Address https://gelex.eu/eli/EU/act/2023/1662@2023-08-16/el

Contents

1. Preamble

Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2019/788 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2019, σχετικά με την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών, και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφοι 2 και 3,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Στις 17 Ιουλίου 2023 υποβλήθηκε στην Επιτροπή αίτηση καταχώρισης Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών με τίτλο Διαφύλαξη και ανάπτυξη του πολιτισμού, της παιδείας, της γλώσσας και των παραδόσεων της Ουκρανίας στα κράτη μέλη της ΕΕ.

(2) Η αίτηση αυτή αποτελεί συνέχεια της αίτησης καταχώρισης ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας πολιτών με τίτλο Πρωτοβουλία πολιτών της ΕΕ για τη χορήγηση ειδικού καθεστώτος στην ουκρανική γλώσσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία υποβλήθηκε στην Επιτροπή στις 26 Απριλίου 2023.

(3) Με επιστολή της 24ης Μαΐου 2023 [C (2023) 3440 final], σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, η Επιτροπή ενημέρωσε την ομάδα των διοργανωτριών και διοργανωτών ότι, όσον αφορά την αίτηση καταχώρισης που υποβλήθηκε στις 26 Απριλίου 2023, πληρούνται οι απαιτήσεις καταχώρισης που ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχεία α), δ) και ε) του εν λόγω κανονισμού και ότι το άρθρο 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχείο β) του εν λόγω κανονισμού δεν είχε εφαρμογή. Ωστόσο, η Επιτροπή εξήγησε επίσης ότι η πρωτοβουλία δεν πληρούσε την απαίτηση του άρθρου 6 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο στοιχείο γ) του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788. Η πρωτοβουλία έκανε αναφορά στον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Περιφερειακές και Μειονοτικές Γλώσσες του Συμβουλίου της Ευρώπης ως τη σχετική νομική βάση και όχι στις διατάξεις των Συνθηκών. Κατά την εξέταση των στόχων της πρωτοβουλίας, η Επιτροπή παρέπεμψε στο άρθρο 342 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) και εξήγησε ότι αυτό δεν παρέχει νομική βάση για να προτείνει η Επιτροπή κανονισμό του Συμβουλίου σχετικά με τη χρήση της ουκρανικής γλώσσας στα θεσμικά όργανα της Ένωσης, δεδομένου ότι το άρθρο 342 της ΣΛΕΕ δεν προβλέπει κανέναν ρόλο για την Επιτροπή. Ομοίως, η Επιτροπή δεν έχει την εξουσία να προτείνει νομοθεσία σχετικά με το δικαίωμα χρήσης της ουκρανικής γλώσσας για την επικοινωνία με τις τοπικές αρχές και τους κυβερνητικούς φορείς. Όσον αφορά τον στόχο της αύξησης της ευαισθητοποίησης σχετικά με τη γλωσσική πολυμορφία και την πολυγλωσσία στην Ένωση και της προώθησης πολιτικών που στηρίζουν την προστασία και προωθούν τις μειονοτικές γλώσσες και κουλτούρες σε ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ η Επιτροπή θα μπορούσε να προτείνει νομοθεσία βάσει του άρθρου 167 της ΣΛΕΕ, υπό το πρίσμα του άρθρου 167 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ, κάθε δράση της Επιτροπής θα πρέπει να περιορίζεται σε μέτρα ενθάρρυνσης. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή ενημέρωσε τις διοργανώτριες και τους διοργανωτές, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788, ότι θα μπορούσαν είτε να τροποποιήσουν την πρωτοβουλία για να λάβουν υπόψη την αξιολόγηση της Επιτροπής είτε να διατηρήσουν ή να αποσύρουν την αρχική πρωτοβουλία σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788.

(4) Στις 17 Ιουλίου 2023 η ομάδα των διοργανωτών και διοργανωτριών υπέβαλε εκ νέου την πρωτοβουλία.

