υποχώρηση για τα έτη 2008/09. Καθώς το διεθνές εμπόριο σημειώνει σταθερή αύξηση, αντίστοιχη αύξηση εμφανίζουν οι θαλάσσιες μεταφορές. Τούτο ισχύει ιδίως για τη μεταφορά βιομηχανικών αγαθών με πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Ως εκ τούτου, η ζήτηση για τέτοιου είδους πλοία θα αυξηθεί περαιτέρω.

(33) Οι σχεδιαζόμενες επενδύσεις θα δώσουν στην VWS τη δυνατότητα να κατασκευάζει πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων μεγέθους έως 5000 TEU. Μέχρι σήμερα η VWS μπορούσε να κατασκευάζει πλοία χωρητικότητας έως 3000 TEU. Η αγορά των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χωρητικότητας έως 3000 TEU χαρακτηρίζεται από έντονο ανταγωνισμό, λόγω του ότι τα πλοία αυτά κατασκευάζονται σε αρκετά γερμανικά ναυπηγεία, αλλά και σε ναυπηγεία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως είναι πρωτίστως τα πολωνικά ναυπηγεία των πόλεων Γκντίνια και Στέτιν. Παρ’ όλα αυτά, η Κορέα και η Κίνα εξακολουθούν να αποτελούν τους σοβαρότερους ανταγωνιστές.

(34) Διαφορετική είναι η διάρθρωση της αγοράς για πλοία με χωρητικότητα άνω των 3000 TEU. Ναι μεν ορισμένα γερμανικά και πολωνικά ναυπηγεία πληρούν τις τεχνικές προϋποθέσεις για τη ναυπήγηση τέτοιων πλοίων, αλλά στην πράξη τα πλοία αυτής της κατηγορίας κατασκευάζονται σχεδόν αποκλειστικά στην Κορέα και την Κίνα.

(35) Η ένωση αξιολογεί θετικά τις δυνατότητες ανάπτυξης του τμήματος της αγοράς για πλοία άνω των 3000 TEU και στηρίζεται εν προκειμένω στη σταθερή ανάπτυξη που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στο τμήμα αγοράς για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων τύπου Panamax. Η ένωση επισημαίνει με έμφαση ότι οι επενδύσεις της VWS δεν οδηγούν σε νόθευση του ενδοευρωπαϊκού ανταγωνισμού, δεδομένου ότι τα πλοία αυτού του τύπου ναυπηγούνται σήμερα σχεδόν αποκλειστικά στην Κορέα και την Κίνα. Επιπλέον πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η Κίνα θα εξακολουθήσει να επεκτείνει τη ναυπηγική της ικανότητα και το μερίδιο αγοράς που κατέχει, γεγονός που καθιστά σαφές ότι ο ανταγωνισμός εν προκειμένω διεξάγεται σε παγκόσμιο και όχι σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Κατά συνέπεια, οποιαδήποτε περιστολή των επενδύσεων των ευρωπαϊκών ναυπηγείων θα προσπόριζε απλώς οφέλη στους ανταγωνιστές της Κορέας και της Κίνας.

Παρατηρήσεις της Ένωσης Ναυτιλιακών Κλάδων της Δανίας

(36) Η Ένωση Ναυτιλιακών Κλάδων της Δανίας εξηγεί ότι η υπό εξέταση ενίσχυση δεν θα οδηγήσει σε στρεβλώσεις, διότι δεν υπάρχει καμία αλληλεπικάλυψη μεταξύ των τύπων πλοίων που παράγει σήμερα και που θα παράγει μελλοντικώς η VWS και του προγράμματος παραγωγής των δανικών ναυπηγείων. Επιπλέον επισημαίνει ότι η σχεδιαζόμενη κρατική ενίσχυση αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της VWS στην αγορά των μεγαλύτερων πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Εικάζεται ότι ο ανταγωνισμός στο νέο αυτό τμήμα της αγοράς θα προέλθει πρωτίστως από μη ευρωπαϊκές τρίτες χώρες. Πέραν αυτού, καταγράφεται γενική μεταστροφή της ζήτησης προς τα πλοία μεγαλύτερου μεγέθους.

