Address https://gelex.eu/eli/EU/decision/2024/1665@2024-06-12/nl

Contents

1. Preamble
2. 1. Artikel 1
   2. Artikel 2

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien artikel 95, lid 2, van het Akkoord inzake de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland uit de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (terugtrekkingsakkoord),

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 57,

Gezien Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen, en met name artikel 6, lid 1, punt b), en artikel 6, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt: Het concentratiebesluit en de verbintenissen

(1) In haar besluit van 30 maart 2012 (concentratiebesluit) heeft de Commissie de overname van de luchtvaartmaatschappij British Midlands Limited (bmi, Verenigd Koninkrijk) door International Consolidated Airlines Group (IAG, Verenigd Koninkrijk), de holdingmaatschappij van British Airways, Iberia, Aer Lingus, Vueling en Level, verenigbaar met de interne markt verklaard op voorwaarde dat corrigerende maatregelen worden genomen (verbintenissen).

(2) Het voornaamste onderdeel van de verbintenissen is de vrijgave en overdracht van een aantal slots op London Heathrow airport (LHR), die moeten worden geëxploiteerd door potentiële markttoetreders op de routes Londen-Aberdeen, Londen-Edinburgh, Londen-Nice, Londen-Moskou, Londen-Caïro en Londen-Riyad. Daarnaast verbond IAG zich ertoe doorgaande passagiers te vervoeren naar aansluitende langeafstandsvluchten van concurrerende vluchten vanop LHR. In dit verband wordt het voor concurrenten van IAG op langeafstandsroutes op basis van de verbintenissen mogelijk om speciale pro-rataovereenkomsten aan te gaan met IAG. Andere onderdelen van de verbintenissen hebben onder meer betrekking op fare combinability en frequent flyer-programma’s.

(3) De verbintenissen hebben een onbepaalde looptijd en zullen van kracht blijven zolang er zich geen verandering in de concurrentie op de relevante markten voordoet, die een opheffing van de verbintenissen zou rechtvaardigen, en worden ten uitvoer gelegd met de steun van een monitoring trustee.

(4) In de loop van de jaren sinds de vaststelling van het concentratiebesluit werden overeenkomstig de verbintenissen slots toegekend aan een aantal potentiële markttoetreders. Momenteel zijn er nog steeds slots beschikbaar die aan potentiële markttoetreders worden aangeboden voor de aanvang van elk IATA-seizoen (het gaat telkens om het winter- en het zomerseizoen die door IATA en de luchtvaartsector in het algemeen worden gebruikt).

Het wetgevingskader

(5) Op 1 februari 2020 heeft het Verenigd Koninkrijk zich teruggetrokken uit de Europese Unie.

(6) Het terugtrekkingsakkoord werd gesloten tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie enerzijds en het Verenigd Koninkrijk anderzijds. Het werd goedgekeurd bij Besluit (EU) 2020/135 van de Raad van 30 januari 2020 en trad in werking op 1 februari 2020.

(7) Het terugtrekkingsakkoord voorziet in een overgangsperiode, die in overeenstemming met artikel 126 van het terugtrekkingsakkoord op 1 februari 2020 aanving en op 31 december 2020 eindigde.

(8) Overeenkomstig artikel 95, lid 1, van het terugtrekkingsakkoord is het concentratiebesluit, dat vóór het einde van de overgangsperiode werd vastgesteld en was gericht tot in het Verenigd Koninkrijk gevestigde rechtspersonen, bindend voor en in het Verenigd Koninkrijk.

(9) Overeenkomstig artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord blijft de Commissie in beginsel bevoegd tot het monitoren en handhaven van verbintenissen die zijn gedaan of maatregelen die zijn opgelegd in of met betrekking tot het Verenigd Koninkrijk in verband met procedures die de Commissie onder meer voor de toepassing van de concentratieverordening ten uitvoer legt.

(10) Op basis van artikel 95, lid 2, van de terugtrekkingsovereenkomst kunnen de monitoring en de handhaving van dergelijke verbintenissen of maatregelen bij overeenkomst tussen de Commissie en de aangewezen nationale mededingingsautoriteit van het Verenigd Koninkrijk, namelijk de Competition and Markets Authority (CMA), worden overgedragen aan de genoemde autoriteit.