(5) Οι διοργανώτριες και οι διοργανωτές της τροποποιημένης πρωτοβουλίας προσδιορίζουν τους στόχους της ως εξής: για να αναλάβει η ΕΕ πρόσθετες δράσεις για τη στήριξη των Ουκρανών προσφύγων. Η Επιτροπή θα μπορούσε να προτείνει νομοθεσία βάσει του άρθρου 167 της ΣΛΕΕ, εστιάζοντας στην εθνική και περιφερειακή πολυμορφία και πολιτιστική κληρονομιά. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη γεφύρωση του πολιτισμικού χάσματος και στην ενδυνάμωση της ουκρανικής πολιτιστικής και γλωσσικής κληρονομιάς στην κοινότητα της ΕΕ, προωθώντας την αίσθηση του ανήκειν και υποστηρίζοντας την ένταξη των Ουκρανών προσφύγων. Μπορούμε να εργαστούμε για μια πιο συμπεριληπτική και αρμονική Ευρώπη αναγνωρίζοντας και ενστερνιζόμενοι τη γλωσσική πολυμορφία και τις πολιτισμικές ταυτότητες, δημιουργώντας μια πανευρωπαϊκή δομή κέντρων ένταξης.

(6) Στο παράρτημα της τροποποιημένης πρωτοβουλίας παρέχονται περαιτέρω λεπτομέρειες σχετικά με το αντικείμενο, τους στόχους και το ιστορικό της. Η πρωτοβουλία αναφέρεται στη διατήρηση του πολιτισμού, της γλώσσας, των παραδόσεων και της κληρονομιάς των Ουκρανών προσφύγων και στη διαμόρφωση νομοθετικής στρατηγικής για την προστασία της ουκρανικής γλώσσας ως μελλοντικής γλώσσας της ΕΕ. Στο πλαίσιο αυτό, το παράρτημα αναφέρει το καθεστώς της Ουκρανίας ως χώρας υποψήφιας για προσχώρηση στην Ένωση μεταξύ των λόγων για την πλήρη ένταξη των Ουκρανών πολιτών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Ως εκ τούτου, η τροποποιημένη πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διαφύλαξη και ανάπτυξη του πολιτισμού, της παιδείας, της γλώσσας και των παραδόσεων της Ουκρανίας στις χώρες της ΕΕ βάσει του άρθρου 167 παράγραφοι 2, 3 και 4 της ΣΛΕΕ. Για την επίτευξη αυτών των στόχων, οι διοργανωτές και οι διοργανώτριες προτείνουν τη δημιουργία κέντρων πληροφόρησης στα κράτη μέλη με ουκρανικό προσφυγικό πληθυσμό τουλάχιστον 10000 ατόμων, με οικονομική στήριξη και υπό την αιγίδα των δομών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(7) Η Επιτροπή θεωρεί ότι τα μέτρα που ζητά η πρωτοβουλία θα μπορούσαν, κατ’ αρχήν, να προταθούν βάσει του άρθρου 79 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ, το οποίο επιτρέπει τη θέσπιση μέτρων ενθάρρυνσης και στήριξης της δράσης των κρατών μελών με στόχο τη διευκόλυνση της ένταξης των υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι διαμένουν νόμιμα στο έδαφός τους όμως αποκλειομένης οποιασδήποτε εναρμόνισης των νομοθετικών και κανονιστικών διατάξεων των κρατών μελών. Υπό την προϋπόθεση ότι η πρωτοβουλία περιορίζεται στην προώθηση της ένταξης των Ουκρανών προσφύγων στα οικεία κράτη μέλη, το άρθρο 79 παράγραφος 4 της ΣΛΕΕ μπορεί να αποτελέσει κατάλληλη νομική βάση. Η ένταξη αυτή θα μπορούσε να συνεπάγεται την απόκτηση γνώσης των εθνικών γλωσσών και της κοινωνίας των οικείων κρατών μελών με σκοπό τη διευκόλυνση της επικοινωνίας μεταξύ των Ουκρανών προσφύγων και των πολιτών της Ένωσης, καθώς και την ενθάρρυνση της αλληλεπίδρασης και της ανάπτυξης κοινωνικών σχέσεων μεταξύ τους.

(8) Η Επιτροπή θεωρεί επίσης ότι το άρθρο 78 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της ΣΛΕΕ, σύμφωνα με το οποίο μπορούν να θεσπιστούν νομοθετικά μέτρα για κοινό σύστημα για την προσωρινή προστασία των εκτοπισμένων προσώπων σε περιπτώσεις μαζικής εισροής, θα μπορούσε να αποτελέσει πρόσθετη νομική βάση, υπό την προϋπόθεση ότι η πρωτοβουλία περιορίζεται σε Ουκρανούς πρόσφυγες που είναι δικαιούχοι αποκλειστικά προσωρινής προστασίας και ότι το χρονικό πεδίο εφαρμογής της πρωτοβουλίας περιορίζεται στη διάρκεια της προσωρινής προστασίας.