(37) Η Ένωση Ναυτιλιακών Κλάδων της Δανίας τονίζει εξάλλου ότι η ναυπηγική βιομηχανία των μη ευρωπαϊκών χωρών λαμβάνει αθρόες επιδοτήσεις. Για να μπορεί να αντεπεξέλθει στην αυξανόμενη ανταγωνιστική πίεση, η ευρωπαϊκή ναυπηγική βιομηχανία είναι υποχρεωμένη να πραγματοποιήσει μεγάλης κλίμακας επενδύσεις.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ

(38) Στις παρατηρήσεις τους επί της κίνησης της επίσημης διαδικασίας εξέτασης, οι γερμανικές αρχές επισημαίνουν ότι το σημείο 26 του πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία δεν περιλαμβάνει καμία διάταξη για το θέμα της παραγωγικής ικανότητας. Ειδικότερα, το υπόψη σημείο 26 δεν περιέχει διατάξεις βάσει των οποίων να μπορούν να θεωρηθούν ανεπίτρεπτες επενδυτικές ενισχύσεις για σχέδια που συνεπάγονται επέκταση της παραγωγικής ικανότητας μέσω της αύξησης της παραγωγικότητας. Η Γερμανία υποστηρίζει επίσης ότι η αύξηση της παραγωγικότητας της ναυπηγικής βιομηχανίας συγκαταλέγεται στους πρωταρχικούς στόχους της κοινοτικής πολιτικής για το συγκεκριμένο τομέα. Στο πλαίσιο αυτό μνημονεύεται η πρωτοβουλία LeaderSHIP 2015, η οποία αποβλέπει στη βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης των ευρωπαϊκών ναυπηγείων, καθώς και στην άμβλυνση των μειονεξιών που βαρύνουν την ευρωπαϊκή ναυπηγική βιομηχανία εξαιτίας της επιδότησης της ναυπηγικής βιομηχανίας στην Ασία. Οι γερμανικές αρχές φρονούν ότι ο ανωτέρω στόχος μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την αύξηση της παραγωγικότητας.

(39) Η Γερμανία διατυπώνει επίσης την άποψη ότι από το σημείο 3 του πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία δεν είναι δυνατό να συναχθεί ότι οι συνέπειες ενός επενδυτικού σχεδίου για την παραγωγική ικανότητα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση του συμβιβάσιμου με την κοινή αγορά. Η Γερμανία προσθέτει εν προκειμένω ότι ο κλάδος της ναυπηγικής βιομηχανίας έχει παύσει να επηρεάζεται από τους παράγοντες που μνημονεύονται στο σημείο 3 του προαναφερθέντος πλαισίου και ότι, απεναντίας, σήμερα ο εν λόγω κλάδος χαρακτηρίζεται από ικανοποιητικά βιβλία παραγγελιών, υψηλές τιμές και ανεπαρκή παραγωγική ικανότητα.

(40) Η Γερμανία υπογραμμίζει ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες το μερίδιο αγοράς της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας συρρικνώθηκε, ενώ η Ιαπωνία, η Κορέα και η Κίνα αύξησαν τα δικά τους μερίδια με τη βοήθεια κρατικών επιδοτήσεων. Η χορήγηση των υπόψη επιδοτήσεων μνημονεύεται στο σημείο 3 στοιχείο γ) του πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία ως ένας από τους ειδικούς παράγοντες που επηρεάζουν τον συγκεκριμένο τομέα και πρέπει να λαμβάνονται υπόψη. Συνεπώς, κατά τη Γερμανία, τα ευρωπαϊκά ναυπηγεία πρέπει να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την αύξηση της παραγωγικότητάς τους.

(41) Η Γερμανία θεωρεί ότι κάθε αύξηση της παραγωγικότητας οδηγεί αυτομάτως σε αύξηση της παραγωγής της οικείας εγκατάστασης. Κατά συνέπεια, μία αύξηση της παραγωγικότητας σύμφωνα με το πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία δεν είναι δυνατό να σημαίνει ότι παράγεται η ίδια ποσότητα με λιγότερους συντελεστές παραγωγής. Η Γερμανία επισημαίνει εν προκειμένω το σκοπό των ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα, ο οποίος είναι η συμβολή στην περιφερειακή ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας. Υπό αυτή την έννοια, μία αύξηση της παραγωγικότητας δεν επιτρέπεται να συνεπάγεται τη μείωση των θέσεων εργασίας.

