Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/1810 z dnia 24 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/901 w odniesieniu do dodania substancji ketokonazol, midazolam i sewofluran oraz rozporządzenie (WE) nr 1950/2006 w odniesieniu do skreślenia substancji digoksyna, dorzolamid, gryzeofulwina, imipramina, ketokonazol, fenytoina i tykarcylina (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Ocena B
odwzorowane ze znaczników wydawcy. Ocena mówi, w jaki sposób uzyskano strukturę dokumentu, a nie jak wiarygodne jest prawo.
Adres https://gelex.eu/eli/EU/regulation/2026/1810@2026-07-24/pl
KOMISJA EUROPEJSKA,
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,
uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych i uchylające dyrektywę 2001/82/WE, w szczególności jego art. 115 ust. 5,
a także mając na uwadze, co następuje:
(1) W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2025/901 ustanowiono wykaz substancji, które są niezbędne w leczeniu koniowatych lub które przynoszą dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych i w przypadku których okres karencji dotyczący koniowatych ma wynosić sześć miesięcy.
(2) Na mocy rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 substancja kwalifikuje się jako substancja niezbędna tylko wówczas, gdy nie jest dostępny zadowalający środek alternatywny do leczenia lub diagnostyki przy danym wskazaniu, a schorzenie, w przypadku nieleczenia, spowodowałoby niepotrzebne cierpienie zwierzęcia. Substancja kwalifikuje się jako przynosząca dodatkowe korzyści kliniczne tylko wtedy, gdy zapewnia klinicznie istotną korzyść związaną z poprawą skuteczności lub bezpieczeństwa, lub gdy w znacznym stopniu wspomaga leczenie lub diagnostykę. Korzyści te mogą być następstwem między innymi odmiennego sposobu działania, innego profilu farmakokinetycznego lub farmakodynamicznego, innej długości leczenia lub drogi podania.
(3) Od czasu przyjęcia rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 pojawiły się nowe informacje wskazujące, że gryzeofulwina, ketokonazol, midazolam, ryfampicyna i sewofluran mogą spełniać kryteria dotyczące substancji niezbędnych lub przynosić dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych w przypadku stosowania przy określonych wskazaniach.
(4) Komisja zwróciła się do Europejskiej Agencji Leków (Agencja) o zbadanie tych informacji i przedstawienie wytycznych zgodnie z art. 141 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/6. W wydanych w związku z tym wytycznych Agencja stwierdziła, że substancje gryzeofulwina, ketokonazol, midazolam i sewofluran można uznać za niezbędne lub przynoszące dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi możliwościami leczenia dostępnymi dla koniowatych w przypadku stosowania przy proponowanych wskazaniach.
(5) W ramach wniosku Komisji Agencja oceniła również, czy sześciomiesięczny okres karencji będzie wystarczający w odniesieniu do koniowatych leczonych substancjami uznanymi za niezbędne lub przynoszące dodatkowe korzyści kliniczne przy proponowanych wskazaniach. Agencja nie mogła wykluczyć ryzyka związanego z gryzeofulwiną i ketokonazolem w przypadku stosowania przy wszystkich lub niektórych proponowanych wskazaniach w odniesieniu do każdej z tych substancji, nawet jeżeli przestrzegany jest sześciomiesięczny okres karencji. W opinii naukowej Agencji, która stanowiła podstawę rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901, zawarto podobne wnioski w odniesieniu do digoksyny, dorzolamidu, imipraminy i fenytoiny.
(6) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1950/2006 stosuje się nadal do dnia 21 maja 2027 r. Aby utrzymać wysoki poziom bezpieczeństwa konsumentów, należy zaprzestać stosowania wspomnianych substancji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1950/2006.
(7) Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2022/1255 zarezerwowano klasę karboksypenicylin do leczenia niektórych zakażeń u ludzi. Stosowanie substancji tykarcylina u zwierząt nie jest zatem dozwolone w Unii. Ponieważ rozporządzenie (WE) nr 1950/2006 stosuje się do dnia 21 maja 2027 r., oraz w celu zapewnienia pewności prawa zainteresowanym właściwym organom, lekarzom weterynarii, posiadaczom zwierząt i podmiotom gospodarczym, należy usunąć tę substancję z wykazu w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1950/2006.
(8) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie wykonawcze (UE) 2025/901 oraz rozporządzenie (WE) nr 1950/2006.
(9) Aby uniknąć ryzyka dla bezpieczeństwa konsumentów, zwiększyć dostępność produktów leczniczych dla koniowatych, od których lub z których pozyskuje się żywność, oraz uniknąć niedopuszczalnego cierpienia tych zwierząt, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
(10) Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Weterynaryjnych Produktów Leczniczych,
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:
Artykuł 1 Zmiana w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2025/901
Załącznik do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/901 zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Artykuł 2 Zmiana w rozporządzeniu (WE) nr 1950/2006
W załączniku do rozporządzenia (WE) nr 1950/2006 skreśla się pozycje dotyczące substancji digoksyna, dorzolamid, gryzeofulwina, imipramina, ketokonazol, fenytoina i tykarcylina.