Geschiktheid van de zaak om aan de CMA te worden overgedragen Akkoord van de CMA

(11) De CMA is akkoord gegaan met de overdracht naar de autoriteit, overeenkomstig artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord, van de monitoring en de handhaving van de met het concentratiebesluit verband houdende verbintenissen, bij brief van 5 april 2024 van de Executive Director, Mergers, van de CMA aan de adjunct-directeur-generaal voor concentraties van DG Concurrentie van de Commissie.

Standpunten van belanghebbende partijen

(12) Het terugtrekkingsakkoord vermeldt geen vereisten voor de overdracht van de monitoring en handhaving van verbintenissen, in het bijzonder wat de belanghebbende partijen betreft. Uit het recht van elke persoon op behoorlijk bestuur volgt echter dat de partijen die door de overdracht kunnen worden beïnvloed, de gelegenheid moeten krijgen om hun standpunt dienaangaande bekend te maken.

(13) De overdracht brengt een verandering in de autoriteit die belast is met de monitoring en de handhaving van de verbintenissen.

(14) In de eerste plaats heeft de overdracht invloed op de rechtspositie van IAG, voor wie de verbintenissen bindend zijn verklaard, aangezien IAG na de overdracht aan haar verplichtingen uit de verbintenissen zou moeten voldoen ten aanzien van de CMA in overeenstemming met de nationale procedures van het Verenigd Koninkrijk, en niet langer ten aanzien van de Commissie in overeenstemming met Unierechtelijke procedures.

(15) In de tweede plaats heeft de overdracht invloed op de rechtspositie van derden die in het kader van de verbintenissen rechten hebben verkregen, met name die partijen waaraan slots zijn toegekend overeenkomstig de verbintenissen. Het Gerecht heeft geoordeeld dat de voorwaarden voor de overname van activiteiten overeenkomstig de verbintenissen in het kader van de concentratieverordening worden bepaald door die verbintenissen, die dus van belang zijn voor de commerciële keuzes van die derden en legitieme verwachtingen bij hen kunnen creëren.

(16) Naar analogie met de mededeling van de Commissie betreffende corrigerende maatregelen, die in de context van ontheffing, wijziging of vervanging van verbintenissen bepaalt dat de Commissie rekening zal houden met het standpunt van derden en met de impact die een wijziging kan hebben op de positie van derden (en dus op de algehele effectiviteit van die corrigerende maatregelen). De Commissie zal ook nagaan of de wijzigingen invloed hebben op de rechten die derden na de tenuitvoerlegging van die verbintenissen reeds hebben verworven.

(17) In de derde plaats kan de overdracht ook in het belang zijn van andere derden die in de toekomst mogelijk slots wensen aan te vragen in het kader van de verbintenissen.

(18) De Commissie heeft belanghebbenden daarom verzocht een standpunt te bepalen inzake de mogelijke overdracht van de monitoring en de handhaving van de verbintenissen aan de CMA. De Commissie heeft IAG, als partij waaraan de bindende verbintenissen zijn opgelegd, alsmede Air France,, Saudi Arabian Airlines, EgyptAir, Virgin Atlantic Airways en Air Canada, die momenteel allemaal rechten genieten die zij in het kader van de verbintenissen hebben verkregen, verzocht opmerkingen te maken. Ten slotte heeft de Commissie publiekelijk haar voorlopige standpunt bekendgemaakt dat de monitoring en handhaving van de verbintenissen overeenkomstig artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord geschikt is om aan de CMA te worden overgedragen, en heeft zij alle belanghebbende derden verzocht hun mogelijke opmerkingen in te dienen.

(19) Hoewel de Commissie niet verplicht is de goedkeuring van de belanghebbende partijen voor de overdracht te verkrijgen, zal zij naar behoren rekening houden met de standpunten van die partijen en nagaan of de overdracht geen ongunstige invloed heeft op de rechten die zij voorheen in overeenstemming met de verbintenissen hebben verkregen.