(42) Αναφορικά με την κατάσταση στην αγορά, η Γερμανία επισημαίνει ότι οι εμπορευματικές μεταφορές καταγράφουν αύξηση και ότι στο τμήμα των πλοίων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων παρατηρείται μεταστροφή στα πλοία μεγαλύτερων διαστάσεων. Ήδη υπάρχουν πλοία χωρητικότητας 5000 TEU και στο πλαίσιο των τελευταίων προβλέψεων γίνεται ήδη λόγος για πλοία χωρητικότητας 8000 TEU. Επειδή τέτοια πλοία μπορούν να εισέλθουν μόνο σε μερικούς λιμένες, θα εξακολουθήσουν και στο μέλλον να είναι απαραίτητα μικρότερα πλοία, όπως αυτά που θα κατασκευάζει μελλοντικώς η VWS, για τη φόρτωση και εκφόρτωση των εμπορευμάτων. Η μεταστροφή της ζήτησης προς μεγαλύτερα πλοία δεν πρόκειται συνεπώς να έχει αρνητικές συνέπειες για τη ζήτηση για πλοία μικρότερων διαστάσεων, όπως αυτά που κατασκευάζει η VWS.

(43) Η Γερμανία χορηγεί αναλυτικά πληροφοριακά στοιχεία για το επενδυτικό σχέδιο της VWS, για την ικανότητα επεξεργασίας χάλυβα, για τη χρησιμοποιούμενη εργασία και για την παραγωγικότητα του ναυπηγείου πριν από την υλοποίηση του σχεδίου και μετά την ολοκλήρωσή του. Η Γερμανία υποστηρίζει πως οι υπό εξέταση επενδύσεις είναι αναγκαίες για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του ναυπηγείου και για τη διασφάλιση των υφιστάμενων 1200 θέσεων εργασίας.

(44) Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο επέκτασης της παραγωγικής ικανότητας του ναυπηγείου συνεπεία των επενδύσεων, η Γερμανία επισημαίνει ότι οι επενδύσεις αυτές δεν αφορούν τομείς οι οποίοι να θεωρείται ότι αντιπροσωπεύουν τεχνικούς περιορισμούς για το ναυπηγείο. Η Επιτροπή, στην απόφασή της για την κίνηση επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, εξηγούσε ότι οι εν λόγω τεχνικοί περιορισμοί επικαθορίζουν την παραγωγική ικανότητα ενός ναυπηγείου. Εξ αυτού η Γερμανία συνάγει ότι η ικανότητα του ναυπηγείου, υπολογιζόμενη με βάση τα κριτήρια που έχει καθορίσει η Επιτροπή, δεν πρόκειται να μεταβληθεί.

(45) Η Γερμανία αντιτείνει επιπλέον ότι το άρθρο 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ δεν επηρεάζεται από τη χορήγηση επενδυτικών ενισχύσεων και παραπέμπει στην αρχή του επενδυτή σε οικονομία αγοράς. Δεδομένου ότι η VWS επωμίζεται η ίδια το 77,5 % του επενδυτικού κόστους, πράγμα που σημαίνει ότι αναλαμβάνει κάποιον κίνδυνο, μπορεί να θεωρηθεί ότι οι υπό εξέταση επενδύσεις ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις μιας οικονομίας της αγοράς.

(46) Η Γερμανία θεωρεί ότι η υπό εξέταση επενδυτική ενίσχυση δεν νοθεύει τον ανταγωνισμό, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν συνέπειες για το άρθρο 87 παράγραφος 1, δεδομένου ότι η ναυπήγηση πλοίων αποτελεί παγκόσμιας εμβέλειας αγορά, στην οποία ήδη υπάρχουν στρεβλώσεις εξαιτίας των επιδοτήσεων που χορηγούνται στα ασιατικά ναυπηγεία. Εξάλλου, η παραγωγική ικανότητα των ευρωπαϊκών ναυπηγείων ήδη χρησιμοποιείται σε μεγάλο βαθμό, ενώ εκτιμάται ότι τα επόμενα έτη τα περιθώρια ανάπτυξης θα είναι σημαντικά. Για την εκτίμηση των συνθηκών ανταγωνισμού πρέπει να λαμβάνονται υπόψη αποκλειστικά και μόνο οι ανταγωνιστές που δραστηριοποιούνται στο ίδιο τμήμα της αγοράς, το οποίο εν προκειμένω είναι η ναυπήγηση πλοίων τύπου Panamax. Τα βιβλία παραγγελιών των ανταγωνιστών αυτών είναι πλήρη για τα επόμενα έτη, και δεν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα.