Artykuł 3 Wejście w życie
Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia 24 lipca 2026 r. W imieniu Komisji Przewodnicząca Ursula von der Leyen
ANNEX
Grp. i. Środki znieczulające Substancja czynna Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Oksybuprokainaa Znieczulenie miejscowe oczu Nie określono Szerokie doświadczenie kliniczne Prylokainab Znieczulenie miejscowe przed wstrzyknięciem dożylnym lub cewnikowaniem Lidokaina W określonych preparatach (eutektyczna mieszanina miejscowo działających środków znieczulających), do stosowania miejscowego na skórę; można stosować do ułatwienia wstrzyknięcia dożylnego lub cewnikowania Sewofluranb Indukcja znieczulenia przy pomocy maski u źrebiąt Izofluran Lepiej nadaje się do indukcji przy pomocy maski jako mniej gryzący niż środek alternatywny Grp. ii. Środki przeciwbólowe Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Bromfenakb Leczenie zapalenia błony naczyniowej i stanu zapalnego oczu Ogólnoustrojowe niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) (np. fluniksyna); ketorolak (oczny) stosowany miejscowo Stosowane miejscowo NLPZ mogą zmniejszać dyskomfort pacjenta, ograniczać pooperacyjny stan zapalny, zapobiegać zwężeniu źrenicy i poprawiać ostrość widzenia we wczesnym okresie pooperacyjnym Fentanylb Podejście wieloaspektowe w przypadku ostrych stanów bólowych o nasileniu od umiarkowanego do dotkliwego Butorfanol, morfina Pozwala uzyskać lepszą analgezję niż niektóre inne opioidy i może być stosowany w bardzo bolesnych stanach; uznana wartość terapeutyczna przy stosowaniu w ramach podejścia wieloaspektowego Ketorolakb Leczenie bólu i stanu zapalnego oczu Leczenie za pomocą ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) Przeznaczony do stosowania miejscowego Metokarbamolb W ramach protokołów leczenia ciężkich bolesnych skurczów mięśni lub ciężkich stanów zapalenia mięśni Stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) Silne rozluźnienie mięśni szkieletowych; specyficzne oddziaływanie na neurony pośredniczące rdzenia kręgowego w celu zmniejszenia ostrych skurczów mięśni szkieletowych bez jednoczesnej zmiany napięcia mięśniowego Morfinab Analgezja Butorfanol, fentanyl Silniejsza niż inne leki przeciwbólowe Acetonid triamcynolonub Leczenie zapalenia stawów Metyloprednizolon Mniej szkodliwy wpływ na metabolizm chrząstek Grp. iii. Środki przeciwdrobnoustrojowe Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści I. Antybiotyki Amikacynab Leczenie sepsy u koni i źrebiąt Gentamycyna, ceftiofur Lepszy profil bezpieczeństwa u zwierzęcia docelowego Azytromycynab Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na azytromycynę Klarytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina Dodatkowa korzyść kliniczna w przypadkach zakażeń Rhodococcus equi u źrebiąt, których ustąpienie można spowodować dzięki monoterapii lub przez podanie w połączeniu z doksycykliną Klarytromycynab Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na klarytromycynę Azytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina Bardziej aktywna in vitro przeciwko Rhodococcus equi niż erytromycyna lub azytromycyna; osiąga większe stężenia w wydzielinie tkanki nabłonkowej płuc i makrofagach pęcherzykowych płuc niż erytromycyna lub azytromycyna, mimo że okres półtrwania jest krótszy Kwas fusydowyb Leczenie miejscowe zakażeń oczu spowodowanych przez bakterie Gram-dodatnie podatne na kwas fusydowy Ofloksacyna, moksyfloksacyna Szerokie spektrum leczenia zakażeń Gram-dodatnich; pierwszy wybór w przypadku powierzchniowego, nieskomplikowanego owrzodzenia rogówki i ostrego zapalenia spojówek u koni Moksyfloksacynab Leczenie miejscowe zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez ziarniaki Gram-dodatnie oraz bakterie Gram-ujemne, atypowe i beztlenowe, takie jak Pseudomonas aeruginosa, podatne na moksyfloksacynę Ofloksacyna Korzystny profil farmakokinetyczny; spektrum działania obejmuje ziarniaki Gram-dodatnie i bakterie beztlenowe, które mogą być odporne na inne chinolony Ofloksacynab Leczenie zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez mikroorganizmy Gram-dodatnie i Gram-ujemne podatne na ofloksacynę Moksyfloksacyna Doświadczenie kliniczne; przedostaje się przez całą rogówkę do przedniej komory oka Polimyksyna Bb Leczenie bakteryjnego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe Ofloksacyna, moksyfloksacyna Skuteczna alternatywa dla leczenia ogólnoustrojowego; odmienny mechanizm działania w stosunku do innych alternatywnych środków stosowanych miejscowo II. Środki przeciwgrzybicze Amfoterycyna Ba Leczenie grzybiczego zapalenia płuc, stosowanie ogólnoustrojowe Nie określono Leczenie z wyboru Ketokonazolb Terapia wspomagająca w leczeniu grzybicy worków powietrznych, stosowanie miejscowe Enilkonazol Mniej drażniący w porównaniu ze środkiem alternatywnym; przeznaczony do stosowania miejscowego Mikonazolb Leczenie zakażeń grzybiczych oka Natamycyna, nystatyna, worykonazol Szerokie spektrum działania; mniej drażniący w porównaniu z innymi miejscowymi środkami przeciwgrzybiczymi Nystatynab Leczenie grzybic i drożdżyc oka i dróg płciowych Mikonazol Leczenie z wyboru w przypadku drożdżyc Worykonazolb Leczenie grzybiczego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe Mikonazol Szerokie spektrum działania III. Leki przeciwwirusowe Acyklowirb Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, wyłącznie stosowanie miejscowe Gancyklowir Leczenie z wyboru w przypadku owrzodzenia rogówki przy podejrzeniu wpływu patogenu wirusowego Gancyklowirb Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, stosowanie miejscowe Acyklowir, walacyklowir Liczne dowody na leczenie różnych typów wirusów powodujących zakażenia opryszczkowe Walacyklowirb Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, podanie doustne Acyklowir Lepszy profil farmakokinetyczny i inna droga podania Grp. iv. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu oddechowego Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Ambroksolb Stymulacja wydzielania surfaktantu u przedwcześnie urodzonych źrebiąt Sterydy, bromheksyna, dembreksyna, podanie surfaktantu od zdrowego dawcy Preferowany wybór kliniczny u przedwcześnie urodzonych źrebiąt Flutikazonb Zwalczanie chorób układu oddechowego o podłożu alergicznym, w tym przypadków łagodnej do umiarkowanej astmy koni i jej podtypów, drogą wziewną Beklometazon Wdychanie prowadzi do mniejszej supresji czynności kory nadnerczy, szybszego powrotu do zdrowia po zakończeniu terapii i mniejszej liczby ogólnoustrojowych skutków ubocznych niż ogólnoustrojowa terapia kortykosteroidowa ze względu na ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe przy wdychaniu; szczególnie wskazany do zwalczania łagodnej do umiarkowanej oraz opornej na leczenie ciężkiej astmy, a także przy długotrwałej terapii podtrzymującej Bromek ipratropiumb Jako środek rozszerzający oskrzela u koni cierpiących na astmę o nasileniu od łagodnej do umiarkowanej Klenbuterol Działanie przeciwcholinergiczne, jako środek alternatywny wobec agonistów receptorów beta Oksymetazolinab Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa Fenylefryna Agonista receptorów alfa-adrenergicznych o silnych właściwościach zwężania naczyń i dłuższym działaniu Fenylefrynab Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa Oksymetazolina Ogranicza potrzebę wprowadzania rurek do nozdrzy podczas powrotu do zdrowia Grp. v. Substancje stosowane w kardiologii Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Amiodaronb Leczenie ogólnoustrojowe za pomocą leków podawanych doustnie stosowane w przypadku migotania przedsionków, częstoskurczu nadkomorowego i komorowego Siarczan/glukonian chinidyny, sotalol, werapamil Inny sposób działania: lek przeciwarytmiczny klasy III Propafenonb Leczenie częstoskurczu komorowego i tachyarytmii komorowej Siarczan/glukonian chinidyny Inny sposób działania: antagonista kanału sodowego, zmniejszający pobudliwość serca Chinapryla Leczenie niewydolności serca; ochrona układu krążenia u koni z migotaniem przedsionków (AF) lub niedomykalnością zastawki mitralnej (MR) Nie określono Inny sposób działania: inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) Siarczan/glukonian chinidynyb Leczenie arytmii serca Amiodaron, sotalol, werapamil Leczenie z wyboru przy migotaniu przedsionków Sotalolb Długotrwałe leczenie arytmii serca Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny Bardziej odpowiedni u koni wymagających długotrwałej terapii przeciwarytmicznej; mniej zdarzeń niepożądanych niż w przypadku amiodaronu Werapamilb Leczenie arytmii nadkomorowych Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny, sotalol Inny sposób działania: bloker kanału wapniowego Grp. vi. Substancje stosowane w procedurach diagnostycznych Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Siarczan barua Ulepszona wizualizacja przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych Nie określono Brak zadowalającego środka alternatywnego do poprawy wizualizacji przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych Fluoresceinab Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe Róż bengalski Preferowane narzędzie diagnostyczne, gdy następnie potrzebna jest kultura wirusowa Joheksola Środek kontrastowy stosowany w radiografii dolnego odcinka dróg moczowych, artografii, mielografii, fistulografii i dakriocystrografii Nie określono Niejonowy, rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy Fenylefrynaa Diagnostyka choroby pastwiskowej Nie określono Pomocnicze podejście diagnostyczne do polineuropatii – choroby pastwiskowej koni Róż bengalskib Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe Fluoresceina Preferowane narzędzie diagnostyczne w diagnostyce zapalenia/owrzodzeń oczu Hormon uwalniający tyreotropinęa Diagnostyka dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej Nie określono Brak zadowalających środków alternatywnych do diagnostyki dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej Grp. vii. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń przewodu pokarmowego Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Metoklopramidb Leczenie pooperacyjnej niedrożności jelit Dożylne uzupełnienie płynów, środki przeciwbólowe (np. fluniksyna), lidokaina Lek prokinetyczny Mizoprostolb Leczenie gruczołowej choroby żołądka i zapalenia jelita grubego Omeprazol, sukralfat Lepszy od omeprazolu w leczeniu gruczołowej choroby żołądka koni Fenylefrynaa Leczenie uwięźnięcia jelita w przestrzeni śledzionowo-nerkowej Nie określono Wartość kliniczna w uwalnianiu jelita uwięźniętego w przestrzeni śledzionowo-nerkowej; powoduje zależne od dawki kurczenie się śledziony Ranitydynab Leczenie wrzodów żołądka u krytycznie chorych nowo narodzonych źrebiąt, stosowanie dożylne Omeprazol Dożylna droga podania przynosi dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi doustnymi lekami przeciwwrzodowymi Sukralfatb Leczenie i profilaktyka wrzodów żołądka u koni Omeprazol Inny sposób działania niż w przypadku omeprazolu (substancja działająca ochronnie na błonę śluzową), zapewniający fizyczną stabilizację uszkodzonych tkanek Grp. viii. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń metabolizmu Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Insulinab Jako substancja pomocnicza w leczeniu hiperlipidemii niereagującej na terapię glukozą lub ciężkiej hiperlipidemii, stosowana w połączeniu z glukozą i innymi terapiami Diagnostyka zaburzeń metabolizmu (np. insulinooporność związana z zespołem metabolicznym koni lub dysfunkcją części pośredniej przysadki mózgowej) Heparyna o niskiej masie cząsteczkowej może być stosowana w przypadkach hiperlipidemii Insulina jest preferowanym wyborem klinicznym Grp. ix. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Atrakuriumb Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym Cisatrakurium, gwajafenezyna Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej Cisatrakuriumb Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym Atrakurium, gwajafenezyna Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej Sól sodowa dantrolenub Zapobieganie rabdomiolizie Zapobieganie hipertermii złośliwej podczas znieczulenia NLPZ, płyny dożylne, witamina E/selen Skuteczna jako środek zapobiegawczy, hamuje uwalnianie wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej, tym samym powodując przerwanie sprzężenia pobudzenie-skurcz Edrofoniuma Odwracanie skutków porażenia mięśni wywołanego przez atrakurium Nie określono Inhibitor cholinesterazy, niezbędny do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej; najmniejsze skutki uboczne spośród inhibitorów cholinesterazy u koni Gwajafenezynab Wywoływanie i utrzymywanie znieczulenia ogólnego w warunkach terenowych Atrakurium, cisatrakurium Szczególnie zalecana w warunkach terenowych (pozaszpitalnych), w których może być konieczne znieczulenie; ograniczony depresyjny wpływ na układ krążeniowo-oddechowy ułatwia bezpieczne znieczulenie bez zaawansowanego sprzętu monitorującego lub wentylacji mechanicznej Grp. x. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń neurologicznych Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Diazepama Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek Nie określono Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji Midazolama Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek Nie określono Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji Grp. xi. Substancje stosowane w okulistyce Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Acetazolamidb Leczenie jaskry, podanie doustne Fenylefryna Jego mechanizm działania jako inhibitora anhydrazy węglowej Cyklopentolatb Środek rozszerzający źrenice Atropina, fenylefryna Wywołuje znaczne rozszerzenie źrenic bez wpływu na wytwarzanie łez, ciśnienie śródgałkowe, funkcję trawienną (tj. ruchliwość jelit i powstawanie stolca) ani tętno Cyklosporyna Ab Leczenie chorób autoimmunologicznych oka Sterydy stosowane miejscowo Efekt immunosupresyjny poprzez zahamowanie namnażania limfocytów T i ograniczenie ekspresji genów cytokin Fenylefrynab Leczenie jaskry i nadmiernego łzawienia Atropina i tropikamid Nie zwiększa ciśnienia śródgałkowego (lub zwiększa je tylko nieznacznie) Synefrynab Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający Fenylefryna, tetryzolina Szybki skutek miejscowy; zwiększa wnikanie preparatów miejscowych, zapewniając efekt synergiczny np. z miejscową terapią przeciwdrobnoustrojową Tetryzolinab Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający Fenylefryna, synefryna Szybki skutek miejscowy Maleinian tymololub Leczenie jaskry, stosowanie miejscowe Acetazolamid Specyficzny sposób działania jako nieselektywnego środka blokującego receptor beta-adrenergiczny, ważny lek w leczeniu jaskry Acetonid triamcynolonub Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia Atropina, tropikamid Skuteczne leczenie niskiego ryzyka w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia Tropikamidb Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej Atropina, cyklopentolat, acetonid triamcynolonu Szybkie rozpoczęcie działania Grp. xii. Substancje stosowane do sedacji i premedykacji (i wywołania antagonizmu) Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Acepromazynab Do wieloaspektowego podejścia do uspokajania i premedykacji w połączeniu z innymi środkami uspokajającymi Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam Sposobu działania acepromazyny i wyjątkowej jakości sedacji, jaką ona zapewnia, nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 ani benzodiazepinom Atipamezola Odwracanie skutków agonistów receptora alfa 2 Nie określono Odwraca skutki uspokajające i przeciwbólowe oraz niepożądane reakcje układu krążenia Deksmedetomidynab Sedacja lub znieczulenie ogólne jako część protokołów znieczulenia częściowo lub całkowicie dożylnego Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam Najbardziej selektywny agonista receptora alfa 2; krótki okres półtrwania i szybka redystrybucja, które szczególnie sprzyjają jej stosowaniu jako wlewu o stałym przepływie Diazepamb Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna Sposób działania (na receptor kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie Midazolamb Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna Sposób działania (na receptor GABA) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie Flumazenila Dożylny środek odwracający skutki wywoływane przez benzodiazepiny podczas wyprowadzania z różnych form znieczulenia całkowicie dożylnego Nie określono Antagonista, który konkurencyjnie blokuje miejsce wiązania benzodiazepiny w receptorze GABA Naloksona Odwracanie skutków wywoływanych przez opioidy w nagłych przypadkach Nie określono Brak środków alternatywnych Propofolb Indukcja znieczulenia u źrebiąt poprzez podanie dożylne Izofluran Poprawa stabilności układu krążenia i jakości wybudzania w porównaniu ze znieczuleniem wziewnym u źrebiąt Grp. xiii. Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń ogólnoustrojowych Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Allopurynolb Uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne u nowo narodzonych źrebiąt Witamina E Inny niż w przypadku witaminy E sposób działania w blokowaniu powstawania reaktywnych form tlenu (RFT) Dalteparynab Środek przeciwzakrzepowy Heparyna Zmniejszenie wielkości cząsteczek wiąże się wprawdzie z utratą aktywności hamującej trombinę, ale jednocześnie i ze wzrostem blokowania czynnika Xa (FXa) w porównaniu z niefrakcjonowaną heparyną Dobutaminab Postępowanie w przypadku niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym Efedryna Lek pierwszego wyboru w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych w znieczuleniu ogólnym Dopaminaa Jako część protokołu leczenia wyłącznie w przypadku poważnego uszkodzenia nerek/niewydolności nerek Nie określono Wykazano, że niskie dawki powodują wazodylatację nerek, zwiększony przepływ krwi w nerkach i zwiększone wytwarzanie moczu bez ogólnoustrojowych skutków dla układu krążenia u przytomnych zdrowych koni Efedrynab Leczenie niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym Dobutamina Stosowana w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych przy znieczuleniu ogólnym, w przypadku gdy dobutamina jest nieskuteczna. Inny sposób działania niż dobutamina, mający bardziej bezpośredni wpływ na kurczliwość serca Polibursztynian żelatynyb Przeciwdziałanie długotrwałej hipowolemii wynikającej z warunków takich jak np. niski poziom albumin Krystaloidy Koloidy składają się z większych cząsteczek w porównaniu z krystaloidami, a zatem pozostają dłużej w przestrzeni wewnątrznaczyniowej, co jest korzystne dla korygowania hipowolemii spowodowanej np. przez hipoalbuminemię Glikopyrrolatb Leczenie i profilaktyka bradykardii Atropina Minimalny efekt centralny; odpowiedni u przytomnych koni, przed znieczuleniem i po nim Noradrenalina/norepinefrynab Leczenie wczesnego wstrząsu septycznego Wspieranie pracy układu krążenia u krytycznie chorych źrebiąt Dobutamina, dopamina U zagrożonych (chorych) źrebiąt jest to w zasadzie jedyna katecholamina skuteczna w leczeniu niedociśnienia Wazopresynab Leczenie zapaści krążeniowej u źrebiąt i koni dorosłych Epinefryna, dopamina, dobutamina Środek alternatywny w przypadkach gdy standardowe terapie z użyciem katecholamin, takich jak dopamina, dobutamina, epinefryna, są nieskuteczne lub wymagają nasilenia działania w celu przywrócenia napięcia naczyniowego w opornych na leczenie stanach wstrząsu wazodylatacyjnego Grp. xiv. Substancje stosowane w leczeniu nowotworów Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Imikwimoda Leczenie sarkoidów Nie określono Aktualne badania sugerują, że sarkoidy u koni prawdopodobnie są wynikiem złożonej interakcji, w tym dysfunkcji układu odpornościowego żywiciela Grp. xv. Różne Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Cetyryzynab Leczenie schorzeń, w przypadku których uznaje się, że potrzebny jest lek przeciwhistaminowy Chlorfenamina Odwrotni agoniści receptora histaminy 1 (H1) drugiej generacji są środkami alternatywnymi o mniejszej liczbie (sedatywnych) skutków ubocznych dla ośrodkowego układu nerwowego Domperydonb Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy Sulpiryd Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej Sulpirydb Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy Domperydon Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej
ZAŁĄCZNIK Grupy substancji I.