(9) Επιπλέον, όσον αφορά τα ειδικά μέτρα που προτείνονται από την τροποποιημένη πρωτοβουλία για τη διατήρηση του πολιτισμού, της γλώσσας, των παραδόσεων και της κληρονομιάς του ουκρανικού λαού, η Επιτροπή έχει την εξουσία να υποβάλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης της Ένωσης βάσει του άρθρου 167 της ΣΛΕΕ, προκειμένου να βελτιωθεί η γνώση και η διάδοση του πολιτισμού των ευρωπαϊκών λαών και να διαφυλαχθεί η πολιτιστική κληρονομιά. Ωστόσο, σύμφωνα με το άρθρο 167 παράγραφος 5 της ΣΛΕΕ, κάθε σχετική δράση της Επιτροπής θα πρέπει να περιορίζεται στην πρόταση μέτρων ενθάρρυνσης.

(10) Για τους λόγους αυτούς, η Επιτροπή θεωρεί ότι κανένα μέρος της τροποποιημένης πρωτοβουλίας δεν βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής να υποβάλλει πρόταση για την έκδοση νομικής πράξης της Ένωσης για την εφαρμογή των Συνθηκών.

(11) Το εν λόγω συμπέρασμα δεν προδικάζει την εκτίμηση του κατά πόσον πληρούνται, στην προκειμένη περίπτωση, οι συγκεκριμένες ουσιαστικές προϋποθέσεις που απαιτούνται για να ενεργήσει η Επιτροπή, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης των αρχών της αναλογικότητας, της επικουρικότητας και του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

(12) Η ομάδα των διοργανωτών και διοργανωτριών έχει προσκομίσει επαρκείς αποδείξεις ότι η τροποποιημένη πρωτοβουλία πληροί τις απαιτήσεις που προβλέπονται στο άρθρο 5 παράγραφοι 1 και 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 και έχει ορίσει τα πρόσωπα επικοινωνίας σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 3 πρώτο εδάφιο του εν λόγω κανονισμού.

(13) Η τροποποιημένη πρωτοβουλία δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική, επιπόλαια ή κακόβουλη ούτε αντίκειται εμφανώς στις αξίες της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ή στα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(14) Ως εκ τούτου, θα πρέπει να καταχωριστεί η πρωτοβουλία με τίτλο Διαφύλαξη και ανάπτυξη του πολιτισμού, της παιδείας, της γλώσσας και των παραδόσεων της Ουκρανίας στα κράτη μέλη της ΕΕ.

(15) Το συμπέρασμα ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις καταχώρισης δυνάμει του άρθρου 6 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) 2019/788 δεν συνεπάγεται ότι η Επιτροπή επιβεβαιώνει με κάποιο τρόπο την πραγματολογική ορθότητα του περιεχομένου της πρωτοβουλίας, η οποία αποτελεί αποκλειστική ευθύνη της ομάδας των διοργανωτριών και διοργανωτών της πρωτοβουλίας. Το περιεχόμενο της τροποποιημένης πρωτοβουλίας εκφράζει μόνο τις απόψεις της ομάδας των διοργανωτών και διοργανωτριών της και σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι απηχεί τις απόψεις της Επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ:

Άρθρο 1 Καταχωρίζεται η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών με τίτλο Διαφύλαξη και ανάπτυξη του πολιτισμού, της παιδείας, της γλώσσας και των παραδόσεων της Ουκρανίας στα κράτη μέλη της ΕΕ.

Άρθρο 2 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στην ομάδα διοργανωτών και διοργανωτριών της πρωτοβουλίας πολιτών Διαφύλαξη και ανάπτυξη του πολιτισμού, της παιδείας, της γλώσσας και των παραδόσεων της Ουκρανίας στα κράτη μέλη της ΕΕ, η οποία εκπροσωπείται από τον κ. Konstantins ČERŅENOKS και τον κ. Dmitrijs SARAFANOVS, που ενεργούν ως πρόσωπα επικοινωνίας.

Βρυξέλλες, 16 Αυγούστου 2023. Για την Επιτροπή Věra Jourová Αντιπρόεδρος

Versions

1. 2023-08-16