(47) Σε ό,τι αφορά τη μελλοντική ανάπτυξη της αγοράς και το ενδεχόμενο να εμφανισθεί εν καιρώ πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, ζητήματα για τα οποία γίνεται λόγος στην απόφαση της Επιτροπής περί της κίνησης επίσημης εξεταστικής διαδικασίας, η Γερμανία επισημαίνει την περιορισμένη αξιοπιστία των προγνώσεων και υποστηρίζει ότι η Επιτροπή δεν προσεκόμισε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει την αναμενόμενη εξέλιξη της αγοράς. Το γεγονός ότι ενδέχεται να εμφανισθεί στο μέλλον πλεονάζουσα ικανότητα δεν επιτρέπεται να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι η ενίσχυση που σχεδιάζεται ήδη σήμερα συνεπάγεται στρέβλωση του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ. Για τους ίδιους λόγους δεν υπάρχουν συνέπειες για τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

(48) Τέλος, αναφορικά με το συμβιβάσιμο με το άρθρο 87 παράγραφος 3 της συνθήκης ΕΚ, η Γερμανία αντιτάσσει ότι η ενίσχυση συμβαδίζει με την ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική, η οποία έχει ως στόχο τη βελτίωση της κατάστασης και της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας, που είναι επίσης στόχος της πρωτοβουλίας LeaderSHIP 2015.

(49) Η Γερμανία επισημαίνει ότι οι παρατηρήσεις των ενδιαφερομένων επιβεβαιώνουν το συμπέρασμά της ότι η σχεδιαζόμενη ενίσχυση συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Ύπαρξη κρατικής ενίσχυσης κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 της συνθήκης ΕΚ

(50) Σύμφωνα με το άρθρο 87, ενισχύσεις που χορηγούνται υπό οποιαδήποτε μορφή από τα κράτη ή με κρατικούς πόρους και που νοθεύουν ή απειλούν να νοθεύσουν τον ανταγωνισμό διά της ευνοϊκής μεταχειρίσεως ορισμένων επιχειρήσεων ή ορισμένων κλάδων παραγωγής είναι ασυμβίβαστες με την κοινή αγορά, κατά το μέτρο που επηρεάζουν τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. Βάσει παγίας νομολογίας των Δικαστηρίων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, γίνεται δεκτό ότι συντρέχει η προϋπόθεση του επηρεασμού των συναλλαγών εφόσον η αποδέκτρια επιχείρηση ασκεί μία οικονομική δραστηριότητα η οποία αποτελεί αντικείμενο συναλλαγών μεταξύ κρατών μελών.

(51) Η υπό εξέταση ενίσχυση παρέχεται από το ομόσπονδο κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Πρόσω Πομερανίας, πράγμα που σημαίνει ότι έχει κρατικό χαρακτήρα. Προσπορίζει δε στην VWS ένα πλεονέκτημα το οποίο αυτή δεν θα είχε αποκτήσει στην αγορά.

(52) Η VWS παράγει ποντοπόρα πλοία. Επειδή πρόκειται για προϊόντα που αποτελούν αντικείμενο μεγάλου όγκου συναλλαγών, το μέτρο απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και επηρεάζει τις μεταξύ κρατών μελών συναλλαγές. Τα επιχειρήματα που προβάλλει η Γερμανία σχετικά με το θέμα αυτό δεν μπορούν να γίνουν δεκτά. Σύμφωνα με πάγια νομολογία, όταν μία ενίσχυση ενδυναμώνει τη θέση συγκεκριμένης επιχείρησης έναντι των επιχειρήσεων που τη συναγωνίζονται στο πεδίο των ενδοκοινοτικών συναλλαγών, το στοιχείο αυτό κατά κανόνα σημαίνει ότι η ενίσχυση επηρεάζει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών.

(53) Σε ό,τι αφορά το επιχείρημα της Γερμανίας ότι δεν τεκμηριώνεται η άποψη ότι ενδέχεται μελλοντικώς να προκύψει πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, με αποτέλεσμα να είναι αστήρικτο και το συμπέρασμα περί νόθευσης του ανταγωνισμού κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 ΕΚ, πρέπει να επισημανθεί ότι ένα μέτρο πληροί τις προϋποθέσεις για την εφαρμογή του άρθρου 87 παράγραφος 1 ΕΚ εφόσον απειλεί να νοθεύσει τον ανταγωνισμό και να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών.

(54) Προκειμένου για το επιχείρημα της προαναφερθείσας ένωσης ότι το επίμαχο μέτρο δεν προκαλεί στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό στην Ευρώπη λόγω του ότι τα πλοία που θα κατασκευάζει μελλοντικώς η VWS ναυπηγούνται σχεδόν αποκλειστικά στην Κορέα και την Κίνα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που θα κατασκευάζει μελλοντικώς η VWS δεν μπορούν να θεωρηθούν αυτοτελής αγορά, αλλά αντιθέτως τα πλοία αυτά συναγωνίζονται άλλου είδους πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, τα οποία κατασκευάζονται από ευρωπαϊκά ναυπηγεία.

