Decyzja Rady (Euratom) 2021/281 z dnia 22 lutego 2021 r. w sprawie zmiany decyzji 2007/198/Euratom powołującej Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej oraz przyznającej mu określone korzyści
Ocena B
odwzorowane ze znaczników wydawcy. Ocena mówi, w jaki sposób uzyskano strukturę dokumentu, a nie jak wiarygodne jest prawo.
Adres https://gelex.eu/eli/EU/act/2021/281@2021-02-22/pl
RADA UNII EUROPEJSKIEJ,
uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 47 akapity trzeci i czwarty,
uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) Umowa w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER (zwana dalej umową ITER) została podpisana w listopadzie 2006 r. przez Euratom, Chiny, Indie, Japonię, Koreę Południową, Federację Rosyjską i Stany Zjednoczone. Euratom, który jest stroną przyjmującą, zgodnie z umową ITER, odgrywa główną rolę w ramach tego projektu.
(2) Decyzją 2007/198/Euratom, Rada ustanowiła Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej (Fusion for Energy) (zwane dalej wspólnym przedsięwzięciem) w celu określenia wkładu Euratomu na rzecz Międzynarodowej Organizacji Energii Termojądrowej ITER oraz realizowanych wspólnie z Japonią działań w ramach szerszego podejścia oraz w celu przygotowania i koordynacji programu działań przygotowawczych do budowy demonstracyjnych reaktorów termojądrowych wraz z instalacjami towarzyszącymi.
(3) Art. 5 decyzji 2007/198/Euratom stanowi, że wspólne przedsięwzięcie posiada odrębny regulamin finansowy oparty na zasadach rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 1271/2013 i który może odstąpić od tego rozporządzenia delegowanego, jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby operacyjne wspólnego przedsięwzięcia, z zastrzeżeniem wcześniejszych konsultacji z Komisją. Tytuł IV rozporządzenia finansowego wspólnego przedsięwzięcia reguluje wykonanie budżetu.
(4) W decyzji 2007/198/Euratom przewidziano finansową kwotę odniesienia uznaną za niezbędną dla wspólnego przedsięwzięcia wraz z szacowanym łącznym wkładem Euratomu w tę kwotę, który ma być udostępniany poprzez wspólnotowe programy badawcze i szkoleniowe przyjmowane zgodnie z art. 7 Traktatu lub na podstawie innych decyzji przyjmowanych przez Radę.
(5) Decyzję 2007/198/Euratom zmieniono decyzją Rady 2013/791/Euratom w celu umożliwienia finansowania działań wspólnego przedsięwzięcia w okresie obowiązywania wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020, ustanowionych rozporządzeniem Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013.
(6) Nowa podstawa projektu ITER, która została przygotowana w ramach poprawy zarządzania projektem, uzyskała poparcie Rady ITER w 2016 i 2017 r. Następnie została ona użyta do oszacowania potrzeb finansowych wspólnego przedsięwzięcia. Zaktualizowany harmonogram wdrożenia nowej podstawy przewiduje, że pierwsza plazma zostanie osiągnięta w grudniu 2025 r. i pełnej eksploatacji instalacji z użyciem paliwa deuterowo-trytowego w 2035 r. W harmonogramie tym nie uwzględniono nieprzewidzianych okoliczności, zakładając tym samym, że główne zagrożenia trzeba zminimalizować.
(7) W dniu 12 kwietnia 2018 r. Rada potwierdziła dalsze zaangażowanie Euratomu w pomyślne ukończenie projektu ITER i upoważniła Komisję do zatwierdzenia w imieniu Euratomu nowej podstawy projektu ITER na posiedzeniu Rady ITER na szczeblu ministerialnym. Jednocześnie Rada zwróciła się, aby wspólne przedsięwzięcie nadal wypełniało swoje obowiązki w zakresie sprawozdawczości i przeglądu zgodnie z konkluzjami Rady z dnia 12 lipca 2010 r. i prowadziło regularne niezależne oceny postępów w realizacji projektu ITER, koncentrując się na wynikach i zarządzaniu projektem, w tym ograniczaniu kosztów, kontroli harmonogramu projektu oraz zarządzaniu ryzykiem.
(8) Niniejsza decyzja pozwoli uzyskać efekt synergii i komplementarność z działaniami w dziedzinie badań nad syntezą termojądrową finansowanymi w ramach programu badawczo-szkoleniowego Euratom. Pomyślna budowa i eksploatacja reaktora ITER są na ścieżce krytycznej europejskiego planu działania w zakresie syntezy termojądrowej, zatwierdzonego przez wszystkich interesariuszy w dziedzinie badań nad syntezą termojądrową w Europie.
(9) W rozporządzeniu w sprawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 ustanowionych rozporządzeniem Rady (UE, Euratom) 2020/2093 (MFF na lata 2021-2027) Parlament Europejski i Rada ustaliły maksymalny poziom zobowiązań Euratomu na rzecz realizacji projektu ITER w wysokości 5614000000 EUR według cen bieżących.
(10) Z pełnym poszanowaniem prawa państw członkowskich do decydowania o ich koszyku energetycznym działania podejmowane na mocy niniejszej decyzji mogą przyczynić się do realizacji celów europejskiego planu działania w zakresie syntezy termojądrowej.