Środki znieczulające Substancja czynna Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Oksybuprokainaa Znieczulenie miejscowe oczu Nie określono Szerokie doświadczenie kliniczne Prylokainab Znieczulenie miejscowe przed wstrzyknięciem dożylnym lub cewnikowaniem Lidokaina W określonych preparatach (eutektyczna mieszanina miejscowo działających środków znieczulających), do stosowania miejscowego na skórę; można stosować do ułatwienia wstrzyknięcia dożylnego lub cewnikowania Sewofluranb Indukcja znieczulenia przy pomocy maski u źrebiąt Izofluran Lepiej nadaje się do indukcji przy pomocy maski jako mniej gryzący niż środek alternatywny
II.
Środki przeciwbólowe Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Bromfenakb Leczenie zapalenia błony naczyniowej i stanu zapalnego oczu Ogólnoustrojowe niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) (np. fluniksyna); ketorolak (oczny) stosowany miejscowo Stosowane miejscowo NLPZ mogą zmniejszać dyskomfort pacjenta, ograniczać pooperacyjny stan zapalny, zapobiegać zwężeniu źrenicy i poprawiać ostrość widzenia we wczesnym okresie pooperacyjnym Fentanylb Podejście wieloaspektowe w przypadku ostrych stanów bólowych o nasileniu od umiarkowanego do dotkliwego Butorfanol, morfina Pozwala uzyskać lepszą analgezję niż niektóre inne opioidy i może być stosowany w bardzo bolesnych stanach; uznana wartość terapeutyczna przy stosowaniu w ramach podejścia wieloaspektowego Ketorolakb Leczenie bólu i stanu zapalnego oczu Leczenie za pomocą ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) Przeznaczony do stosowania miejscowego Metokarbamolb W ramach protokołów leczenia ciężkich bolesnych skurczów mięśni lub ciężkich stanów zapalenia mięśni Stosowanie ogólnoustrojowych NLPZ (np. fluniksyny) Silne rozluźnienie mięśni szkieletowych; specyficzne oddziaływanie na neurony pośredniczące rdzenia kręgowego w celu zmniejszenia ostrych skurczów mięśni szkieletowych bez jednoczesnej zmiany napięcia mięśniowego Morfinab Analgezja Butorfanol, fentanyl Silniejsza niż inne leki przeciwbólowe Acetonid triamcynolonub Leczenie zapalenia stawów Metyloprednizolon Mniej szkodliwy wpływ na metabolizm chrząstek
III.
Środki przeciwdrobnoustrojowe Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści I. Antybiotyki Amikacynab Leczenie sepsy u koni i źrebiąt Gentamycyna, ceftiofur Lepszy profil bezpieczeństwa u zwierzęcia docelowego Azytromycynab Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na azytromycynę Klarytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina Dodatkowa korzyść kliniczna w przypadkach zakażeń Rhodococcus equi u źrebiąt, których ustąpienie można spowodować dzięki monoterapii lub przez podanie w połączeniu z doksycykliną Klarytromycynab Leczenie zakażeń Rhodococcus equi podatnych na klarytromycynę Azytromycyna, erytromycyna, gamitromycyna, tulatromycyna, doksycyklina Bardziej aktywna in vitro przeciwko Rhodococcus equi niż erytromycyna lub azytromycyna; osiąga większe stężenia w wydzielinie tkanki nabłonkowej płuc i makrofagach pęcherzykowych płuc niż erytromycyna lub azytromycyna, mimo że okres półtrwania jest krótszy Kwas fusydowyb Leczenie miejscowe zakażeń oczu spowodowanych przez bakterie Gram-dodatnie podatne na kwas fusydowy Ofloksacyna, moksyfloksacyna Szerokie spektrum leczenia zakażeń Gram-dodatnich; pierwszy wybór w przypadku powierzchniowego, nieskomplikowanego owrzodzenia rogówki i ostrego zapalenia spojówek u koni Moksyfloksacynab Leczenie miejscowe zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez ziarniaki Gram-dodatnie oraz bakterie Gram-ujemne, atypowe i beztlenowe, takie jak Pseudomonas aeruginosa, podatne na moksyfloksacynę Ofloksacyna Korzystny profil farmakokinetyczny; spektrum działania obejmuje ziarniaki Gram-dodatnie i bakterie beztlenowe, które mogą być odporne na inne chinolony Ofloksacynab Leczenie zewnętrznych zakażeń oczu spowodowanych przez mikroorganizmy Gram-dodatnie i Gram-ujemne podatne na ofloksacynę Moksyfloksacyna Doświadczenie kliniczne; przedostaje się przez całą rogówkę do przedniej komory oka Polimyksyna Bb Leczenie bakteryjnego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe Ofloksacyna, moksyfloksacyna Skuteczna alternatywa dla leczenia ogólnoustrojowego; odmienny mechanizm działania w stosunku do innych alternatywnych środków stosowanych miejscowo II. Środki przeciwgrzybicze Amfoterycyna Ba Leczenie grzybiczego zapalenia płuc, stosowanie ogólnoustrojowe Nie określono Leczenie z wyboru Ketokonazolb Terapia wspomagająca w leczeniu grzybicy worków powietrznych, stosowanie miejscowe Enilkonazol Mniej drażniący w porównaniu ze środkiem alternatywnym; przeznaczony do stosowania miejscowego Mikonazolb Leczenie zakażeń grzybiczych oka Natamycyna, nystatyna, worykonazol Szerokie spektrum działania; mniej drażniący w porównaniu z innymi miejscowymi środkami przeciwgrzybiczymi