(55) Συνεπώς, πρόκειται για κρατική ενίσχυση κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 1 ΕΚ, η οποία επιβάλλεται να αξιολογηθεί αναλόγως.

Απαλλαγή κατά το άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 ΕΚ

(56) Στο άρθρο 87 παράγραφοι 2 και 3 ΕΚ προβλέπονται εξαιρέσεις στη γενική απαγόρευση των ενισχύσεων που προβλέπεται στο άρθρο 87 παράγραφος 1.

(57) Για την αξιολόγηση των ενισχύσεων στη ναυπηγική βιομηχανία, η Επιτροπή θέσπισε το πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία. Βάσει του εν λόγω πλαισίου, ως ναυπήγηση νοείται η κατασκευή, στην Κοινότητα, αυτοπροωθούμενων ποντοπόρων εμπορικών πλοίων. Η επιχειρηματική δραστηριότητα της VWS εμπίπτει στον παραπάνω ορισμό, πράγμα που σημαίνει ότι η επίμαχη ενίσχυση επιβάλλεται να αξιολογηθεί υπό το πρίσμα του πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία. Η Επιτροπή δεν έχει λόγους για να θεωρεί ότι η VWS κατασκευάζει επίσης αλιευτικά πλοία για την Κοινότητα. Με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας, απαγορεύεται η χορήγηση ενισχύσεων σε ναυπηγεία για την κατασκευή κοινοτικών αλιευτικών σκαφών.

(58) Το σημείο 26 του πλαισίου για τις κρατικές ενισχύσεις στη ναυπηγική βιομηχανία ορίζει τα εξής: Οι περιφερειακές ενισχύσεις για τη ναυπήγηση, επισκευή ή τη μετατροπή πλοίων μπορούν να θεωρηθούν συμβιβάσιμες με την κοινή αγορά μόνον εφόσον […] χορηγούνται για επενδύσεις αναβάθμισης ή εκσυγχρονισμού υφιστάμενων ναυπηγείων που δεν συνδέονται με τη χρηματοοικονομική αναδιάρθρωση των υπόψη ναυπηγείων, με στόχο τη βελτίωση της παραγωγικότητας των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.

(59) Η ένταση της ενίσχυσης δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει το 22,5 % ή το εφαρμοστέο ανώτατο όριο που προβλέπεται για τις περιφερειακές ενισχύσεις στο άρθρο 87 παράγραφος 3 στοιχείο α) ΕΚ (λαμβάνεται υπόψη το χαμηλότερο εκ των δύο ποσοστών). Επιπλέον, η ενίσχυση πρέπει να αφορά αποκλειστικά και μόνο επιλέξιμες δαπάνες με βάση τον ορισμό που παρατίθεται στις εφαρμοστέες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα.

(60) Η υλοποίηση του υπό εξέταση επενδυτικού σχεδίου θα δώσει στη VWS τη δυνατότητα να κατασκευάζει με οικονομικά αποδοτικό τρόπο πλοία τύπου Panamax. Με βάση τα στοιχεία που έχει διαθέσει η δικαιούχος επιχείρηση, οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις του ναυπηγείου παρέχουν ήδη τη δυνατότητα ναυπήγησης πλοίων τύπου Panamax, τα οποία είναι μακρύτερα από εκείνα που κατασκεύαζε μέχρι σήμερα το συγκεκριμένο ναυπηγείο. Τα πλοία αυτά, όμως, θα αποτελούνταν αναγκαστικά από 170 τμήματα μέγιστου μήκους 16 m, με αποτέλεσμα η παραγωγή τους να μην είναι ούτε αποδοτική ούτε ανταγωνιστική. Για την ανύψωση των πλοίων αυτών θα ήταν απαραίτητη η χρήση πλωτού γερανού με σκοπό τη στήριξη του τμήματος εκείνου της ατράκτου του πλοίου το οποίο θα υπερβαίνει το μήκος του υφιστάμενου ανυψωτήρα πλοίων. Η μέθοδος αυτή θεωρείται οικονομικά ασύμφορη και περικλείει αυξημένο κίνδυνο ατυχημάτων.