(20) In haar brief van 13 maart 2024 heeft IAG bevestigd dat zij geen bezwaar heeft tegen de voorgestelde overdracht.

(21) Bij e-mail van 13 maart 2024 heeft Air France KLM (AF-KLM) zich bezorgd getoond met betrekking tot de mogelijkheid dat de voorgestelde overdracht aanleiding zou geven tot een wijziging van de verbintenissen, en heeft zij opgemerkt dat indien er zich daadwerkelijk een verandering zou voordoen in de verbintenissen, zij de Commissie met klem zou aanmoedigen de monitoring van de verbintenissen te behouden, zoals zij overeenkomstig artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord het recht heeft, zodat zij de efficiëntie van de corrigerende maatregelen kan garanderen en daarbij de belangen van Europese reizigers op die route kan vrijwaren.

(22) Bij brief van 9 april 2024 gaf een andere begunstigde van corrigerende maatregelen uiting aan zijn standpunt dat de verbintenissen beter door de Commissie worden gemonitord en gehandhaafd. Volgens de begunstigde van de maatregelen had hij bij de maatregelen die in het kader van de verbintenissen waren opgelegd, eerder te maken gekregen met problemen met betrekking tot het gedrag van IAG/British Airways en had hij het vaak als gunstig ervaren dat hij deze problemen rechtstreeks bij de Commissie kon aankaarten. Naar mening van de begunstigde was deze aanpak efficiënt gelet op de omstandige achtergrond en ervaring van de Commissie in het onderliggende onderzoek van de zaak IAG/bmi alsmede het inzicht dat de Commissie heeft in het toepassingsgebied en de beoogde doelstellingen van de verbintenissen. De begunstigde van de corrigerende maatregelen is bezorgd dat de CMA onvermijdelijk niet over dezelfde achtergrond en ervaring zal beschikken en dat door de overdracht van de bevoegdheid aan de CMA de monitoring en de handhaving van de verbintenissen minder efficiënt zouden worden.

(23) Er zijn geen andere partijen die hun standpunt hebben gegeven met betrekking tot de voorgestelde overdracht.

Beoordeling

(24) Naast het vereiste van een uitdrukkelijke instemming van de CMA worden in artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord geen voorwaarden of criteria voor een dergelijke overdracht vermeld. De Commissie heeft dan ook de discretionaire bevoegdheid om te besluiten of een zaak geschikt is voor een overdracht, op basis van een beoordeling per geval en rekening houdend met de standpunten die belanghebbende partijen zouden hebben geformuleerd.

(25) Om de hieronder genoemde redenen is de Commissie van oordeel dat de monitoring en handhaving van de verbintenissen in deze zaak geschikt is voor overdracht aan de CMA.

(26) Ten eerste heeft de zaak voornamelijk betrekking op consumenten uit het Verenigd Koninkrijk en andere consumenten die niet tot de EER behoren, en is het op zich raadzaam dat de CMA belast zou worden met de monitoring en handhaving van de verbintenissen om de belangen van de consumenten van het Verenigd Koninkrijk te beschermen. In overeenstemming met de verbintenissen moeten de met de maatregelen opgelegde slots worden geëxploiteerd op specifieke routes. Slechts één van de routes omvat een bestemming binnen de EER (LHR-Nice) en de overblijvende routes waarop door maatregelen opgelegde slots zouden kunnen worden geëxploiteerd, zijn ofwel routes binnen het Verenigd Koninkrijk (LHR-Aberdeen en LHR-Edinburgh) of routes die Londen verbinden met bestemmingen buiten de EER (Moskou, Caïro en Riyad). In 2019 vertegenwoordigde het aantal passagiers met oorsprong en bestemming (O&D) en het totale aantal passagiers (waaronder de overstappende passagiers) op de route LHR-Nice (respectievelijk 350034 en 511494) 16 % en 13 % van de O&D-passagiers en het totale aantal passagiers op alle onder maatregelen vallende routes (2188002 en 3811214 passagiers). In dit verband is de Commissie van oordeel dat de CMA over alle stimulansen beschikt om de verbintenissen ten uitvoer te leggen, inclusief op de route LHR-Nice, aangezien de verbintenissen van invloed zijn op tal van klanten uit het Verenigd Koninkrijk. Voorts heeft de CMA redenen om de verbintenissen ten uitvoer te leggen, inclusief op de route LHR-Nice, aangezien de diensten die op deze route aan consumenten uit de EER worden verstrekt, ook in het Verenigd Koninkrijk worden verstrekt, en aangezien de route LHR-Nice van belang is om vrijetijds- en zakenreizigers een verbinding te kunnen garanderen met de Londense agglomeratie.