Nystatynab Leczenie grzybic i drożdżyc oka i dróg płciowych Mikonazol Leczenie z wyboru w przypadku drożdżyc Worykonazolb Leczenie grzybiczego zapalenia rogówki, stosowanie miejscowe Mikonazol Szerokie spektrum działania III. Leki przeciwwirusowe Acyklowirb Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, wyłącznie stosowanie miejscowe Gancyklowir Leczenie z wyboru w przypadku owrzodzenia rogówki przy podejrzeniu wpływu patogenu wirusowego Gancyklowirb Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, którym towarzyszą powikłania, stosowanie miejscowe Acyklowir, walacyklowir Liczne dowody na leczenie różnych typów wirusów powodujących zakażenia opryszczkowe Walacyklowirb Leczenie przypadków zakażenia końskim herpeswirusem typu 1, podanie doustne Acyklowir Lepszy profil farmakokinetyczny i inna droga podania
IV.
Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu oddechowego Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Ambroksolb Stymulacja wydzielania surfaktantu u przedwcześnie urodzonych źrebiąt Sterydy, bromheksyna, dembreksyna, podanie surfaktantu od zdrowego dawcy Preferowany wybór kliniczny u przedwcześnie urodzonych źrebiąt Flutikazonb Zwalczanie chorób układu oddechowego o podłożu alergicznym, w tym przypadków łagodnej do umiarkowanej astmy koni i jej podtypów, drogą wziewną Beklometazon Wdychanie prowadzi do mniejszej supresji czynności kory nadnerczy, szybszego powrotu do zdrowia po zakończeniu terapii i mniejszej liczby ogólnoustrojowych skutków ubocznych niż ogólnoustrojowa terapia kortykosteroidowa ze względu na ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe przy wdychaniu; szczególnie wskazany do zwalczania łagodnej do umiarkowanej oraz opornej na leczenie ciężkiej astmy, a także przy długotrwałej terapii podtrzymującej Bromek ipratropiumb Jako środek rozszerzający oskrzela u koni cierpiących na astmę o nasileniu od łagodnej do umiarkowanej Klenbuterol Działanie przeciwcholinergiczne, jako środek alternatywny wobec agonistów receptorów beta Oksymetazolinab Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa Fenylefryna Agonista receptorów alfa-adrenergicznych o silnych właściwościach zwężania naczyń i dłuższym działaniu Fenylefrynab Leczenie obrzęku błony śluzowej nosa Oksymetazolina Ogranicza potrzebę wprowadzania rurek do nozdrzy podczas powrotu do zdrowia
V.
Substancje stosowane w kardiologii Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Amiodaronb Leczenie ogólnoustrojowe za pomocą leków podawanych doustnie stosowane w przypadku migotania przedsionków, częstoskurczu nadkomorowego i komorowego Siarczan/glukonian chinidyny, sotalol, werapamil Inny sposób działania: lek przeciwarytmiczny klasy III Propafenonb Leczenie częstoskurczu komorowego i tachyarytmii komorowej Siarczan/glukonian chinidyny Inny sposób działania: antagonista kanału sodowego, zmniejszający pobudliwość serca Chinapryla Leczenie niewydolności serca; ochrona układu krążenia u koni z migotaniem przedsionków (AF) lub niedomykalnością zastawki mitralnej (MR) Nie określono Inny sposób działania: inhibitor konwertazy angiotensyny (ACE) Siarczan/glukonian chinidynyb Leczenie arytmii serca Amiodaron, sotalol, werapamil Leczenie z wyboru przy migotaniu przedsionków Sotalolb Długotrwałe leczenie arytmii serca Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny Bardziej odpowiedni u koni wymagających długotrwałej terapii przeciwarytmicznej; mniej zdarzeń niepożądanych niż w przypadku amiodaronu Werapamilb Leczenie arytmii nadkomorowych Amiodaron, siarczan/glukonian chinidyny, sotalol Inny sposób działania: bloker kanału wapniowego
VI.
Substancje stosowane w procedurach diagnostycznych Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Siarczan barua Ulepszona wizualizacja przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych Nie określono Brak zadowalającego środka alternatywnego do poprawy wizualizacji przewodu pokarmowego podczas badań radiograficznych Fluoresceinab Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe Róż bengalski Preferowane narzędzie diagnostyczne, gdy następnie potrzebna jest kultura wirusowa Joheksola Środek kontrastowy stosowany w radiografii dolnego odcinka dróg moczowych, artografii, mielografii, fistulografii i dakriocystrografii Nie określono Niejonowy, rozpuszczalny w wodzie środek kontrastowy Fenylefrynaa Diagnostyka choroby pastwiskowej Nie określono Pomocnicze podejście diagnostyczne do polineuropatii – choroby pastwiskowej koni Róż bengalskib Diagnostyka zapalenia lub owrzodzenia rogówki, stosowanie miejscowe Fluoresceina Preferowane narzędzie diagnostyczne w diagnostyce zapalenia/owrzodzeń oczu Hormon uwalniający tyreotropinęa Diagnostyka dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej Nie określono Brak zadowalających środków alternatywnych do diagnostyki dysfunkcji części pośredniej przysadki mózgowej
VII.
Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń przewodu pokarmowego Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Metoklopramidb Leczenie pooperacyjnej niedrożności jelit Dożylne uzupełnienie płynów, środki przeciwbólowe (np. fluniksyna), lidokaina Lek prokinetyczny Mizoprostolb Leczenie gruczołowej choroby żołądka i zapalenia jelita grubego Omeprazol, sukralfat Lepszy od omeprazolu w leczeniu gruczołowej choroby żołądka koni Fenylefrynaa Leczenie uwięźnięcia jelita w przestrzeni śledzionowo-nerkowej Nie określono Wartość kliniczna w uwalnianiu jelita uwięźniętego w przestrzeni śledzionowo-nerkowej; powoduje zależne od dawki kurczenie się śledziony Ranitydynab Leczenie wrzodów żołądka u krytycznie chorych nowo narodzonych źrebiąt, stosowanie dożylne Omeprazol Dożylna droga podania przynosi dodatkowe korzyści kliniczne w porównaniu z innymi doustnymi lekami przeciwwrzodowymi Sukralfatb Leczenie i profilaktyka wrzodów żołądka u koni Omeprazol Inny sposób działania niż w przypadku omeprazolu (substancja działająca ochronnie na błonę śluzową), zapewniający fizyczną stabilizację uszkodzonych tkanek
VIII.
Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń metabolizmu Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Insulinab Jako substancja pomocnicza w leczeniu hiperlipidemii niereagującej na terapię glukozą lub ciężkiej hiperlipidemii, stosowana w połączeniu z glukozą i innymi terapiami Diagnostyka zaburzeń metabolizmu (np. insulinooporność związana z zespołem metabolicznym koni lub dysfunkcją części pośredniej przysadki mózgowej) Heparyna o niskiej masie cząsteczkowej może być stosowana w przypadkach hiperlipidemii Insulina jest preferowanym wyborem klinicznym
IX.
Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń układu mięśniowo-szkieletowego Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Atrakuriumb Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym Cisatrakurium, gwajafenezyna Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej Cisatrakuriumb Wywoływanie porażenia mięśni w znieczuleniu ogólnym Atrakurium, gwajafenezyna Przynosi dodatkowe korzyści kliniczne u koni w znieczuleniu ogólnym w przypadkach, gdy konieczne jest większe rozluźnienie mięśni, takich jak operacje okulistyczne, niektóre zabiegi ortopedyczne oraz gdy potrzebny jest głęboki dostęp do jamy brzusznej Sól sodowa dantrolenub Zapobieganie rabdomiolizie Zapobieganie hipertermii złośliwej podczas znieczulenia NLPZ, płyny dożylne, witamina E/selen Skuteczna jako środek zapobiegawczy, hamuje uwalnianie wapnia z siateczki sarkoplazmatycznej, tym samym powodując przerwanie sprzężenia pobudzenie-skurcz Edrofoniuma Odwracanie skutków porażenia mięśni wywołanego przez atrakurium Nie określono Inhibitor cholinesterazy, niezbędny do odwrócenia blokady nerwowo-mięśniowej; najmniejsze skutki uboczne spośród inhibitorów cholinesterazy u koni Gwajafenezynab Wywoływanie i utrzymywanie znieczulenia ogólnego w warunkach terenowych Atrakurium, cisatrakurium Szczególnie zalecana w warunkach terenowych (pozaszpitalnych), w których może być konieczne znieczulenie; ograniczony depresyjny wpływ na układ krążeniowo-oddechowy ułatwia bezpieczne znieczulenie bez zaawansowanego sprzętu monitorującego lub wentylacji mechanicznej
X.
Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń neurologicznych Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Diazepama Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek Nie określono Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji Midazolama Lek przeciwdrgawkowy o krótkim działaniu do leczenia napadów drgawek Nie określono Lek przeciwdrgawkowy drugiej generacji
XI.
Substancje stosowane w okulistyce Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Acetazolamidb Leczenie jaskry, podanie doustne Fenylefryna Jego mechanizm działania jako inhibitora anhydrazy węglowej Cyklopentolatb Środek rozszerzający źrenice Atropina, fenylefryna Wywołuje znaczne rozszerzenie źrenic bez wpływu na wytwarzanie łez, ciśnienie śródgałkowe, funkcję trawienną (tj. ruchliwość jelit i powstawanie stolca) ani tętno Cyklosporyna Ab Leczenie chorób autoimmunologicznych oka Sterydy stosowane miejscowo Efekt immunosupresyjny poprzez zahamowanie namnażania limfocytów T i ograniczenie ekspresji genów cytokin Fenylefrynab Leczenie jaskry i nadmiernego łzawienia Atropina i tropikamid Nie zwiększa ciśnienia śródgałkowego (lub zwiększa je tylko nieznacznie) Synefrynab Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający Fenylefryna, tetryzolina Szybki skutek miejscowy; zwiększa wnikanie preparatów miejscowych, zapewniając efekt synergiczny np. z miejscową terapią przeciwdrobnoustrojową Tetryzolinab Leczenie śluzówek oka jako środek udrażniający Fenylefryna, synefryna Szybki skutek miejscowy Maleinian tymololub Leczenie jaskry, stosowanie miejscowe Acetazolamid Specyficzny sposób działania jako nieselektywnego środka blokującego receptor beta-adrenergiczny, ważny lek w leczeniu jaskry Acetonid triamcynolonub Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia Atropina, tropikamid Skuteczne leczenie niskiego ryzyka w przypadkach, które są oporne na inne rodzaje leczenia Tropikamidb Leczenie nawracającego zapalenia błony naczyniowej Atropina, cyklopentolat, acetonid triamcynolonu Szybkie rozpoczęcie działania
XII.