(61) Μετά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου, θα είναι δυνατή η κατασκευή στο υπόψη ναυπηγείο πλοίων τύπου Panamax αποτελούμενων από 110 τμήματα με μέγιστο μήκος 32 m έκαστο. Για την κατασκευή τέτοιων μεγαλύτερων τμημάτων είναι αναγκαία η πραγματοποίηση επενδύσεων σε μία νέα γραμμή παραγωγής για πετάσματα και υποτμήματα, καθώς και για τη δημιουργία τεσσάρων πρόσθετων εργοταξίων όπου θα κατασκευάζονται τμήματα. Η επέκταση των θαλάμων των εγκαταστάσεων συντήρησης θα επιτρέψει στο ναυπηγείο να επεξεργάζεται τα εν λόγω μεγαλύτερων διαστάσεων τμήματα. Συνεπώς, το επενδυτικό σχέδιο θα επιτρέψει τον εξορθολογισμό της διαδικασίας παραγωγής της VWS.

(62) Οι επενδύσεις για την επιμήκυνση του ανυψωτήρα πλοίων θα επιτρέψουν την προσαρμογή του μήκους του ανυψωτήρα στο μήκος των προς ανύψωση πλοίων, εξέλιξη που θα καταστήσει περιττή τη χρήση πλωτού γερανού. Η επιμήκυνση του ανυψωτήρα πλοίων θα απλουστεύσει συνεπώς την ανύψωση πλοίων τύπου Panamax.

(63) Επί τη βάσει των προεκτεθέντων, η Επιτροπή θεωρεί ότι η προσαρμογή των παραγωγικών εγκαταστάσεων με σκοπό τη συμφέρουσα από οικονομική άποψη κατασκευή πλοίων τύπου Panamax είναι δυνατό να θεωρηθεί ως πράξη εξυγίανσης ή εκσυγχρονισμού υφιστάμενου ναυπηγείου.

(64) Μετά την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου, η παραγωγικότητα θα αυξηθεί από 32,6 τόνους χάλυβα/1000 ώρες εργασίας το 2005 σε περίπου 38,2 τόνους χάλυβα/1000 ώρες εργασίας. Επομένως, το επενδυτικό σχέδιο συνεπάγεται την αύξηση της παραγωγικότητας υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Η παραγωγική ικανότητα του ναυπηγείου, υπολογιζόμενη σε CGT, δεν πρόκειται να μεταβληθεί. Η ικανότητα επεξεργασίας χάλυβα θα αυξηθεί από 56000 τόνους το έτος 2005 σε 64000 τόνους το έτος 2006. Κατά την άποψη της Επιτροπής, αυτή η αύξηση της ικανότητας επεξεργασίας χάλυβα αποτελεί παρεπόμενη συνέπεια της αύξησης της παραγωγικότητας και δεν είναι δυσανάλογη σε σύγκριση με την επιτυγχανόμενη αύξηση της παραγωγικότητας.

(65) Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το υπό εξέταση επενδυτικό σχέδιο πληροί συνολικά τις προϋποθέσεις για να γίνει δεκτό ότι αφορά επενδύσεις με σκοπό την εξυγίανση ή τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενου ναυπηγείου ενόψει της αύξησης της παραγωγικότητας υπαρχουσών εγκαταστάσεων. Η Επιτροπή λαμβάνει επίσης υπόψη εν προκειμένω ότι η ενίσχυση περιορίζεται στην κάλυψη επιλέξιμων δαπανών σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα, καθώς και ότι τηρείται το σχετικό ανώτατο όριο (22,5 %).

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

(66) Η Επιτροπή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σχεδιαζόμενη κρατική ενίσχυση περιφερειακού χαρακτήρα προς όφελος της VWS πληροί τις προϋποθέσεις που καθορίζονται για τις ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα στο πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων στη ναυπηγική βιομηχανία. Συνεπώς, η ενίσχυση πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρηθεί συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1 Η κρατική ενίσχυση που σχεδιάζει να χορηγήσει η Γερμανία στην εταιρεία Volkswerft Stralsund, ύψους 4200500 ευρώ, συμβιβάζεται με την κοινή αγορά κατά την έννοια του άρθρου 87 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της συνθήκης ΕΚ. Συνεπώς, εγκρίνεται η χορήγηση της ενίσχυσης ύψους 4200500 ευρώ.

Άρθρο 2 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας.

Βρυξέλλες, 6 Δεκεμβρίου 2006. Για την Επιτροπή Neelie Kroes Μέλος της Επιτροπής

Versions

1. 2006-12-06
2. 2007-04-13