(11) Zgodnie z pkt 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa zachodzi potrzeba ewaluacji projektu ITER w oparciu o informacje zgromadzone w wyniku zastosowania szczególnych wymogów dotyczących monitorowania, przy czym należy unikać nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych. Wymogi te mogłyby, w stosownych przypadkach, obejmować wymierne wskaźniki jako podstawę ewaluacji skutków ITER. Wyniki oceny przeprowadzonej przez Komisję powinny być przekazane Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów. Jeżeli terminy przeprowadzenia oceny ex post i oceny śródokresowej są zbliżone, powinno być możliwe połączenie obydwu ocen w jedną ocenę obejmującą cały połączony okres.
(12) Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (zwanym dalej rozporządzeniem finansowym), rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniami Rady (WE, Euratom) nr 2988/95, (Euratom, WE) nr 2185/96 i (UE) 2017/1939 interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków w zakresie zapobiegania nieprawidłowościom – w tym nadużyciom finansowym – ich wykrywania, korygowania i prowadzenia w ich sprawie postępowań, odzyskiwania środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania kar administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniami (Euratom, WE) nr 2185/96 i (UE, Euratom) nr 883/2013, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) jest uprawniony do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycia finansowe, korupcja lub wszelka inna nielegalna działalność na szkodę interesów finansowych Unii. Zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) jest uprawniona do prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawie przestępstw naruszających interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, mają w pełni współpracować w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznać Komisji, OLAF, Trybunałowi Obrachunkowemu oraz, w przypadku państw członkowskich, które uczestniczą we wzmocnionej współpracy na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1939, EPPO niezbędne prawa i dostęp, a także zapewniać, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonywaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.
(13) Niniejsza decyzja powinna zapewnić widoczność wspólnotowego finansowania poprzez zapewnienie spójnych, skutecznych i proporcjonalnie ukierunkowanych informacji skierowanych do wielu odbiorców, w tym mediów i opinii publicznej.
(14) Konieczna jest zmiana decyzji 2007/198/Euratom, aby umożliwić finansowanie działań wspólnego przedsięwzięcia oraz związanych z nimi działań Komisji w latach 2021–2027 z budżetu ogólnego Unii Europejskiej.
(15) Aby zapewnić pomyślne zakończenie projektu ITER i ciągłość udzielania wsparcia w odpowiednim obszarze polityki od początku obowiązywania MFF na lata 2021–2027, niniejszą decyzję należy stosować z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2021 r. i powinna wejść w życie w trybie pilnym.
(16) Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję 2007/198/Euratom,
PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:
Artykuł 1
W decyzji 2007/198/Euratom wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:
a) ust. 3 otrzymuje brzmienie:
3. Orientacyjny wkład Euratomu na rzecz wspólnego przedsięwzięcia na lata 2021–2027, w tym wydatków, o którym mowa w ust. 4 dla tego samego okresu, wynosi 5614000000 EUR w cenach bieżących.;
b) dodaje się ustęp w brzmieniu:
4. Kwota, o której mowa w ust. 3, może również obejmować wydatki związane z przygotowaniem, monitorowaniem, kontrolą, audytem, oceną i innymi rodzajami działalności oraz wydatkami niezbędnymi do zarządzania niniejszą decyzją i jej wdrażania, w tym wydatkami administracyjnymi, a także wydatkami na ocenę realizacji jej celów. Z kwoty tej można również pokrywać wydatki związane z badaniami i spotkaniami ekspertów i wydatki związane z sieciami informatycznymi w zakresie przetwarzania i wymiany informacji, w tym z narzędziami informatycznymi dla przedsiębiorstw oraz z innego rodzaju pomocą techniczną i administracyjną niezbędną w związku z zarządzaniem niniejszą decyzją.;
2) skreśla się art. 5b;
3) dodaje się artykuł w brzmieniu:
Artykuł 1
3)
Artykuł 5c Ocena
1. Oceny z wdrażania niniejszej decyzji przeprowadza się regularnie i w odpowiednim czasie, aby uwzględnić je w procesie decyzyjnym.
2. W momencie, gdy dostępne są wystarczające informacje na temat wdrożenia decyzji w latach 2021–2027, Komisja przeprowadza ocenę śródokresową z wdrożenia niniejszej decyzji, najpóźniej w 2024 r.
3. Pod koniec okresu wdrażania niniejszej decyzji, najpóźniej cztery lata po upływie okresu określonego w art. 4 ust. 3, Komisja przeprowadza ocenę końcową z wdrożenia niniejszej decyzji.
4. Komisja przekazuje wnioski z ocen przeprowadzonych w ramach niniejszego artykułu, opatrzone własnymi komentarzami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.;
Artykuł 1
4) dodaje się artykuł w brzmieniu:
Artykuł 1
4)
Artykuł 5d Komunikacja, widoczność i promocja
1. Odbiorcy finansowania wspólnotowego podają informacje o pochodzeniu tych środków oraz zapewniają eksponowanie finansowania wspólnotowego, w szczególności podczas promowania działań i ich rezultatów, poprzez dostarczanie spójnych, skutecznych i proporcjonalnych ukierunkowanych informacji przeznaczonych dla różnych grup odbiorców, w tym dla mediów i opinii publicznej.
2. Komisja prowadzi działania informacyjne i komunikacyjne związane z niniejszą decyzją oraz realizowanymi w jej ramach działaniami i uzyskanymi rezultatami. Zasoby finansowe przydzielone na niniejszą decyzję przyczyniają się również do komunikacji instytucjonalnej na temat priorytetów politycznych Unii, w zakresie, w jakim priorytety te są związane z celami, o których mowa w art. 1..
Artykuł 2
Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2021 r. Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.
Sporządzono w Brukseli dnia 22 lutego 2021 r. W imieniu Rady Przewodniczący J. Borrell Fontelles