(27) Ten tweede moeten de verbintenissen met betrekking tot de slots en de pro-rataovereenkomsten op LHR in het Verenigd Koninkrijk ten uitvoer worden gelegd en vallen de slots van LHR onder de regelgeving van het Verenigd Koninkrijk en de door de nationale autoriteiten vastgestelde besluiten, inclusief de slotcoördinator van LHR en het ministerie van Vervoer. De CMA bevindt zich in een betere positie dan de Commissie om de contacten met deze autoriteiten te beheren.

(28) Ten derde is de Commissie niet van oordeel dat de overdracht een ongunstig effect zal hebben op een van de belanghebbende partijen. In de eerste plaats merkt de Commissie op, wat betreft de bezorgdheid van AF-KLM dat de overdracht kan leiden tot een wijziging van de verbintenissen, dat bij het huidige besluit de thans bestaande verbintenissen worden overgedragen. In het kader van de voorgestelde overdracht is door IAG geen wijziging of opheffing van de verbintenissen gevraagd. Hoewel niet uit te sluiten is dat in de toekomst overeenkomstig de nationale procedures van het Verenigd Koninkrijk zal worden verzocht om wijzigingen of om opheffing, zullen dergelijke verzoeken moeten worden beoordeeld op basis van de beginselen die zijn opgenomen in de herzieningsclausule van de verbintenissen, die in hun geheel worden overgedragen.

(29) In de tweede plaats merkt de Commissie op, wat betreft de bezorgdheid van de andere begunstigde van corrigerende maatregelen dat de CMA in vergelijking met de Commissie niet over dezelfde achtergrond en ervaring zal beschikken om de verbintenissen te monitoren en te handhaven (zoals beschreven in overweging 22), dat de monitoring trustee, die als deskundige van de luchtvaartsector de Commissie heeft bijgestaan bij het monitoren van de verbintenissen sinds het concentratiebesluit, de CMA op dezelfde manier bijstand zal blijven verlenen na de overdracht. Voorts heeft de CMA ervaring opgedaan in het monitoren en handhaven van corrigerende maatregelen die slots betreffen, en van pro-rataovereenkomsten, door middel van de voorlopige maatregelen die zij in haar onderzoek naar de Atlantic Joint Business Agreement heeft uitgevaardigd. De Commissie is dan ook van oordeel dat de overdracht geen negatieve invloed zal hebben op de efficiëntie in de monitoring en handhaving van de verbintenissen.

(30) Ten vierde wordt verwacht dat in de toekomst nog steeds middelen vereist zullen zijn voor de zaak. Aangezien de zaak vooral betrekking heeft op markten en consumenten in het Verenigd Koninkrijk of op andere consumenten van buiten de EER die naar/uit het Verenigd Koninkrijk reizen, lijkt het passend deze middelen door het Verenigd Koninkrijk te laten inzetten. Zoals uitgelegd in overweging 3), zijn de verbintenissen van onbepaalde duur en zullen zij, behoudens een mogelijke opheffing overeenkomstig de herzieningsclausule, van kracht blijven zolang er zich geen verandering voordoet in de concurrentie op de relevante markten. Zolang slots beschikbaar blijven of opnieuw ter beschikking komen, en daarvoor aanvragen worden gedaan, zullen besluiten noodzakelijk blijven voor de beoordeling van de levensvatbaarheid van potentiële markttoetreders die corrigerende slots aanvragen, voor de goedkeuring van overeenkomsten tussen IAG/British Airways en begunstigden van corrigerende maatregelen, alsmede besluiten tot toekenning van historische rechten. Zelfs indien en wanneer alle corrigerende slots aan begunstigden van corrigerende maatregelen worden toegekend, zal de monitoring met betrekking tot de naleving van de verbintenissen door IAG, blijven voortduren zolang de verbintenissen van kracht blijven.