Substancje stosowane do sedacji i premedykacji (i wywołania antagonizmu) Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Acepromazynab Do wieloaspektowego podejścia do uspokajania i premedykacji w połączeniu z innymi środkami uspokajającymi Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam Sposobu działania acepromazyny i wyjątkowej jakości sedacji, jaką ona zapewnia, nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 ani benzodiazepinom Atipamezola Odwracanie skutków agonistów receptora alfa 2 Nie określono Odwraca skutki uspokajające i przeciwbólowe oraz niepożądane reakcje układu krążenia Deksmedetomidynab Sedacja lub znieczulenie ogólne jako część protokołów znieczulenia częściowo lub całkowicie dożylnego Detomidyna, romifidyna, ksylazyna, diazepam Najbardziej selektywny agonista receptora alfa 2; krótki okres półtrwania i szybka redystrybucja, które szczególnie sprzyjają jej stosowaniu jako wlewu o stałym przepływie Diazepamb Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna Sposób działania (na receptor kwasu gamma-aminomasłowego (GABA)) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie Midazolamb Premedykacja i indukcja znieczulenia, łagodne uspokojenie przy minimalnych skutkach ubocznych dla układu krążenia i układu oddechowego Acepromazyna, detomidyna, romifidyna, ksylazyna Sposób działania (na receptor GABA) zapewnia wyjątkowe uspokojenie bez depresji sercowo-oddechowej, którego nie można uzyskać dzięki agonistom receptora alfa 2 (detomidynie, romifidynie i ksylazynie) ani acepromazynie Flumazenila Dożylny środek odwracający skutki wywoływane przez benzodiazepiny podczas wyprowadzania z różnych form znieczulenia całkowicie dożylnego Nie określono Antagonista, który konkurencyjnie blokuje miejsce wiązania benzodiazepiny w receptorze GABA Naloksona Odwracanie skutków wywoływanych przez opioidy w nagłych przypadkach Nie określono Brak środków alternatywnych Propofolb Indukcja znieczulenia u źrebiąt poprzez podanie dożylne Izofluran Poprawa stabilności układu krążenia i jakości wybudzania w porównaniu ze znieczuleniem wziewnym u źrebiąt
XIII.
Substancje stosowane w leczeniu zaburzeń ogólnoustrojowych Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Allopurynolb Uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne u nowo narodzonych źrebiąt Witamina E Inny niż w przypadku witaminy E sposób działania w blokowaniu powstawania reaktywnych form tlenu (RFT) Dalteparynab Środek przeciwzakrzepowy Heparyna Zmniejszenie wielkości cząsteczek wiąże się wprawdzie z utratą aktywności hamującej trombinę, ale jednocześnie i ze wzrostem blokowania czynnika Xa (FXa) w porównaniu z niefrakcjonowaną heparyną Dobutaminab Postępowanie w przypadku niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym Efedryna Lek pierwszego wyboru w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych w znieczuleniu ogólnym Dopaminaa Jako część protokołu leczenia wyłącznie w przypadku poważnego uszkodzenia nerek/niewydolności nerek Nie określono Wykazano, że niskie dawki powodują wazodylatację nerek, zwiększony przepływ krwi w nerkach i zwiększone wytwarzanie moczu bez ogólnoustrojowych skutków dla układu krążenia u przytomnych zdrowych koni Efedrynab Leczenie niedociśnienia przy znieczuleniu ogólnym Dobutamina Stosowana w leczeniu niedociśnienia u dorosłych koniowatych przy znieczuleniu ogólnym, w przypadku gdy dobutamina jest nieskuteczna. Inny sposób działania niż dobutamina, mający bardziej bezpośredni wpływ na kurczliwość serca Polibursztynian żelatynyb Przeciwdziałanie długotrwałej hipowolemii wynikającej z warunków takich jak np. niski poziom albumin Krystaloidy Koloidy składają się z większych cząsteczek w porównaniu z krystaloidami, a zatem pozostają dłużej w przestrzeni wewnątrznaczyniowej, co jest korzystne dla korygowania hipowolemii spowodowanej np. przez hipoalbuminemię Glikopyrrolatb Leczenie i profilaktyka bradykardii Atropina Minimalny efekt centralny; odpowiedni u przytomnych koni, przed znieczuleniem i po nim Noradrenalina/norepinefrynab Leczenie wczesnego wstrząsu septycznego Wspieranie pracy układu krążenia u krytycznie chorych źrebiąt Dobutamina, dopamina U zagrożonych (chorych) źrebiąt jest to w zasadzie jedyna katecholamina skuteczna w leczeniu niedociśnienia Wazopresynab Leczenie zapaści krążeniowej u źrebiąt i koni dorosłych Epinefryna, dopamina, dobutamina Środek alternatywny w przypadkach gdy standardowe terapie z użyciem katecholamin, takich jak dopamina, dobutamina, epinefryna, są nieskuteczne lub wymagają nasilenia działania w celu przywrócenia napięcia naczyniowego w opornych na leczenie stanach wstrząsu wazodylatacyjnego
XIV.
Substancje stosowane w leczeniu nowotworów Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Imikwimoda Leczenie sarkoidów Nie określono Aktualne badania sugerują, że sarkoidy u koni prawdopodobnie są wynikiem złożonej interakcji, w tym dysfunkcji układu odpornościowego żywiciela
XV.
Różne Substancja czynna (1) Wskazania Środki alternatywne Wyjaśnienie zastosowania/konkretnych korzyści Cetyryzynab Leczenie schorzeń, w przypadku których uznaje się, że potrzebny jest lek przeciwhistaminowy Chlorfenamina Odwrotni agoniści receptora histaminy 1 (H1) drugiej generacji są środkami alternatywnymi o mniejszej liczbie (sedatywnych) skutków ubocznych dla ośrodkowego układu nerwowego Domperydonb Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy Sulpiryd Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej Sulpirydb Leczenie bezmleczności/upośledzenia mleczności u klaczy Domperydon Jego zdolność do pobudzania wydzielania prolaktyny w sytuacjach blokady dopaminergicznej