(31) Ten vijfde is de overdracht van de tenuitvoerlegging van alle corrigerende verplichtingen gerechtvaardigd en evenredig. Het is niet mogelijk de route LHR-Nice (de enige route met een bestemming binnen de EER) te scheiden van de andere routes. Overeenkomstig de verbintenissen worden slots aangeboden als een pool met daarin een maximaal aantal slots die op bepaalde soorten routes (namelijk binnen het Verenigd Koninkrijk of niet) kunnen worden ingezet. Onder de door de verbintenissen gedekte routes zijn de routes waarop de slots in werkelijkheid zullen worden geëxploiteerd, afhankelijk van de aanvragen van de potentiële markttoetreders.

Omvang van de overdracht

(32) De overdracht aan de CMA dekt de daadwerkelijke monitoring en handhaving van de verbintenissen in hun geheel. Ten gevolge van de overdracht zal de Commissie geen verdere monitoring- en handhavingsactiviteiten verrichten met betrekking tot deze zaak.

(33) De eerste volzin van artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord luidt: Tenzij de Europese Commissie en de aangewezen nationale mededingingsautoriteit van het Verenigd Koninkrijk anders overeenkomen, blijft de Europese Commissie bevoegd tot het monitoren en handhaven van de verbintenissen… De tweede volzin van artikel 95, lid 2, verwijst naar de mogelijkheid om de monitoring en handhaving van dergelijke verbintenissen… aan de CMA over te dragen. Dienovereenkomstig moet de overdracht volgens artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord in beginsel alle aspecten dekken van de monitoring en handhaving en alle handelingen die noodzakelijk zijn voor deze monitoring en handhaving.

(34) Gelet op het voorgaande zal de Commissie na de overdracht uit hoofde van artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord niet langer optreden met betrekking tot enig aspect van de monitoring en handhaving van de verbintenissen. Met name kan niet langer een beroep op haar worden gedaan om de verbintenissen te herzien of in te trekken, en zal zij geen boeten opleggen ingeval na de overdracht een schending van de verbintenissen zou plaatsvinden. Dienovereenkomstig zal de CMA na de overdracht daarom verantwoordelijk zijn voor de monitoring en handhaving in alle opzichten.

(35) Ten slotte moet worden verduidelijkt dat de CMA na de overdracht uit hoofde van artikel 95, lid 2, van het terugtrekkingsakkoord verantwoordelijk zal zijn om de verbintenissen te monitoren en te handhaven overeenkomstig haar eigen nationale recht. In dit verband zij vermeld dat het concentratiebesluit overeenkomstig artikel 95, lid 1, van het terugtrekkingsakkoord bindend is voor het Verenigd Koninkrijk. Het staat dus aan derden om hun mogelijke rechten die voortvloeien uit het concentratiebesluit, te laten gelden binnen het interne rechtsstelsel van het Verenigd Koninkrijk.

Conclusie

(36) Op basis van de voorgaande beschouwingen en rekening houdend met de standpunten van belanghebbende partijen concludeert de Commissie dat de monitoring en de handhaving van de verbintenissen die in zaak M.6447 IAG/bmi bindend zijn gemaakt, moeten worden overgedragen aan de CMA,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De monitoring en de handhaving van de verbintenissen in zaak M.6447 IAG/bmi) worden overgedragen aan de aangewezen nationale mededingingsautoriteit van het Verenigd Koninkrijk, die van dit besluit in kennis wordt gesteld.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Het is van toepassing met ingang van 1 juli 2024.

Gedaan te Brussel, 12 juni 2024. Voor de Commissie De voorzitter Ursula von der Leyen

Versions

1. 2024-06-12